Menu
sima
A+ A A-

Αφιέρωμα στα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων

Οχι μόνο μπορούν να αποφύγουν τα πρόστιμα οι δήμοι αλλά και να έχουν και έσοδα από την υπόθεση της Εναλλακτικής Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων καθώς στον τομέα αυτόν αναπτύσσεται μια τεράστια αγορά πρώτων υλών με την επανάχρηση.
Μιλάμε για την Κυκλική Οικονομία και τις Πράσινες Προμήθειες που θεωρούνται σε Ευρωπαϊκό Επίπεδο η μεγάλη ασπίδα της Ευρωπαϊκής Ευημερίας απέναντι στις Ασιατικές Αγορές που αναπτύσσονται ραγδαία με πολύ μικρό κόστος.

Η Ε.Ε. έχει εκτιμήσει ότι με την Κυκλική Οικονομία θα δημιουργηθούν εκατομμύρια θέσεις εργασίας, ενώ η προστασία του περιβάλλοντος θα γίνει και ένα τεκμήριο για την ανεξέλεγκτη εισαγωγή προϊόντων που κατασκευάζονται εκτός Ε.Ε.  

Ετσι η Ε.Ε. είναι πολύ αυστηρή αλλά και γαλαντόμα στην εφαρμογή των νέων νόμων περί ανακύκλωσης και εναλλακτικής διαχείρισης των στερεών αποβλήτων.
Αυστηρή διότι αν δεν πιαστούν οι στόχοι επιβάλει μεγάλα πρόστιμα τα οποία θα μεταβιβαστούν σύμφωνα με τον νόμο του Καλλικράτη στους Δήμους και  γαλαντόμα διότι επιδοτεί αδρά πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη της Εναλλακτικής Διαχείρισης Στερεών αποβλήτων.

Η υπόθεση της Εναλλακτικής Διαχείρισης  Στερεών Αποβλήτων είναι ένας ραγδαία αναπτυσσόμενος τομέας αρμοδιότητας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με επίσης τεράστιους οικονομικούς όγκους που θα καθορίσουν και ευρύτερες πολιτικές και δυνατότητες στο άμεσο μέλλον.

Απαραίτητο κομμάτι της διαδικασίας είναι η συνεργασία των Δήμων με τα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης που πιστοποιούνται από τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης και αναλαμβάνουν να στήσουν τον μηχανισμό συλλογής ανακυκλώσιμων υλικών σε εξειδικευμένα ρεύματα. Στο μέλλον που έρχεται πολύ σύντομα τα Πράσινα Σημεία θα είναι το κέντρο συνάντησης των Δήμων με τα ΣΕΔ. Ομως χρειάζεται σωστή προετοιμασία για να αναπτυχθεί μια καλή συνεργασία μεταξύ των ΣΕΔ και των δήμων επ’ ωφελεία και των δύο μερών.   

Αν και τα ανακυκλώσιμα υλικά είναι διαπραγματεύσιμα στην αγορά, οι δήμοι αυτή τη στιγμή δεν διαθέτουν ούτε την υποδομή, ούτε την εξειδίκευση, ούτε τους όγκους, για να μετατρέψουν τα απόβλητα σε χρήμα. Σ’ αυτήν την μεταβατική περίοδο θα πρέπει ε συνεργασία με τα ΣΕΔ να οδηγήσουν τους πολίτες στην εμπέδωση της συνήθειας, να δοκιμάσουν εφαρμογές κινήτρων και να υποστηρίξουν με κάθε τρόπο τα ΣΕΔ για να τα δοκιμάσουν και να τα κάνουν βιώσιμα.

Ετσι το myota.gr προχώρησε σε μία εκτενή έρευνα για λογαριασμό των δημοτικών αρχών και αιρετών προκειμένου να βοηθήσει στην άμεση ανάπτυξη του τομέα διαχείρισης των στερεών αποβλήτων μέσω των ΣΕΔ από τους δήμους και δημοσιεύει ένα ειδικό αφιέρωμα σ’ αυτά που θα συνεχιστεί για αρκετές ημέρες.

Να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με το άρθρο Άρθρο 213 του νομοσχεδίου «ΚΕΙΣΘΈΝΗΣ 1» που έδωσε πρόσφατα το Υπ. Εσωτερικών στην δημοσιότητα για τις αρμοδιότητες των Δήμων επί ΑΣΑ οι ΟΤΑ α’ βαθμου, πλέον των προβλεπομένων από τις διατάξεις του ν.3536/2007, έχουν τις εξής αρμοδιότητες:
Εδάφιο δ. την οργάνωση και εφαρμογή χωριστής συλλογής για τουλάχιστον τέσσερα (4) διακριτά ρεύματα ανακυκλώσιμων αποβλήτων υλικών, ήτοι γυαλί, χαρτί, πλαστικά, μέταλλα από αστικά απόβλητα,
Εδάφιο ε. την  οργάνωση και εφαρμογή χωριστής συλλογής βιοαποβλήτων που πρέρχονται από χώρους εστίασης, νοικοκυριά, μεγάλους παραγωγούς και πράσινα απόβλητα πάρκων και κήπων.

Επίσης σύμφωνα με το νόμο 4496  8 Νοεμβρίου 2017  Τεύχος ‘Α Αρ. Φύλλου 170 με τίλτο:
«Τροποποίηση του ν. 2939/2001 για την εναλλα- κτική διαχείριση των συσκευασιών και άλλων προϊόντων, προσαρμογή στην Οδηγία 2015/720/ ΕΕ, ρύθμιση θεμάτων του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης και άλλες διατάξεις.»
Στο άρθρο 2 ορίζεται ότι:
1. Οι παράγραφοι 4 έως 28 του άρθρου 2 του ν. 2939/ 2001, όπως το άρθρο 2 τροποποιήθηκε με το άρθρο 46 του ν. 4042/2012 (Α ́ 24) και συμπληρώθηκε με την υ.α. 9268/4069/2007 (Β ́ 286), αντικαθίστανται ως εξής:
«4. «Άλλα προϊόντα»: τα προϊόντα τα οποία μετά τη χρήση τους και αφού καταστούν απόβλητα, επικίνδυνα ή μη, υπόκεινται σε διαχείριση σύμφωνα με την ιεράρχηση των εργασιών όπως προβλέπεται στο άρθρο 29 του ν. 4042/2012 και πρωτίστως σε προετοιμασία προς επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση.
Στα άλλα προϊόντα περιλαμβάνονται ιδίως οχήματα, λάστιχα, καταλύτες οχημάτων, απόβλητα έλαια, ηλεκτρικές στήλες και συσσωρευτές, ηλεκτρικός και ηλεκτρονικός εξοπλισμός, είδη επίπλωσης, έντυπο υλικό, ρουχισμός, στρώματα ύπνου. Στα «άλλα προϊόντα» μπορεί να περιλαμβάνονται και απόβλητα, όπως τα βιοαπόβλητα, τα Απόβλητα Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ), μικρές ποσότητες επικίνδυνων αποβλήτων οικιακής χρήσης.

Να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με τον ΕΟΑΝ η μην ανακυκλώμενη διαχείριση ανακυκλώσιμων αποβλήτων φτάνει το 40% πράγμα το οποίο σημαίνει ότι σε κάθε δήμο η υπάρχουν τεράστια περιθώρια να καταγραφεί πολύ μεγαλύτερη επίδοση.

Ξεκινώντας στο πρώτο μέρος του αφιερώματος θα δούμε πρώτα από όλα τι είπαν δειγματοληπτικά οι δήμαρχοι και υπεύθυνοι αντιδήμαρχοι που ασχολούνται με το θέμα. Οπως θα παρατηρήσετε υπάρχει μεγάλη ανομοιογένεια και ποικιλία προβλημάτων στο χώρο της Εναλλακτικής ανακύκλωσης

Πρώτος ο Δήμαρχος Λουτρακίου κ. Γκιώνης μας αναφέρει ότι έχουν αναπτυχθεί πολλές συνεργασίες με διάφορα Συστήματα για γυαλί – ρούχα –υποδήματα- χαρτιά. Δηλώνει ευχαριστημένος με την συνεργασία και ότι οι εταιρείες ανταποκρίνονται άμεσα. Στο Λουτράκι τις καμπάνιες ευαισθητοποίησης τις χρηματοδοτούνε οι ίδιες οι εταιρίες ενώ τις σχεδιάζουν και τις υλοποιούν σε συνεργασία με τον Δήμο όμως ο Δήμαρχος Λουτρακίου σημειώνει ότι «Ο κόσμος πρέπει να συνειδητοποιήσει περαιτέρω τα οφέλη της ανακύκλωσης».
Παράπονα εκφράζει ο Δήμαρχος όπως και όλοι σχεδόν οι αιρετοί που θα διαβάσετε στη συνέχεια για την συνεργασία που υπάρχει με την εταιρεία Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (μπλε κάδοι). Μας λείπουν οχήματα για τους μπλε κάδους διαμαρτύρεται ο Δήμαρχος όπως και όλοι σχεδόν οι συνάδελφοί του, όπως θα διαβάσετε παρακάτω.  «Έχουμε ζητήσει, αλλά δεν έχουμε πάρει» μας αναφέρει .
Επίσης ο κ. Γκιώνης αναφέρει ότι τα κόστη συντήρησης και των οδηγών όπως και το πλύσιμο κτλ τα επωμίζεται όλα ο Δήμος Λουτρακίου, κάτι που όπως θα διαβάσετε παρακάτω δεν ισχύει για όλους τους δήμους.
Τέλος ο Δήμαρχος Λουτρακίου κ. Γκιώνης δηλώνει εντυπωσιασμένος από την ανταπόκριση του κόσμου αναφορικά με τον ρουχισμό και με τα παπούτσια που συγκεντρώνουνε στο Λουτράκι.

Συμπληρώνοντας το ρεπορτάζ     ο Αντιδήμαρχος Λουτρακίου – Αγίων Θεοδώρων   κ.  Πέρας
αναφέρει ότι υπάρχει συνεργασία με πολλές εταιρίες για τα λάδια, τις μπαταρίες, τα λάδια του αμαξοστασίου κάθε μία για ένα υλικό.
Σε κάποιες περιπτώσεις ο δήμος ειδοποιεί τις εταιρίες να έρθουν να παραλάβουν. Για παράδειγμα για τις μπαταρίες οχημάτων έρχονται κατόπιν ειδοποίησης.  Για τις λάμπες έρχονται και τις παίρνουν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες εκτός αν έχουν μαζευτεί πολλές οπότε ο Δήμος τους ειδοποιεί.
Οπως μας ανέφερε ό κ. Πέρας στο δήμο υπάρχει ειδικό πρόγραμμα στα δημοτικά σχολεία και στα σπίτια για την ανακύκλωση του χαρτιού.  
Ο Δήμος λουτρακίου έχει συνάψει σύμβαση συνεργασίας με την «Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ) Α.Ε.» για την εναλλακτική διαχείριση αποβλήτων συσκευασίας και διαθέτει 2 οχήματα για τη συλλογή των αποβλήτων συσκευασιών από τους μπλε κάδους, τα οποία έχουν παραχωρηθεί από την ΕΕΑΑ Α.Ε. Ο αριθμός των μπλε κάδων που έχουν παραχωρηθεί από την ΕΕΑΑ Α.Ε. είναι 575 με συνολική χωρητικότητα 633 m3 και έχει υπολογιστεί ένας κάδος ανά περίπου 38 κατοίκους.  Ο Δήμος συλλέγει τα απόβλητα συσκευασιών και τα μεταφέρει στο κέντρο διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών σε ιδιωτικό Κ.Δ.Α.Υ. που συνεργάζεται με το Σύστημα.
Επιπλέον, το 2015, η ΕΕΑΑ Α.Ε. παρέδωσε στο Δήμο Λουτρακίου – Περαχώρας –Αγίων Θεοδώρων 16 κάδους τύπου κώδωνα για τη χωριστή συλλογή των αποβλήτων συσκευασιών από γυαλί και έχει την ευθύνη συλλογής τους.
Ο Δήμος έχει συνάψει σύμβαση συνεργασίας με την εταιρεία «Ανακύκλωση Συσκευών Α.Ε.», για πρόγραμμα εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ). Με την εταιρεία «ΕΛΤΕΠΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ», για την αποκομιδή αποβλήτων λιπαντικών ελαίων (ΑΛΕ)  Με (ΑΦΗΣ Α.Ε.) την όπου συλλέγει σε ειδικούς κάδους φορητούς συσσωρευτές και με την (ΦΩΤΟΚΥΚΛΩΣΗ Α.Ε.). για τα απόβλητα φωτιστικών και λαμπτήρων .
Τέλος, ο Δήμος Λουτρακίου – Αγίων Θεοδώρων περισυλλέγει εγκαταλειμμένα οχήματα στα πλαίσια της εναλλακτικής διαχείρισης οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους σε εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας.
Πληθυσμός Δήμου Λουτρακίου 19.168 σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Δεν υπάρχουν στοιχεία για την παραγωγή αποβλήτων στο Λουτράκι καθώς δεν υπάρχουν ζυγολόγια.
Δεύτερη συνέντευξη που πήραμε από την αντιδήμαρχο Αλίμου κα Σύρμα:
Η κα Σύρμα μας ανέφερε ότι συνεργάζονται με διάφορες εταιρίες. Άλλη κάνει την αποκομιδή και την επεξεργασία στα μπάζα, άλλη για τα ξύλα και στα διάφορα άλλα υλικά και κλασσικά με την εταιρία που κάνει αποκομιδή κλαδιών και φύλλων με την οποία όπως λέει συνεργάζονται όλοι οι δήμοι.
Επίσης έχουν αναπτύξει την ανακύκλωση με τα καπάκια και την κομποστοποίηση. Έχουν μοιράσει ανάλογους κάδους σε δημότες είτε στους κήπους είτε στα μπαλκόνια. Επίσης έχουν δώσει ειδικούς κάδους ανακύκλωσης σε σπίτια είτε για χαρτί είτε και για άλλα υλικά. Οι συνεργασίες με εταιρίες προκύπτουν από διαγωνισμούς.
Τώρα ξεκινάνε διαδικασίες για τα ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΗΜΕΙΑ. Εκπονούν μελέτη για να εντοπίσουν τον κατάλληλο χώρο.
Η κα Σύρμα σημειώνει ότι πρέπει να εφαρμοστεί νόμος για τα κρεοπωλεία και τα ιχθυοπωλεία. Διατυπώνει την άποψη ότι κανονικά υποχρέωση των δήμων είναι να συλλέγουν το οικιακό απόρριμμα και όχι αυτά που προέρχονται από επαγγελματίες. Υπάρχει όπως μας είπε σχετική νομοθεσία. Αυτούς τους κάδους, μας αναφέρει η Αντιδήμαρχος Αλιμου,  τους έχει μια συγκεκριμένη εταιρία και δεν μπορεί να τους πληρώνει ο Δήμος, αλλά ο ιδιώτης. Η κα Σύρμα αυτήν την εποχή συντάσσει επιστολή με αποδέκτες τους επαγγελματίες των κατηγοριών που προαναφέραμε προκειμένου να προμηθευτούν τους καφέ κάδους.
«Δεν έχουμε κανένα πρόβλημα με τις συνεργασίες μας με τις εταιρίες αυτές που συνεργαζόμαστε, αναφέρει η κα Σύρμα και θα έλεγα ότι μας έχουν λύσει τα χέρια. Είναι πολύ μεγάλες και οργανωμένες εταιρίες και επιδιώκουμε συνεργασία με εταιρίες που έχουνε εμπειρία. Ξέρετε αποφασίζουμε με συγκεκριμένα κριτήρια και όχι με κριτήρια γνωριμίας».
Οι συμβάσεις είναι ετήσιες συνήθως. Έχουν ήδη τοποθετήσει τους κάδους των εταιριών σε «πράσινο σημείο» αλλά δεν έχει χωροθετηθεί. Με συγκεκριμένα σημεία την αποκομιδή θα μπορούσαν να  την κάνουνε και μόνοι τους αναφέρει η κα Σύρμα.
Υπάρχει η υποδομή για την αποκομιδή αλλά αντί να χάνονται εργατοώρες μαζεύοντας τα υλικά για να πάνε σε συγκεκριμένους χώρους, βάζοντας τους κάδους σε συγκεκριμένα σημεία, έρχονται και τα μαζεύουν από τις εταιρίες και τα πάνε για επεξεργασία. Είναι πιο οικονομικό από άποψης χρήματος και εργατοωρών που θα διέθεται ο δήμος, σημειώνει η κα Σύρμα.
Η κα Σύρμα επίσης σημειώνει ότι συνήθως τις καμπάνιες ενημέρωσης τις χρηματοδοτεί ο Δήμος. Και για τους κάδους κομποστοποίησης που έχουν το σχολεία, την καμπάνια την κάνει ο Δήμος.
Οι μπλε κάδοι είναι το πρόβλημα και στον Δήμου Αλίμου. Οπως αναφέρει η κα Σύρμα  δίνουν οχήματα ανάλογα με το ήδη υπάρχον τονάζ για ανακύκλωση. Είναι βέβαια λίγο οξύμωρο αυτό, σημειώνει, διότι όπως λέει θέλουν να αυξήσουν τους κάδους ανακύκλωσης, αυτή την στιγμή γίνεται αποκομιδή τρεις φορές την εβδομάδα, όμως υπάρχει ανάγκη λόγω αιτημάτων των πολιτών για περισσότερους μπλε κάδους όμως όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η Αντιδήμαρχος Αλίμου: τους δίνουν με το σταγονόμετρο. Είχαν ζητήσει 150 κάδους και τους έδωσαν 50. Ζητάνε νέο όχημα και τους απαντάνε πως το μόνο που μπορούνε να κάνουνε είναι να επισκευάσουν τα παλαιά. Υπάρχει εκεί μια δυσκολία ένα έλλειμμα.
Η κα Σύρμα σημειώνει ότι δεν πρέπει να κρίνουν σε σχέση με όσα έχουν συγκεντρωθεί έως σήμερα για να δώσουν νέο αυτοκίνητο και κάδους, διότι έτσι δεν εξυπηρετούν την αύξηση της αποκομιδής . «Εχουμε γίνει ζήτουλες» λέει χαρακτηριστικά. περιγράφοντας ένα φαινόμενο που αντιμετωπίζουν όλοι οι δήμοι τελικά.  
Οι οδηγοί είναι του δήμου. Το πλύσιμο των κάδων το αναλαμβάνει η εταιρία και πλένονται 4 φορές τον χρόνο. Για την συντήρηση των οχημάτων γίνεται κάθε χρόνο διεθνής διαγωνισμός της τάξεως περίπου του 1 εκατ. Όταν έχει περικοπεί περίπου το 70% της χρηματοδότησης, το σύστημα λειτουργεί με τα δημοτικά τέλη. Σε έναν έλεγχο που κάνανε στον Δήμο Αλίμου υπάρχουν σήμερα οφειλές από δημοτκά τέλη ύψους 1 εκατομ. Περίπου δημοτικά τέλη. Είναι δημότες που δεν πληρώνουν τους λογαριασμούς ρεύματος. Αλλο ένα πρόβλημα είναι η έλλειψη προσωπικού.  
Ο Δήμος Αλίμου εισπράττει 5,050 εκ ευρώ για τέλει καθαριότητας και από τους ΚΑΠ 4,6 εκ με πληθυσμό 41.720 απογραφή 2011.
Να σημειώσουμε ότι ο Δήμος Αλίμου διαθέτει ειδική σελίδα για τη ανακύκλωση στην διεύθυνση http://www.alimosrecycle.gr δείγμα της μεγάλης προσπάθειας που καταβάλει.
Εκεί υπάρχουν στοιχεία με πίνακες όπου βλέπουμε ότι το 8.3% κβ. των συνολικών παραγόμενων ΑΣΑ αξιοποιείται (μέσω ανακύκλωσης-αξιοποίησης), ενώ το υπόλοιπο 91.7% κ.β. οδηγείται στον ΧΥΤΑ Φυλής προς ταφή.

Στον Δήμο Ασπροπύργου διακόψανε τη σύμβαση και για πλυντήρια και για άλλες λευκές συσκευές καθώς ότι αφήνανε οι κάτοικοι στο δρόμο τα μαζεύανε διάφοροι πλανόδιοι και προφανώς η περισσυλογή θεωρήθηκε ασύμφωρη όπως μας αναφέρει ο Αντιδήμαρχος Καθαριότητας κ. Κωνσταντινίδης.
Αλλο ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα για τα ΣΕΔ. Και στον χώρο της ανακύκλωσης υπάρχει μαύρη αγορά στην οποία δεν καταγράφονται οι επιδόσεις των δήμων με αποτέλεσμα να απομακρύνονται από το στόχο. Η εξασφάλιση της καταγραφής των εκτροπών στην ανακύκλωση, είναι ένα κρίσιμο ζήτημα για το οποίο πρέπει να μεριμνήσουν οι δήμοι. Πολλοί υποστηρίζουν ότι εκεί οφείλονται οι πολύ χαμηλές εθνικές επιδόσεις. Το καλό και καθαρό ανακυκλώσιμο υλικό συλλέγεται από μη πιστοποιημένους συλλέκτες.
Στον Ασπρόπυργο διατηρούνται οι συμβάσεις και για ανακύκλωση και για λάμπες.
«Δεν έχουμε πρόβλημα με τις εταιρίες. Συνεργαζόμαστε μια χαρά» αναφέρει ο κ. Κωνσταντινίδης και η περισυλλογή των μπλε κάδων γίνεται κάθε μέρα.   
Ομως και εκείνος εκφράζει όπως όλοι το ίδιο παράπονο.
«Δεν έχουμε οχήματα και δεν μας δίνουν, διότι δεν έχουμε λέει πολλά κιλά». Τελικά όμως πώς θα αυξηθούν τα κιλά χωρίς οχήματα;

Και εδώ τελειώνει το πρώτο μέρος του Αφιερώματος στα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης Αποβλήτων.
Στην συνέχεια θα έχουμε ακόμη περισσότερες καταγραφές από δημάρχους και αντιδημάρχους και πολύ περισσότερα στοιχεία και οδηγίες για το πως πρέπει να επιλέγονται οι εταιρείες των ΣΕΔ.

ΔΕΙΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΟΣ

Share