Προτάσεις για την προστασία των παιδιών

Με αφορμή τις επετείους των παγκόσμιων ημερών ενάντια στην κακοποίηση του παιδιού και υπέρ των δικαιωμάτων του (19-20/11) η Υφυπουργός Εσωτερικών κ. Μ. Χρυσοβελώνη συμμετείχε σε στρογγυλή τράπεζα στο πλαίσιο επιστημονικής ημερίδας στις 19|11. Θέμα της ήταν: “Παιδική Κακοποίηση: σχολικός εκφοβισμός, διαστάσεις, συνέπειες και αποτροπή του φαινομένου” και πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του ΙΓΜΕΑ.Στην εισήγηση της κατέθεσε δύο προτάσεις για την εξέλιξη και τον εκσυγχρονισμό του κρατικού συστήματος πρόνοιας για την προστασία των παιδιών, με έμφαση στην πρόληψη και αποτροπή της κακοποίησης, αλλά και για την διαχείριση των περιστατικών με απόλυτη υποστήριξη των παιδιών μετά την κακοποίηση.”Είμαστε εδώ για να συζητήσουμε σήμερα, την 19η ημέρα δράσης ενάντια στην παιδική κακοποίηση, όπως έχει ορίσει ο ΟΗΕ να γίνεται από την 1η Νοεμβρίου κάθε χρονιάς, έως την 19η Νοεμβρίου που εορτάζεται η “Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παιδικής Κακοποίησης”. Είμαι σίγουρη ότι είμαστε εδώ και για την “Παγκόσμια Ημέρα για τα Δικαιώματα του Παιδιού”η οποία εορτάζεται αύριο. Οφείλω να δώσω τα συγχαρητήρια μου για την πρωτοβουλία των αρμόδιων γραμματειών του κόμματος (της Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Εθελοντισμού και της Κοινοβουλευτικής Ομάδας), καθώς και του ΙΓΜΕΑ για την σημερινή “Στρογγυλή Τράπεζα”, καθώς και για την αυριανή εκδήλωση.Βρίσκομαι εδώ για έναν πρόσθετο λόγο: διότι το δεκαενιαήμερο δράσης ενάντια στην παιδική κακοποίηση καθιερώθηκε από τον ΟΗΕ κατόπιν εισήγησης από μία παγκόσμιου επιπέδου γυναικεία οργάνωση, το Women’s World Summit Foundation (WWSF).Η Κυβέρνηση αυτή έχει αποδεδειγμένη ευαισθησία σ’ αυτά τα θέματα. – Όπως γνωρίζετε, η κυβέρνηση της συνεργασίας ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛΛ είναι η πρώτη που αναβάθμισε πολιτικά την υπόθεση των γυναικών, αφού – μεταξύ άλλων – δημιούργησε χαρτοφυλάκιο σε επίπεδο Υφυπουργού για τα θέματα Ισότητας Φύλων και υποστήριξης των γυναικών στην Ελλάδα, με εποπτευόμενους φορείς την Γενική Γραμματεία Ισότητας Φύλων και το Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας. Με λίγα λόγια, έχω την τιμή να είμαι η πρώτη Υφυπουργός στην ιστορία που ανέλαβε αυτά τα καθήκοντα, και αυτό οφείλεται στην πολιτική απόφαση του Πρωθυπουργού κ. Αλέξη Τσίπρα και ασφαλώς, του Προέδρου των Ανεξάρτητων Ελλήνων, κ. Πάνου Καμμένου. – Τις επόμενες ημέρες, θα γίνει η πρώτη Κυβέρνηση, μετά από πολλά χρόνια, που θα εισάγει στην Βουλή για ψήφιση το Νομοσχέδιο για την Ισότητα των Φύλων. Το νέο Νόμο που προβλέπει εκείνα που θα γίνονται σε όλους τους τομείς της κοινωνικής δραστηριότητας με σκοπό την εξάλειψη των διακρίσεων, την καταπολέμηση της έμφυλης βίας και πολλά άλλα. Όπως σας ανέφερα προηγουμένως, οι μαμάδες του κόσμου είχαν την πρωτοβουλία, ώστε η παγκόσμια κοινότητα να ευαισθητοποιηθεί και να εργαστεί συστηματικά, για να καταπολεμηθεί και εντέλει να πάψει να υπάρχει το θλιβερό φαινόμενο της βίας εναντίον των παιδιών. Ασφαλώς, είμαι σίγουρη ότι αυτό έγινε με την αποδοχή των μπαμπάδων.Μάλιστα, σας ενημερώνω ότι η εν λόγω οργάνωση WWSF έχει ταυτίσει τις ετήσιες δράσεις κατά της παιδικής κακοποίησης με έναν στόχο που πρέπει να αναλάβει η παγκόσμια κοινότητα, υπό την επίβλεψη του ΟΗΕ: μέχρι το 2030 να έχει εξαλειφθεί το φαινόμενο της παιδικής κακοποίησης παντού.
Όμως, να δούμε πόσο εύκολο θα είναι να επιτευχθεί ο στόχος:Σήμερα ένα στα πέντε κορίτσια στον κόσμο κακοποιούνται πριν γίνουν 18 ετών.
Ένα στα δέκα αγόρια στον κόσμο κακοποιούνται μέσα στην ίδια περίοδο.Μόνο το ένα από τα τρία περιστατικά καταγγέλλεται.
Το 22% αυτών των περιστατικών, δηλαδή περίπου το ένα στα πέντε, αφορά σε θύματα εξαναγκαστικής, σεξουαλικής εκμετάλλευσης.
Πέρα από τα ποσοστά, τα νούμερα είναι ασύλληπτα: μιλάμε για 21 εκατομμύρια παιδιά στο σύνολο και 4,5 εκατομμύρια σεξουαλικά κακοποιημένα.
Η άποψη μου είναι ότι η χώρα μας έχει ένα αναχρονιστικό σύστημα για την καταπολέμηση του φαινομένου. Δυστυχώς, το βάρος των ενεργειών πέφτει στο σκέλος μετά την κακοποίηση, και όχι στην πρόληψη. Αλλά και στο σκέλος μετά την κακοποίηση, είμαστε ισχυροί στην παρέμβαση του Εισαγγελέα ή της Αστυνομίας. Στην διαχείριση της μετέπειτα ζωής του κακοποιημένου παιδιού η Πολιτεία δεν έχει δομές. Την όποια δουλειά την κάνουν οι εθελοντικές ή αλληλέγγυες οργανώσεις, πολλές φορές, χωρίς την βοήθεια της Πολιτείας.
Ο σπουδαιότερος τομέας που είναι η πρόληψη, δεν έχει Δίκτυο δράσης, δεν έχει δομές. Οι δράσεις που υπάρχουν είναι αποσπασματικές, είτε και πάλι από ιδιώτες, είτε με σεμηναριακού τύπου παρέμβαση στα σχολεία, είτε με κάποιες περιγραφικές εκδηλώσεις.Η Γενική Γραμματεία Ισότητας Φύλων και το ΚΕΘΙ λειτουργούν δομές φιλοξενίας κακοποιημένων γυναικών σε πολλά σημεία της χώρας. Τα στελέχη της γνωρίζουν τον τρόπο πρόληψης, αλλά και τον τρόπο της διαχείρισης των περιστατικών μετά την κακοποίηση, σε ό,τι αφορά τις γυναίκες. Βεβαίως, οι δομές μας προστατεύουν μαζί και τα παιδιά τους, αφού στους χώρους φιλοξενίας η κακοποιημένη μητέρα έχει την δυνατότητα, αλλά και την υποχρέωση, να φέρει μαζί τα ανήλικα παιδιά της. Είναι δεδομένο ότι τις περισσότερες φορές έχουν κακοποιηθεί και εκείνα. Με αυτήν την έννοια, έχουμε την εμπειρία και εργαζόμαστε στον συγκεκριμένο τομέα.Έχουμε να προτείνουμε μία καλή πρακτική, που μάλιστα, προβλέπεται – το αντίστοιχό της για τις γυναίκες – στο νέο νομοσχέδιο για την Ισότητα των Φύλων. Μετά από πολλά χρόνια συνεργασίας με τους Δήμους και τις Περιφέρειες, οι σχέσεις της Γενικής Γραμματείας Ισότητας Φύλων και των Ο.Τ.Α πρώτου και δεύτερου βαθμού θεσμοθετούνται. Μετά την ψήφιση του Νομοσχεδίου, σε κάθε δήμο και κάθε περιφέρεια θα δημιουργηθεί Γραφείο Ισότητας Φύλων που θα συνεργάζεται καθημερινά με τις κατά τόπους δομές και τα κεντρικά της Γενικής Γραμματείας για την υποστήριξη των γυναικών ανά την Ελλάδα. Με λίγα λόγια, δημιουργείται ένα πανελλαδικό, πολύ ισχυρό δίκτυο για τα θέματα Ισότητας των Φύλων.
Εδώ προκύπτει και η πρόταση μου: το ίδιο ακριβώς πρέπει να γίνει και για τα θέματα πρόληψης και διαχείρισης των κακοποιημένων παιδιών. Δήμοι, Περιφέρειες, σχολεία, όλοι οι σχετιζόμενοι φορείς, πρέπει να αποτελέσουν ένα ισχυρό δίκτυο πρόληψης και διαχείρισης θεμάτων κακοποίησης στην “πηγή”. Μέσα στο σχολείο, μέσα στην γειτονιά.
Οι δάσκαλοι και οι καθηγητές, παρά του ότι ο νόμος 3500/2006 τους ανάθεσε καθήκοντα, δεν μπορούν μόνοι τους – εκτός από το μάθημα τους – να κάνουν τους ντετέκτιβ ή και τους αστυνομικούς, τουλάχιστον με στόχο την πρόληψη.Σε αυτό το Δίκτυο, οπωσδήποτε πρωταγωνιστικό ρόλο θα διαδραματίσουν οι εθελοντικές και κοινωνικές οργανώσεις που εδώ και χρόνια έχουν αποδείξει την αξία της προσφοράς τους, την εμπειρία, αλλά και την αξιοπιστία και φερεγγυότητα τους. Προσθέτω δε και το εξής: πρόσφατα εκπροσώπησα την χώρα μας σε σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. Για θέματα Ισότητας Φύλων, στην Βιέννη. Σε κάποιες από αυτές τις χώρες τα θέματα Ισότητας των Φύλων είναι αναβαθμισμένα σε επίπεδο πλήρους Υπουργείου και εκεί, εντάσσονται και τα θέματα “Οικογένειας”, δηλαδή και τα ζητήματα προστασίας του παιδιού.
Νομίζω ότι ο τελικός στόχος και για την Ελλάδα πρέπει να είναι αυτός.
Αυτό έχω να προτείνω από την πλευρά μου.Αγαποιτοί συνάδελφοι,
το θέμα δεν έχει περιθώρια. Αν οι οικονομικές κρίσεις, οι βίαιες πολεμικές συγκρούσεις ανά τον κόσμο, ακόμη και οι φυσικές καταστροφές και οι υπόλοιπες δυσχερείς κοινωνικές συνθήκες, αφήνουμε να επηρεάζουν βίαια τα άτομα του οργανισμού της κοινωνίας και μάλιστα, τα μικρότερα, τα παιδιά μας, τότε η χώρα μας, ο κόσμος μας, υπονομεύεται με βεβαιότητα. Χάνεται η ελπίδα για το μέλλον.
Το σημερινό κακοποιημένο παιδί, είναι, είτε το βέβαιο θύμα – ενήλικας, αν επιβιώσει,
είτε ο βέβαιος θύτης – ενήλικας. Αν δεν το προστατεύσουμε, ή έστω, αν δεν μπορούμε να το υποστηρίξουμε να ξεπεράσει ολοκληρωτικά το παρελθόν, δεν θα μπορεί να συνεισφέρει στην υπόθεση και τους αγώνες για ειρήνη, για δημοκρατία, για ζωή με ποιότητα.”