Πως θα διαχειριστεί τα βιοαπόβλητα η Αττική

Την πλήρη περιγραφή των συστημάτων εκτροπής των βιοαπόβλητων στην Αττική έκανε ο ειδικός σύμβουλος κ. Αντώνης Μαυρόπουλος κατά τη διάρκεια της τηλεφημερίδας που διοργάνωσε η Περιφέρεια Αττικής.

Ο κ. Μαυρόπουλος παρουσίασε το πως μπορούμε να οργανώσουμε την διαχείριση των βιοαποβλήτων διευκρινίζοντας ότι ένα πρόγραμμα διαχείρισης βιοαποβλήτων είναι ένα πρόγραμμα διαχείρησης της αλλαγής, δηλαδή ξεκινάει με το που είμαστε που θέλουμε να πάμε και με έναν οδικός χάρτη.

Για το που βρισκόμαστε
Σήμερα παράγουμε στην Αττική 800.000 τόνους βιοαπόβλητα ετησίως και από αυτά ανακυκλώνουμε περίπου το 8% δηλαδή 64.000 τόνους. Εχουμε ήδη ξεκινήσει τα πρώτα βήματα με διαλογή στην πηγή βιοαποβλήτων έχουμε μοιράσει χιλιάδες κάδους και η διακριτή μονάδα βιοαποβλήτων του ΕΔΣΝΑ υποδέχεται περίπου 10.000 τόνους το χρόνο που αναλύονται σε 2.500 τόνους κλαδέματα και χόρτα και 7.500 τόνους βιοαπόβληατα από τον καφέ κάδο, από λαϊκές και από την λαχαναγορά.
Αναλύονται επίσης σε 65% από τα σπίτια, 21% από κήπους και πάρκα, 1% από βιομηχανίες τροφίμων και 13% από εμπορικές δραστηριότητες και κυρίως την εστίαση.

Στο ΕΜΑΚ στη Φυλή λειτουργεί μια μονάδα διακριτής διαχείρισης βιοαποβλήτων η οποία λειτουργεί άψογα και μπορεί να πιστοποιηθεί για την παραγωγή εδαφοβελτιωτικού.

Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των βιοαποβλήτων που θάβονται στον ΧΥΤΑ είναι τεράστιες. Δίνουν 1.600.000 πρόσθετα κυβικά μέτρα όγκου το χρόνο.
Παράγουν βιοαέριο περίπου 120.000 τόνους που ισοδυναμεί με διοξείδιο του άνθρακα που παράγεται από 26.000 αυτοκίνητα ή που παράγεται για το ρεύμα 20.000 νοικοκυριών.
Στα 4 χρόνια βιοαποβλήτων στον ΧΥΤΑ ανέφερε ο κ. Μαυρόπουλος φτιάχνουν δύο πυραμίδες της Γκίζας στην Αίγυπτο.

Τα βιοαπόβλητα είνα υπεύθυνα για την σημαντική επιβάρυνση των στραγγισμάτων στον ΧΥΤΑ και για τις οσμές.
Ενα πολύ μεγάλο θέμα είναι ότι χάνουμε πολύ οργανικό άνθρακα, ενώ στην Αττική τον χρειαζόμαστε για να ενισχύσουμε την γινομότητα του εδάφους, που σταδιακά ερημοποιείται, ενώ χρειαζόμαστε να αυξήσουμε την αντίστασή τους στην διαύρωση. Και όταν μιλάμε για πλημμύρες ανέφερε ο κ. Μαυρόπουλος, πρέπει να σκεφτόμαστε ότι με τα βιοαπόβλητα θα μπορούσαμε να βελτιώσουμε την αντίσταση του εδάφους στην διάβρωση.
Επίσης το χρειαζόμαστε για να μπορέσουμε να κάνουμε το έδαφος να κρατάει περισσότερο νερό για να είναι πιο εύκολο να φυτέψουμε και να αυξήσουμε την εδαφική βιοποικιλότητα.

Υπάρχουν όμως και σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις. Η Ελλάδα εισάγει κάθε χρόνο περίπου 800.000 τόνους λιπάσματα και εδαφοβελτιωτικά αξίας περίπου 260.000.000 ευρώ. Μόνο στην Αττική θα μπορούσαμε να παράγουμε καλό κομπόστ πάνω από 200.000 τόνους αξίας 10-15 εκατομμυριών ευρώ.

Αυτλη τη στιγμή οι δήμοι που στέλνουν τα βιοαπόβλητα για ταφή πληρώνουν για κάθε τόνο 26 ευρώ από το κόστος διάθεσης , 25 ευρώ τον τόνο από την μεταφορά και 10 ευρώ το τέλος για την κυκλική οικονομία. Επιβαρύνονται δηλαδή συνολικά με 60 ευρώ τον τόνο.
Στο σύνολο των δήμων της Αττικής αυτό σημαίνει όταν οδηγούμε 720.000 τόνους βιοαπόβλητα στον χώρο ταφής, πληρώνουμε περίπου 40 με 45 εκατομμύρια το χρόνο και ταυτόχρονα από την απώλεια του οργανικού άνθρακα χάνουμε 10 με 15 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο.

Εχει μεγάλη σημασία ότι δεν ξεκινάμε από το μηδέν είπε ο κ. Μαυρόπουλος. Πολλά χρόνια γίνονται προσπάθειες διάφορους αν και δεν έχουν συγκροττηθεί σε ένα ολοκληρωμένο και ενιαίο πρόγραμμα. Ενα καλό παράδειγμα είναι το waste4think του Χαλανδρίου, ένα πολυβραβευμένο πρόγραμμα το οποίο ακολούθησε όλο τον κύκλο ζωής από την διαλογή βιοαποβλήτων, μέχρι την παραγωγή καυσίμου για τα απορριμματοφόρα.
Ενα άλλο πρόγραμμα που βρίσκεται σε εξέλιξη αυτήν την εποχή είναι το Εργο: Τεχνική υποστήριξη για την εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων για την Ελλάδα 2018 – 2020 που υλοποιείται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και την Γερμανική Αναπτυξιακή Βοήθεια σε συνεργασία με την Γενική Διεύθυνση Μεταρρύθμισης και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και χρηματοδοτείται μέσω του προγράμματος στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και από το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Υπουργείο Περιβάλλοντος
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ένα πολύ σημαντικό κομμάτι για τα βιοαπόβλητα. Η συγκεκριμένη δράση προβλέπει χωριστή αποκομιδή βιοαποβλήτων και πιλοτικά προγράμματα με μελέτες σκοπιμότητας σε έξι δήμους της Αττικής. Σύντομα τα συμπεράσματα θα μας βοηθήσουν να δρομολογήσουμε καλύτερα και το πρόγραμμα της Περιφέρειας Αττικής

Που πάμε.
Οπως ανέφερε ο κ. Μαυρόπουλος στόχος είναι η Κυκλική Οικονομία όπως της έχει προσδιορίσει η Ευρωπαϊκή Ενωση που κυρίως πρέπει να είναι οικονομία. Να είναι δηλαδή βιώσιμη, να δημιουργεί θέσεις εργασίας, να προωθεί την ευμάρεια των πολιτών, να μειώνει τις ανισότητες και να παράγει ένα πιο βιώσιμο και ισορροπημένο μοντέλο ζωής για όλους μας, σε καλύτερη αρμονία για τον πολίτη. Ο δρόμος για την κυκλική οικονομία είναι μακρύς και έχουμε μπροστά μας ένα διαρκές πεδίο αλλαγών στην νομοθεσία που θα αλλάξει τελείως το τοπίο σ΄αυτό που λέμε διαχείριση απορριμμάτων. Σε κάθε περίπτωση το θέμα της διαχείρισης των βιοαποβλήτων θα βρίσκεται στο κέντρο κάθε προσπάθειας για την μετάβαση προς την κυκλική οικονομία.

Το θεσμικό πλαίσιο διέπεται από την Οδηγία (ΕΕ) 2018/851 που προβλέπει ότι από 31/12/2023 τα βιοαπόβλητα είτε θα διαχωρίζονται και θα ανακυκλώνονται στη πηγή, είτε θα συλλέγονται χωριστά και δεν θα αναμιγνύονται με άλλα απόβλητα.
Επιπλέον προβλέπει μείωση αποβλήτων τροφίμων κατά 30% έως το 2025 και κατά 50% έως το 2030.

Ο Νόμος 4684/2020 που ψηφίστηκε πριν από 20 μέρες από την Ελληνική Βουλή, προβλέπει ότι στην Ελλάδα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022 πρέπει υποχρεωτικά τα βιοαπόβλητα είτε να διαχωρίζονται και να ανακυκλώνονται στη πηγή, είτε να συλλέγονται χωριστά και δεν θα αναμιγνύονται με άλλα απόβλητα.
Επίσης προβλέπει ότι οι φορείς των επιχειρήσεων μαζικής εστίασης υποχρεούνται
να διασφαλίζουν την χωριστή συλλογή των δύο αποβλήτων που προκύπτουν από την δραστηριότητα τους και σε περίπτωση που δεν το κάνουν ο Δήμος επιβάλει πρόστιμα
Ο στόχος της Περιφέρειας Αττικής είναι να πετύχει εκτροπή βιοαποβλήτων 4% μέχρι το 2025 Και αυτή είναι η αφετηρία.

Σύμφωνα με την οδηγία από την 1 Ιανουαρίου 2027 και μετά τα κράτη μέλη δύνανται να υπολογίσουν τα αστικά απόβλητα που υποβάλλονται σε αερόβια είτε αναερόβια επεξεργασία ως ανακυκλωμένα, μόνο αν έχουν συλλεχθεί χωριστά και έχουν διαχωριστεί στην πηγή.
Στην Ευρώπη έχουν έχει ξεκινήσει και μία συζήτηση διότι αυτό σημαίνει ότι πάμε στην κατάργηση των μονάδων μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας και όλο και περισσότερο θα μιλάμε για μονάδες που διαχειρίζονται διακριτά ρεύματα. Διακριτά βιοαπόβλητα, διακριτά ανακυκλώσιμο.

Σήμερα έχουμε μόνο 7,7% ανακύκλωση βιοαποβλήτων και 92,3% διάθεση στο ΧΥΤΑ και θέλουμε να αντιστρέψουμε την εικόνα έως το 2035 και να έχουμε 90% ανακύκλωση και 10% διάθεση στους χώρους ταφής ή σε οποιαδήποτε άλλη μονάδα τελικής διαθέσεις.
Δεν είναι απλό είπε ο κ. Μαυρόπουλος, αλλά τα 15 χρόνια είναι υπεραρκετά για να το πετύχουμε.

Οδικός χάρτης
Όταν μιλάμε για την διαχείριση αποβλήτων μιλάμε για ένα σύστημα που είναι κατάβαση κοινωνικό σύστημα ανέφερε ο κ. Μαυρόπουλος.
Αυτό το σύστημα έχει τεχνικές, οικονομικές, περιβαλλοντικές και νομικές διαστάσεις. Επίσης κάθε σύστημα διαχείρισης αποβλήτων έχει ένα hardware και να software. Το hardware είναι τα απορριμματοφόρα, οι κάδοι κλπ και το software είναι ο τρόπος που κυβερνάμε αυτό το σύστημα. Είναι η νομοθεσία, οι θεσμοί, οι φορείς διαχείρισης, οι κανονισμοί, οι περιορισμοί, τα πρόστιμα κλπ.

Όταν σχεδιάζουμε τα συστήματα διαχείρισης των απορριμμάτων πολλές φορές ξεχνάμε ότι το software πρέπει να κολλάει με το hardware.
Και πολλές φορές κάνουμε το λάθος να δίνουμε πολύ μεγάλη σημασία στις υποδομές και στο hardware και φτιάχνουμε ένα σύστημα που δεν μπορεί να δουλέψει με τα συστήματα διαχείρισης που έχουμε στην πράξη.
Άρα πρέπει να αλλάξουμε και το software, τον τρόπο δηλαδή διακυβέρνησης του συστήματος απορριμμάτων. Να φτιάξουμε ένα νέο θεσμικό πλαίσιο
Η νομοθεσία βρίσκεται ήδη σε αυτή την κατεύθυνση, οι υποδομές επίσης θα φτιαχτούν και τότε πρέπει να δούμε ένα συνδυασμό από τέσσερα πράγματα για να μπορέσουμε να κάνουμε επιτυχημένη διαχείριση δύο αποβλήτων:

Στον πυρήνα βρίσκεται η ανάπτυξη σωστών οικονομικών εργαλείων που θα προωθούν την όλο και ασφαλέστερη περιβαλλοντικά διαχείριση δύο αποβλήτων.
Μέσω αυτών των οικονομικών εργαλείων θα αναπτυχθεί δευτερογενής αγορά, γύρω από την λειτουργία των υποδομών αλλά και γύρω από την συλλογή των δύο αποβλήτων και γύρω από την εμπορία του προϊόντος.
Μέσα από αυτά τα εργαλεία θα δοθούν κίνητρα για να γίνει και ενημέρωση σε βάθος.
Και μέσα σε ένα τέτοιο οικοσύστημα θα προωθηθούν και εθελοντικές συμφωνίες από διάφορους βιομηχανικούς κλάδους όπως η εστίαση και τουρισμός.
Είναι κάτι που θέλει βάθος χρόνου είπε ο κ. Μαυρόπουλος.

Πρώτο επίπεδο η πρόληψη.
Ένα καλοφτιαγμένο website μπορεί να έχει μια τεράστια επίδραση που θα στηρίζεται από μια καλή καμπάνια.
Μετρήσεις που έχουνε γίνει αποδεικνύουν ότι φορείς που χρησιμοποιούνε website έχουν πετύχει μείωση 14% μέσα σε έξι μήνες

Στον τομέα της πρόληψης επίσης πρέπει να γίνει μία εστιασμένη δράση στον τομέα της εστίασης.

Ο κ. Μαυρόπουλος έδωσε έναν χοντροκομμένο ορισμό όπως είπε. «Ότι δε φτάνει στον κάδο είναι πρόληψη.»
Εκτός λοιπόν από την οικιακή κομποστοποίηση πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε την δημιουργία μικρών μονάδων κομποστοποίησης που εξυπηρετούν σύνολα εστιατορίων, πολυκατοικιών κλπ και μικρές μονάδες αναερόβιας επεξεργασίας σε επίπεδο γειτονιάς.

Ένα άλλο θέμα είναι η χωριστή συλλογή και ήδη υπάρχουν πρωτοβουλίες δήμων και υπάρχει εμπειρία.
Αν δε βρεθεί τρόπος να βελτιστοποιήσουμε τα κόστη από την χωριστή συλλογή κι αν δε βρεθεί τρόπος να μειωθούν τα κόστη των υπολοίπων ρευμάτων, τότε δεν υπάρχουν περιθώρια να προσθέτουμε συνεχώς νέα ρεύματα ανέφερε με έμφαση ο κ. Μαυρόπουλος.
Όταν δημιουργήσουμε ένα ρεύμα όπως τα δύο απόβλητα πρέπει να κοιτάμε να εξοικονομήσουμε από τα άλλα ρεύματα για να μπορούμε να το πληρώσουμε.
Για κάθε ρεύμα που προσθέτουμε πρέπει να επιμένουμε στην βελτιστοποίηση των διαδρομών, στην χωροθέτηση των κάδων, στον επανασχεδιασμό των τομέων καθαριότητας και δρομολογίων.
Σύμφωνα με εμπειρία που έχουμε ήδη από την εφαρμογή σε δύο δήμους, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια μείωση των λειτουργικών εξόδων 20 με 25%.

Μπαίνουμε στην ψηφιακή διαχείριση των αποβλήτων.
Η διαχείριση των δύο αποβλήτων σε χώρες που δίνουν το παράδειγμα όπως Ιταλία και Ισπανία γίνεται με ψηφιακό τρόπο με την χρήση αισθητήρων η RF ID tags.
Και αυτό ανοίγει το δρόμο για να εφαρμοστούν συστήματα όπου κοστολογείτε ο κάθε χρήστης ξεχωριστά pay us you thraw.

Ανακύκλωση κάνουν οι άνθρωποι και πρέπει να ευαισθητοποιούνται και να ενημερώνονται συστηματικά.
Την εποχή της πανδημίας μάθαμε ότι αν υπάρχει ενημέρωση και ευαισθητοποίηση ο κόσμος τελικά ανταποκρίνεται kαι ακολουθεί ένα υπόδειγμα. Η εμπειρία λέει ότι πάρα πολλοί δήμοι που θέλουν να κάνουνε χωριστή συλλογή όταν τους λες για καμπάνια το βλέπουν σαν πολυτέλεια. Όμως χωρίς την ευαισθητοποίηση δεν θα δουλέψει είπε ο κ. Μαυρόπουλος.
Όσους κάδους και αν βάλουν οι δήμοι, αν δεν ενημερωθεί σωστά ο κόσμος, θα έχουμε μισά βιοαπόβλητα και μισά σκουπίδια, άρα σκουπίδια.

Το μοντέλο που έχουμε αρχίσει και δουλεύουμε είπε ο κ. Μαυρόπουλος, είναι αποκεντρωμένες μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων. Δεν θέλουμε λίγα και μεγάλα, θέλουμε πολλά και μικρά.
Για να γίνονται μικρές διαδρομές των απορριμματοφόρων.
Οι μικρές μονάδες γίνονται πιο εύκολα.
Οι μικρές μονάδες δημιουργούν περισσότερες θέσεις εργασίας.
Έχουν χαμηλότερο επενδυτικό κόστος, χωρίς να επηρεάζεται το λειτουργικό.
Έχουν σαφή περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα.
Και είναι κάτι που έρχεται σε άμεση επαφή με τους πολίτες και κλείνει ο κύκλος τοπικά.
Θα πάμε να προσαρμόσουμε το μοντέλο της Καταλονίας στα ελληνικά δεδομένα και της Αττικής με μικρότερα κόστη.
Πρέπει να διατηρήσουμε το σύστημα με δικούς μας πόρους. Ούτε με επιδοτήσεις, ούτε με δάνεια ανέφερε ο κ. Μαυρόπουλος

Στις τεχνολογίες θα είμαστε πολύ ευέλικτοι είπε ο κ. Μαυρόπουλος
Ένα αναπόσπαστο κομμάτι είναι ότι πάμε να βγάλουμε κομπόστ υψηλής ποιότητας, ώστε να καλύπτει τις απαιτήσεις του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Έωσης 2019/1009. Θα πιστοποιηθεί και το κομπόστ.
Για να πιστοποιηθεί το κομπόστ πρέπει πρώτα να πιστοποιηθεί η μονάδα ότι μπορεί να το παράξει. Όλες οι μονάδες που θα γίνουν στην Αττική θα πιστοποιηθούν

Τι αποτελέσματα περιμένουμε.
Προσδοκούμε να εκτρέψουμε 320.000 τόνους το χρόνο ανέφερε ο κ. Μαυρόπουλος.
Δηλαδή να εξοικονομούμε 750.000 κυβικά από την ταφή.
Θα έχουμε έτσι όφελος από εκπομπές ισοδύναμε με τις εκπομπές 70.000 αυτοκινήτων ή από το ρεύμα 54.000 νοικοκυριών.
Σε Οικονομικά οφέλη θα έχουμε εξοικονόμηση 15 ως 20 εκατομμύρια € ετησίως από κόστος διάθεσης και μεταφοράς και δημιουργία προϊόντων αξίας 10 έως 15 εκατομμυρίων € σταδιακά και 250 με 300 θέσεις εργασίας.
Τέλος η κυκλική οικονομία θα γίνει κάτι πραγματικό, κατανοητό και ο κόσμος να συμμετέχει.

Την τοποθέτηση του κ. Μαυρόπουλου με τις διαφάνειες μπορείτε να δείτε στο παρακάτω video Απο το 1:25:55

http://www.hellasnews.tv/site/index.php?option=com_wrapper&view=wrapper&Itemid=96