Η εκτροπή των βιοαποβλήτων με στόχο το 50% πρέπει να είναι πάνω από όλα βιώσιμη αλλά κοστίζει. Και το πρώτο καμπανάκι έπεσε στους δήμους της Αττικής με την ανακοίνωση του Περιφερειάρχη κ. Πατούλη ότι η μεταφορά των βιοαποβλήτων θα τιμολογείται στο 50% της τιμής του σύμμεικτου.
Στην ανησυχία λοιπόν των δημοτικών αρχών για το πως θα μπορέσουν να ισοσκελίσουν την επιπλέον επιβάρυνση της ανακύκλωσης των βιοαπόβλητων το myΟΤΑ.gr διοργάνωσε μια τηλεδιάσκεψη με τους πλέον ειδικούς μελετητές της αγοράς στα θέματα περιβάλλοντος και διαχείρισης απορριμμάτων, προκειμένου να δώσουν τις δικές τους συμβουλές και τις δικές τους οδηγίες για μια βιώσιμη λύση στην νέα αρμοδιότητα που αναλαμβάνουν στην ουσία οι δήμοι.
Στην τηλεδιάσκεψη συμμετείχαν ο κ. Ηλιόπουλος Γιώργος, Γενικός Διευθυντής της ΕΠΤΑ Α.Ε. που παρέχει υπηρεσίες συμβούλου – μελετητή για δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, στον τομέα προστασίας του περιβάλλοντος και της βιώσιμης ανάπτυξης από το 1995 και ειδκότερα στην Περιβαλλοντική Πολιτική, στα Στερεά Απόβλητα, την Διαχείριση Νερού και Υγρών Αποβλήτων κλπ.
Ο κ. Ψιμής Ιωάννης, Γενικός Διευθυντής της Maccaferri Hellas που είναι θυγατρική του παγκόσμιου βιομηχανικού ομίλου Officine Maccaferri, Η εν λόγω εταιρεία ερευνά, αναπτύσσει και παράγει καινοτόμα προϊόντα υψηλής ποιότητας που βρίσκουν εφαρμογή κυρίως σε δημόσια έργα, όπως Αποκατάσταση Χώρων Υγειονομικής
Ταφής Απορριμμάτων, Οπλισμός βάσεων υποβάσεων και εδαφών, Προστασία από βραχοπτώσεις, Αποστράγγιση κλπ.
Ο κ. Τζίμας Αποστόλης, Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας EMVIS που είναι εταιρεία παροχής Υπηρεσιών Περιβαλλοντικής Παρακολούθησης, Μονάδων Μηχανικής Βιολογικής Επεξεργασίας Απορριμμάτων, Μονάδων Επεξεργασίας Βιοαποβλήτων, Χώρων Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων/ Υπολειμμάτων Διαχείριση Στραγγιδίων, ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ και Πράσινα Σημεία.
Και ο κ. Ιωάννης Φρατζής διαχειριστής της εταιρείας Ι. ΦΡΑΝΤΖΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΕΠΕ που είναι Τεχνική/Μελετητική Εταιρεία ειδικευμένη σε θέματα διαχείρισης και προστασίας περιβάλλοντος, ειδικότερα δε στη Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων. Η Ι.ΦΡΑΝΤΖΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΕΠΕ παρέχει ένα ευρύ φάσμα Υπηρεσιών σε Υπηρεσίες Συμβούλου, Σχεδιασμό και Διαχείριση Έργων και είναι εξειδικευμένη σε Έργα Προστασίας του Περιβάλλοντος, με ιδιαίτερη έμφαση σε έργα Διαχείρισης και Επεξεργασίας Στερεών Αποβλήτων (ΔΣΑ). Το πελατολόγιό της περιλαμβάνει Υπουργεία, Δήμους, ΦΟΔΣΑ, Περιφέρειες και Ιδιωτικές Εταιρείες.
Στους συμμετέχοντες στην τηλεδιάσκεψη το myΟΤΑ.gr έθεσε 4 ερωτήσεις που θα τις παρουσιάσουμε κάθε μία ξεχωριστά. Σ΄αυτό το άρθρο παρουσιάζουμε τις απαντήσεις που μας έδωσαν οι ειδικοί στην ερώτηση “Περιγράψτε μας τεχνολογίες που προτείνετε για την διαχείριση των βιοαποβλήτων τοπικά από τους δήμους. Η κατεύθυνση είναι να γίνουν 15 τοπικοί σταθμοί κομποστοποίησης και διαλογής στην πηγή. Ποιες τεχνολογίες όμως και μεγέθη θα μπορούν να διαχειριστούν οι δήμοι;”
Το αξιοσημείωτο ήταν ότι στις απαντήσεις υπήρξε απόλυτη ομοφωνία: Οι δήμοι σε πρώτο στάδιο θα πρέπει να αναπτύξουν την οικιακή κομποστοποίηση και ομάδες δήμων θα πρέπει να χρησιμοποποιήσουν ανώτερες τεχνολογίες σε μεγαλύτερες εγκαταστάσεις μέχρι να φτάσουμε σε μεγάλες κεντρικές περιφερειακές μονάδες.
Συγκεκριμένα ο κ. Ι.Φρατζής μας είπε:
Η διαχείριση των βιοαποβλήτων πρέπει να είναι μια κατ’ εξοχήν αποκεντρωμένη διαχείριση. Δεν έχει κανένα νόημα ένας κάτοικος να βάζει τα προδιαλεγμένα σε έναν κάδο, αυτός να μεταφέρεται σε πολλά χιλιόμετρα απόστασης όπου θα βρίσκεται η μονάδα επεξεργασίας και στην συνέχεια να πληρώνεται επιπλέον κόστος επαναφοράς του κομπόστ στην περιοχή που έγινε η ανακύκλωση για να χρησιμοποιηθεί για τους κήπους κλπ. Η αποκεντρωμένη διαχείριση είναι πρωταρχικής σημασίας
Από άποψης βιωσιμότητας ενδείκνυται να έχουμε μια αποκεντρωμένη δομή πολλών μονάδων επεξεργασίας.
Οι τεχνολογίες εξαρτώνται από την δυναμικότητα της κάθε μονάδας. Αν μιλάμε για μια μονάδα 3-4 δήμων με 2-5.000 τόνους τότε μια μικρή τεχνολογία αερόβιας κομποστοποίησης είναι η πλέον κατάλληλη και υπάρχουν διάφορες δοκιμασμένες εκδοχές της. Αν μιλάμε για πιο κεντρικές επεξεργασίες άνω των 10.000 τόνων, όπως γίνεται τώρα στην Κέρκυρα και στα Τρίκαλα, τότε μιλάμε για αναερόβια χώνευση και παραγωγή βιοαερίου και μιλάμε για άλλες τεχνολογίες.
Είναι γνωστά και δοκιμασμένα, τα έχουμε κάνει πολλές φορές, αλλά το ζήτημα είναι να αποτελέσει προτεραιότητα για τους δήμους το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων, κάτι που μέχρι τώρα δεν συμβαίνει.
Ο κ. Ψιμής Ι. μας είπε:
Συμφωνούμε στο ότι δεν έχει νόημα να μετακινούνται από την μια πλευρά στην άλλη και να καταναλώνονται χιλιόμετρα στην κομποστοποίηση. Χρειάζεται αποκέντρωση.
Το σύστημα πρέπει να είναι ολοκληρωμένο στην διαχείριση των αποβλήτων που περιλαμβάνει τα πάντα. Και περιορισμό της παραγωγής των αποβλήτων, την διαλογή στη πηγή, την επαναχρησιμοποίηση των υλικών του κομποστ και του βιοαερίου, την ανακύκλωση και τελικά την ασφαλή διάθεση ενός τελικού υπολείμματος που πρέπει να είναι μικρό.
Η Οικιακή κομποστοποίηση που γίνεται είναι μια πρακτική που χρησιμοποιείται ήδη με επιτυχία και είναι δοκιμασμένη σε πολλές χώρες της Ευρώπης.
Το βασικό πρόβλημα είναι η ενεργή συμμετοχή των πολιτών. Αυτός που παράγει τα απόβλητα πρέπει να είναι υπεύθυνος και για την συλλογή και για τον δαχωρισμό και για την επεξεργασία στους κάδους.
Θεωρώ ότι πρέπει να προωθηθεί αυτή η μέθοδος και να δοθούν και κάποια κίνητρα στους πολίτες τουλάχιστον στην αρχή για να την εφαρμόσουν.
Η ανακύκλωση άλλωστε αναφέρεται και στη επαναφορά του απόβλητου στο φυσικό του οικονομικό κύκλο και με το παραγόμενο κομπόστ και με το βιοαέριο.
Ο κ. Τσίμας Α. μας είπε:
Σε επίπεδο δήμου και τοπικής κοινωνίας η πρόκληση είναι, η επεξεργασία να γίνεται σε επίπεδο σπιτιού ή ομάδας σπιτιών ή και γειτονιάς. Είναι το πρώτο επίπεδο που ένας δήμος πρέπει να κοιτάξει τεχνολογικά. Έχουν προχωρήσει οι τεχνολογίες και σε συστήματα που έχουν αερόβια ή αναερόβια χαρακτηριστικά
Το δεύτερο επίπεδο για ένα δήμο είναι η μεταφορά, αποκομιδή, και χωριστή διαλογή και εκεί υπάρχουν περιθώρια να βελτιώσει ένας δήμος τα συστήματα του, να τα εξορθολογήσει, για να εξοικονομήσει πόρους και να στηρίξει δράσεις άλλων ρευμάτων και της κομποστοποίησης.
Οσον αφορά την επεξεργασία, η αποκεντρωμένη διαχείριση συγκεντρώνει πάρα πολλά πλεονεκτήματα και περιβαλλοντικά και οικονομικά. Για τους όρους βιωσιμότητας δεν τίθεται ζήτημα, αυτή πρέπει να είναι η κατεύθυνση.
Το τι τεχνολογία θα χρησιμοποιηθεί έχει να κάνει με το μέγεθος και τις δυνατότητες των τοπικών κοινωνιών.
Υπάρχει μια μεγάλη παλέτα τεχνολογικών δυνατοτήτων και εκεί ανάλογα πρέπει να υιοθετηθεί η τεχνολογία με το καλύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και το ελάχιστο οικονομικό κόστος.
Ο κ. Ηλιόπουλος Γ. μας είπε:
Κάθε σύστημα διαχείρισης έχει να κάνει με τα οικονομικά της μεταφορές και οικονομικά κόστη.
Σε μικρή κλιμάκια για ένα δήμο με 2.-3000 κατοίκων όπως οι ορεινοί ή νησιωτικοί κατά κύριο λόγο πρέπει να εφαρμόζεται η τοπική διαχείριση. Ανοιχτή απλή διαδικασία αερόβια. Εδώ μπορούν να κάνουν αγροτοκτηνοτροφική κομποστοποίηση για να έχει χαμηλά λειτουργικά κόστη ή μπορεί να γίνει και με έναν τυποποιημένο κλειστό μηχανικοό κομποστοποιητή. Αυτό το τμήμα αξίζει να γίνει με δημοτική κομποστοποίηση σε επίπεδο δήμου.
Σε μεγαλύτερη κλίμακα αρχίζει και συμφέρει η μεταφορά σε κεντρική μονάδα. Σε επίπεδο 6 -7 όμορων δήμων μαζί, η μεγαλύτερη κεντρική μονάδα έχει χαμηλότερα λειτουργικά κόστη λόγω μεγάλης κλίμακας. Το τέλος είναι πιο χαμηλό από την λειτουργία πολλών μικρών σε κάθε δήμο. Αν η απόσταση είναι πολύ μεγάλη τότε πρέπει να σχεδιάσουμε ως ενδιάμεσο βήμα ένα ΣΜΑ ειδικό για τα βιοαπόβλητα, όπως γίνεται και για τα σύμμεικτα.
Το θέμα των διαδημοτικών μονάδων όμως απαιτεί συνεργασία ομάδας δήμων κι εκεί αρχίζουν οι δυσκολίες. Ενδείκνυται μια διαδημοτική μονάδα κλειστού τύπου με αρνητική πίεση για να μην αφήνει οσμές, σύγχρονη, όπως υπάρχουν σήμερα στην Ελλάδα τον τελευταίο ενάμιση χρόνο και λειτουργούν με μηδενικές οχλήσεις. Αρκεί να έχει μια ασφαλή απόσταση από τον οικιστικό ιστό τουλάχιστον 500 μέτρα και άνω. Αν είναι λοιπόν μια τέτοια μονάδα που να λειτουργήσει με τους όρους και τις προδιαγραφές που πρέπει, θα αποτελέσει την πιο συμφέρουσα και ασφαλέστερη λύση.
Σε επόμενα άρθρα μας θα οι ειδικοί απαντούν στις ερωτήσεις:
“Μια πρώτη γνώμη θετική ή αρνητική για το Σχέδιο Διαχείρισης Βιοαποβλήτων στην Αττική. Ετσι όπως αρχικά σχεδιάζεται πιστεύετε ότι σχεδιάζεται σωστά; “
“Περιγράψτε μας τους κινδύνους που βλέπεται στο σύστημα. Γενικώς σε έναν σχεδιασμό διαχείρισης απορριμμάτων, όχι μόνο στην Αττική, ποιοι είναι οι κίνδυνοι;”
“Ενα μεγάλο εργαλείο σήμερα στην διαχείριση των απορριμμάτων είναι η ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Τι θα μπορούσατε να προτείνετε λοιπόν στους δήμους;”
Δείτε το video της τηλεδιάσκεψης
