Η ιστορία των μονάδων επεξεργασίας στην Αττική. (Ο ρόλος του κυκλώματος του ΕΔΣΝΑ , των μνημονίων και της ΠΟΕ-ΟΤΑ)

Με αφορμή την δημοπράτηση των 2 μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων στη Φυλή και το Σχιστό καταγράφουμε το ιστορικό των μονάδων επεξεργασίας στην Αττική .

Στο κείμενο δεν θα αναφερθούμε καθόλου σε λεπτομέρειες για τη δυναμικότητα των νέων μονάδων , το κόστος και την διαγωνιστική διαδικασία γιατί όλα αυτά έχουν αναλυθεί και από τις παρεμβάσεις του ΔΥΤΙΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ και από δικά μας κείμενα στο antilogos.15 .

Η ιστορία των μονάδων επεξεργασίας στην Αττική ξεκινά από τα μέσα της δεκαετίας του 90 με την κατασκευή του ΕΜΑΚ Άνω Λιοσίων .

Το Εργοστάσιο Μηχανικής Ανακύκλωσης – Κομποστοποίησης (ΕΜΑΚ) ξεκίνησε να κατασκευάζεται το 1997 και η έναρξη λειτουργίας του έγινε τον Μάρτιο του 2010.

Την εποχή εκείνη ο ΕΔΣΝΑ ισχυριζόταν ότι με την κατασκευή του ΕΜΑΚ η Αττική θα πιάσει υψηλούς στόχους ανακύκλωσης και θα περιοριστεί η ταφή.

Τελικά το ΕΜΑΚ ενώ είχε ένα τεράστιο κατασκευαστικό κόστος (120 εκ ευρώ) και τεράστιο λειτουργικό κόστος (15 εκ. ευρώ) ήταν μια παταγώδης αποτυχία. ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Σήμερα το ΕΜΑΚ ανακτά μόνο το 0,73% του συνόλου των απορριμμάτων της Αττικής.

Μπορεί το ΕΜΑΚ να ήταν παταγώδης μια αποτυχία που κόστισε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ , αλλά για το κύκλωμα των σκουπιδιών, το ΕΜΑΚ ήταν η κότα με τα χρυσά αβγά και άνοιξε την όρεξή τους για νέα εργοστάσια επεξεργασίας .

Με τον νόμο 3164/2003 της Β. Παπανδρέου θεσμοθετήθηκαν οι κατάλληλες θέσεις για εγκαταστάσεις ολοκληρωμένης διαχείρισης αποβλήτων, αλλά δεν προσδιορίστηκαν οι μέθοδοι επεξεργασίας.

Ο Περιφερειακός Σχεδιασμός επικαιροποιήθηκε το 2006 με την 319/22-02-2006 απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Αττικής.

Στο ΠΕΣΔΑ του 2006 αναφέρεται με γενικό και αόριστο τρόπο ότι «όλες οι τεχνολογίες είναι οικονομικά βιώσιμες» και με βάση αυτή τη γενική διατύπωση ο ΕΔΣΝΑ ξεκίνησε τις μελέτες για την επιλογή των «βέλτιστων τεχνολογιών» των μονάδων που θα λύσουν τάχα το πρόβλημα της ανακύκλωσης στην Αττική.

Οι μελέτες ολοκληρώθηκαν τον Απρίλιο του 2008.

Μετά από αυτές τις μελέτες τα σχέδια του κυκλώματος που κατοικοεδρεύει στον ΕΔΣΝΑ και καθοδηγείται από τα εργολαβικά συμφέροντα είχαν πλέον γίνει γνωστά και από το 2009 άρχισαν οι πρώτες αντιδράσεις από μια μικρή ομάδα εργαζομένων στον ΕΔΣΝΑ και κάποιους συνδικαλιστές στην ΠΟΕ-ΟΤΑ .

Το 2010 λόγω εξωγενών παραγόντων , δηλαδή λόγω των πολιτικών συγκυριών ( υπογραφή 1ου μνημονίου , κατάρρευση ΠΑΣΟΚ κλπ) οι αντιδράσεις για τις ΜΕΑ, έπαιρναν πλέον όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις.

Το πρώτο καμπανάκι από την ΠΟΕ-ΟΤΑ χτύπησε στις 14/7/2010 που με ανακοίνωσή της καταγγέλλει ότι η κυβέρνηση προσπαθεί να αφαιρέσει την αρμοδιότητα της διαχείρισης των απορριμμάτων από τους ΟΤΑ και να τη δώσει για 25 χρόνια στους εργολάβους (ΣΔΙΤ).

Ταυτόχρονα με το νόμο του Καλλικράτη (Ν. 3852/2010) ο πρώην Διαδημοτικός Φορέας, ΕΣΔΚΝΑ, μετατρέπεται σε Διαβαθμιδικό, ΕΔΣΝΑ, με τη συμμετοχή της αιρετής αυτοδιοίκησης β’ βαθμού και πρόεδρος του νέου φορέα ορίζεται από τον Νόμο ο Περιφερειάρχης Αττικής.

Αυτή η εξέλιξη σε συνδυασμό με τις αντιδράσεις, καθυστερούσαν υπερβολικά τα σχέδια του κυκλώματος για τα νέα εργοστάσια που όμως δεν έμεναν με σταυρωμένα τα χέρια.

Το κύκλωμα αρχικά επιχειρεί να δοθεί η αρμοδιότητα για τους διαγωνισμούς στην αποκεντρωμένη διοίκηση αλλά και πάλι συναντά τις αντιδράσεις των συνδικαλιστών της ΠΟΕ-ΟΤΑ .

Το κύκλωμα πλέον καταλαβαίνει πως δεν ξεμπλέκει εύκολα με τους συνδικαλιστές της ΠΟΕ-ΟΤΑ και ενεργοποιεί το σωματείο εργαζομένων του ΕΔΣΝΑ τα στελέχη του οποίου έχουν «ειδικές σχέσεις» με τους εργολάβους των σκουπιδιών. Το σωματείο σε μια συνέλευση παρωδία παίρνει απόφαση υπέρ των ΣΔΙΤ και ανοίγει πόλεμο με την ΠΟΕ-ΟΤΑ .

Η ενεργοποίηση του απεργοσπαστικού μηχανισμού του σωματείου του ΕΔΣΝΑ και οι επιθέσεις τους με χυδαίο τρόπο στον πρόεδρο της ΠΟΕ-ΟΤΑ Θέμη Μπαλασόπουλο που πήρε αποστάσεις από τη γραμμή ΠΑΣΟΚ για τα σκουπίδια , ρίχνει λάδι στη φωτιά και η υπόθεση των ΜΕΑ γίνεται casus belli για την ΠΟΕ-ΟΤΑ.

Σε εκείνη τη φάση για να καλύψουν το κενό από τις καθυστερήσεις μέχρι την υλοποίηση των διατάξεων του Νόμου του Καλλικράτη για τη σύσταση του Διαβαθμιδικού Συνδέσμου βάζουν τα μεγάλα μέσα και έτσι το ΥΠΕΚΑ, το ΥΠΕΣ και η Περιφέρεια Αττικής προχώρησαν στην «προαγγελία για την πρόθεση προκήρυξης διεθνούς διαγωνισμού».

Αντικείμενο του διαγωνισμού θα ήταν η υλοποίηση των έργων για τη διαχείριση απορριμμάτων της Αττικής (της τάξης του 1.355.000 τόνων ετησίως) για χρονικό διάστημα περίπου 25 ετών (ΣΔΙΤ).

Στη βάση των συμπερασμάτων των μελετών του 2008 προχώρησαν οι αντίστοιχες μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ) για τις 2 μονάδες επεξεργασίας στη Φυλή και τα Άνω Λιόσια και εκδόθηκαν τον Ιανουάριο του 2011 οι περιβαλλοντικοί όροι.

Όμως το 2011 οι αντιδράσεις είχαν πλέον φουντώσει για τα καλά.

Στις 16/2/2011 η ΠΟΕ-ΟΤΑ κάνει την πιο ηχηρή της παρέμβαση εκδίδοντας δελτίο τύπου με τον τίτλο : «επισήμανση παραβάσεων και παράνομων διατάξεων σχετικά με το εγκριθέν από την Ε.Ε του ΕΔΣΝΑ τελικό σχέδιο προγραμματικής σύμβαση του 2001» και δηλώνει ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι με την υπόθεση των 4 ΜΕΑ θα κάτσουν στο σκαμνί.

Η υποβολή αιτήματος από τον ΕΔΣΝΑ στην Ειδική Γραμματεία ΣΔΙΤ του Υπουργείου Ανάπτυξης για την κατασκευή των 4 εργοστασίων επεξεργασίας απορριμμάτων εισάγεται 3 φορές για ψήφιση στο Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΔΣΝΑ από τα μέσα Φεβρουαρίου 2012 έως τα μέσα Μαρτίου 2012. Και τις τρεις φορές οι δυναμικές παρεμβάσεις της ΠΟΕ ΟΤΑ δεν επιτρέπουν την ολοκλήρωση της διαδικασίας.

Στις 11 Απριλίου 2012 ψηφίζεται ο Νόμος 4071/2012, με τον οποίο προβλέπεται η συγκρότηση Εκτελεστικής Επιτροπής στον ΕΔΣΝΑ, που δεν είχε αρχικά προβλεφθεί. Η Εκτελεστική Επιτροπή συγκροτείται σε Σώμα τον Ιούνιο του 2012.

Αμέσως μόλις συγκροτήθηκε η Εκτελεστική Επιτροπή το κύκλωμα τρέχει τα πράγματα με ιλιγγιώδη ρυθμό και λύνουν όλες τις εκκρεμότητες μέσα σε 3 μήνες ! Από τις 27 Αυγούστου ως τις 19 Νοεμβρίου .

Στις 27-8-2012 η Εκτελεστική Επιτροπή του ΕΔΣΝΑ εγκρίνει ομόφωνα την υποβολή αιτήματος στην Ειδική Γραμματεία ΣΔΙΤ του Υπουργείου Ανάπτυξης για την κατασκευή των 4 εργοστασίων επεξεργασίας απορριμμάτων.

Στις 17-10-2012 η Ειδική Γραμματεία ΣΔΙΤ ενημερώνει ότι έγινε αποδεκτό το αίτημα και τα 4 εργοστάσια εντάχθηκαν στον κατάλογο των προτεινομένων συμπράξεων.

Στις 23-10-2012 ο ΕΔΣΝΑ υποβάλλει αίτημα στην Διυπουργική Επιτροπή ΣΔΙΤ ώστε να ενταχθούν τα έργα στις διατάξεις του Ν.3389/2005 περί ΣΔΙΤ.

Στις 25-10-2012 η Διυπουργική Επιτροπή ΣΔΙΤ αποφασίζει την ένταξη των έργων.

Στις 19-11-2012 η Εκτελεστική Επιτροπή του ΕΔΣΝΑ εγκρίνει τις 4 προκηρύξεις Ανταγωνιστικού Διαλόγου (α’ φάση – πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος).

Όμως οι αντιδράσεις αντί να καταλαγιάσουν φουντώνουν ακόμα πιο πολύ και το κύκλωμα βάζει ακόμα μεγαλύτερα «μέσα» .

Στις 12 Δεκεμβρίου του 2012 ο κ. Σγουρός κάνει συνάντηση με τον επικεφαλής της «Ομάδας Δράσης» (Task Force), κ. Horst Reichenbach, και ζητά από την ομάδα να δοθεί «ιδιαίτερη έμφαση στα ζητήματα της άρσης των γραφειοκρατικών βαρών που παρεμποδίζουν την αξιοποίηση του ΕΣΠΑ από τις Περιφέρειες» ..

Η συνάντηση αυτή πυροδοτεί ακόμα μεγαλύτερες αντιδράσεις και το κύκλωμα πλέον είναι στριμωγμένο για τα καλά.

Το άσχημο πολιτικό περιβάλλον δεν αφήνει πολλά περιθώρια στο κύκλωμα για πολιτικές παρεμβάσεις και ο κ. Σγουρός είναι πλέον τρομερά στριμωγμένος και σχεδόν εκλιπαρεί το περιφερειακό συμβούλιο να προχωρήσουν τα έργα , αλλά δεν βρίσκει πολλούς πρόθυμους συμμάχους.

Με την τρικομματικη κυβέρνηση του 2011 , το 2ο μνημόνιο και τις εκλογές του 2012 όπου παθαίνουν πανωλεθρία τα κόμματα της συγκυβέρνησης (Ν.Δ- ΠΑΣΟΚ- ΛΑΟΣ ) τα πολιτικά περιθώρια σχεδόν εξαφανίζονται και όλοι αρχίζουν να σκέφτονται τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές του 2014.

Η υπόθεση των 4 ΜΕΑ με ΣΔΙΤ γίνεται πλέον αντικείμενο των περιφερειακών εκλογών στην Αττική. Η Ρ. Δούρου δεσμεύεται πως θα ακυρώσει τον διαγωνισμό και ο Σγουρός που έχει ταυτιστεί με τα μνημόνια και με την υπόθεση των 4 ΜΕΑ παθαίνει συντριβή .

Στις 29/12/2014 η Ε.Ε του ΕΔΣΝΑ ακυρώνει τον διαγωνισμό για τις 4 ΜΕΑ στην Αττική.

Τέλος επεισοδίου .. η συνέχεια προσεχώς .

Θωμάς του Εμμανουήλ Μπιζάς

Αναδημισίευση από το https://anntilogos.blogspot.com