Οι δήμοι και οι περιφέρειες καθορίζουν τα δομικά στοιχεία για τη μεταρρύθμιση της πολιτικής συνοχής μετά το 2027

Οι τοπικοί και οι περιφερειακοί ηγέτες υπέβαλαν τα βασικά τους αιτήματα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η περιφερειακή πολιτική της ΕΕ μπορεί να καταστεί πιο ευέλικτη, ισχυρή και να καλύπτει όλες τις περιοχές κατά την επόμενη δεκαετία.

Την παραμονή της έγκρισης από τα κράτη μέλη των συμπερασμάτων τους σχετικά με το μέλλον της πολιτικής συνοχής, οι δήμοι και οι περιφέρειες καλούν τις κυβερνήσεις της ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναγνωρίσουν την ύψιστη σημασία της πολιτικής αυτής για την αντιμετώπιση των εδαφικών ανισοτήτων, την προώθηση της ψηφιακής και της πράσινης μετάβασης και την προάσπιση των ευρωπαϊκών δημοκρατικών αξιών σε όλες τις περιοχές. Οι προτάσεις για τη μεταρρύθμιση της πολιτικής συνοχής μετά το 2027 περιλαμβάνονται σε γνωμοδότηση που εγκρίθηκε ομόφωνα στις 29 Νοεμβρίου κατά τη σύνοδο ολομέλειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) και συντάχθηκε από τον Πρόεδρο της Ολομέλειας κ. Vasco Alves Cordeiro και τον πρόεδρο της επιτροπής COTER Emil Boc.

Η συζήτηση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να μεταρρυθμιστεί η πολιτική συνοχής μετά την τρέχουσα δημοσιονομική περίοδο 2021-27 της ΕΕ έχει ξεκινήσει. Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ αξιολογούν τον αντίκτυπο και τις επιδόσεις της πολιτικής συνοχής στην αντιμετώπιση των πρόσφατων κρίσεων και στην τόνωση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης. Η ΕτΠ, η οποία εκπροσωπεί πάνω από 1 εκατομμύριο αιρετούς τοπικούς και περιφερειακούς πολιτικούς, διατυπώνει σημαντικά αιτήματα για την αναμόρφωση μιας πολιτικής που αντιπροσωπεύει το ένα τρίτο του προϋπολογισμού της ΕΕ και θα πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί προτεραιότητα ως ακρογωνιαίος λίθος της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής ανάπτυξης σε όλες τις περιοχές της Ευρώπης.

Για την αντιμετώπιση έκτακτων κρίσεων και κλιματικών καταστροφών, όπως οι πλημμύρες και οι δασικές πυρκαγιές, οι τοπικοί και οι περιφερειακοί ηγέτες προτείνουν τη δημιουργία ενός μηχανισμού που θα μπορεί να ενεργοποιηθεί σε εδαφικό επίπεδο. Αυτός ο νέος μηχανισμός θα καθιστούσε δυνατή, από τη μία πλευρά, την ευέλικτη χρήση των πόρων σε τέτοιες περιπτώσεις και, από την άλλη πλευρά, την αποφυγή συνεχών αναθεωρήσεων των επιχειρησιακών προγραμμάτων, όπως συνέβη αρκετές φορές κατά την περίοδο 2014-2020, διαφυλάσσοντας έτσι τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις.

Οι δήμοι και οι περιφέρειες ζητούν επίσης ένα «ευρωπαϊκό σύμφωνο εταιρικής σχέσης», το οποίο θα καθορίζει ένα ενιαίο σύνολο κανόνων και στόχων για όλα τα ταμεία επιμερισμένης διαχείρισης, διασφαλίζοντας παράλληλα τη συνοχή και την απλούστευση. Το σύμφωνο θα περιλαμβάνει επίσης το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ), καθώς και νέα μέσα στο πλαίσιο υβριδικών μορφών διαχείρισης, όπως το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, που δεν έχει δρομολογηθεί ακόμη.

Άλλα βασικά πολιτικά αιτήματα

όλες οι ευρωπαϊκές περιφέρειες θα πρέπει να παραμείνουν επιλέξιμες για χρηματοδότηση στο μέλλον·
το μοντέλο επιμερισμένης διαχείρισης, η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και η αρχή της εταιρικής σχέσης θα πρέπει να διατηρηθούν ως κατευθυντήριες αρχές της πολιτικής συνοχής μετά το 2027·
η αναστολή των κονδυλίων της πολιτικής συνοχής, ως συνέπεια των παραβιάσεων των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ από τις εθνικές κυβερνήσεις (μακροοικονομική αιρεσιμότητα), θα πρέπει να εξαλειφθεί. Οι μακροπρόθεσμες επενδύσεις δεν μπορούν να κρατούνται όμηροι των εθνικών αποφάσεων·
οι εθνικές και περιφερειακές επενδύσεις που απαιτούνται για συγχρηματοδοτούμενα έργα στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής της ΕΕ θα πρέπει να εξαιρούνται από τον υπολογισμό των δαπανών —και, ως εκ τούτου, από το χρέος— στο πλαίσιο των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ·
ο στόχος της εδαφικής συνοχής πρέπει να είναι δεσμευτικός για όλες τις ευρωπαϊκές πολιτικές (αρχή της «μη υπονόμευσης της συνοχής»)·
η συνολική δομή χρηματοδότησης θα πρέπει να απλουστευθεί ώστε να ξεπεραστεί ο πολλαπλασιασμός των επενδυτικών εργαλείων που προορίζονται άμεσα ή έμμεσα για τη συνοχή.
Δηλώσεις

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών και συνεισηγητής της γνωμοδότησης Vasco Alves Cordeiro (PT/PES) δήλωσε: «Η πολιτική συνοχής όπως την ξέρουμε δεν μπορεί να επιβιώσει στην τρέχουσα μορφή της. Σήμερα, η Επιτροπή των Περιφερειών, ως η φωνή των τοπικών και των περιφερειακών εκπροσώπων, υποβάλλει σαφή πρόταση για την ανανέωση της πολιτικής αυτής, ώστε να καταστεί ισχυρότερη και καλύτερα εξοπλισμένη για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων και των αυξανόμενων ανισοτήτων. Πολλοί είναι επιφυλακτικοί απέναντι στην πολιτική συνοχής. Σε αυτούς απαντάμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς τη συγκεκριμένη πολιτική. Με τολμηρή μεταρρύθμιση, ευελιξία, εταιρική σχέση και απλούστευση, η πολιτική συνοχής μπορεί να συνεχίσει να διαδραματίζει τον ρόλο της ως μακροπρόθεσμη, μετασχηματιστική και διαρθρωτική πολιτική».

Ο Emil Boc (RO/EPP), πρόεδρος της επιτροπής «Πολιτική εδαφικής συνοχής και προϋπολογισμός της ΕΕ» (COTER) της ΕτΠ, δήμαρχος Κλουζ-Ναπόκα, πρώην πρωθυπουργός της Ρουμανίας και συνεισηγητής της γνωμοδότησης, δήλωσε τα εξής: «Οι δήμοι και οι περιφέρειες είναι το βαρόμετρο των αναγκών των ανθρώπων και οι πολίτες μας θέλουν έναν νέο τρόπο ζωής που να είναι καθαρότερος, χωρίς αποκλεισμούς, να επωφελείται από τις τεχνολογικές εξελίξεις και, πρωτίστως, να προσφέρει ευτυχία και πληρότητα. Το μέλλον της πολιτικής συνοχής είναι το κλειδί για μια καλύτερη Ευρώπη. Η επιτυχία του μέλλοντος της πολιτικής συνοχής βασίζεται στην πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και στην επιμερισμένη διαχείριση, στην ενίσχυση της αρχής της εταιρικής σχέσης και στην ανάγκη εφαρμογής της αρχής της «μη υπονόμευσης της συνοχής» σε ολόκληρο τον προϋπολογισμό και τις πολιτικές της ΕΕ».

Τα επόμενα βήματα

Η γνωμοδότηση θα δημοσιευθεί τώρα στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα αποσταλεί στα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στους αρμόδιους Επιτρόπους της ΕΕ και σε εκπροσώπους των 27 κρατών μελών.

Στις 4 Δεκεμβρίου, η επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής (ECON) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναμένεται να ψηφίσει σχέδιο έκθεσης το οποίο, αν υποστηριχθεί από τους ευρωβουλευτές, θα ευθυγραμμίζεται με το αίτημα της ΕτΠ να εξαιρεθούν οι επενδύσεις σε έργα συγχρηματοδοτούμενα με κονδύλια της πολιτικής συνοχής από τον υπολογισμό των δαπανών στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Περισσότερες πληροφορίες

Η γνωμοδότηση εγκρίθηκε από τα μέλη της ΕτΠ μετά από συζήτηση με την Elisa Ferreira, Επίτροπο Συνοχής και Μεταρρυθμίσεων, την Mercedes Caballero Fernández, Γενική Γραμματέα Ευρωπαϊκών Ταμείων της Ισπανίας, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, τον Younous Omarjee, πρόεδρο της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και τον Elio Di Rupo (BE/PES), Πρωθυπουργό της Βαλονίας και πρώην Πρωθυπουργό του Βελγίου, ο οποίος θα προεδρεύσει των συνεδριάσεων των αρμοδίων για τη συνοχή Υπουργών κατά την προσεχή βελγική Προεδρία του Συμβουλίου, το πρώτο εξάμηνο του 2024.

Μαζί με τις κορυφαίες ευρωπαϊκές ενώσεις δήμων και περιφερειών, η ΕτΠ είναι ιδρυτικός εταίρος της #CohesionAlliance, σκοπός της οποίας είναι να παγιωθεί η συνοχή ως θεμελιώδης αξία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και βασικός στόχος για όλες τις πολιτικές και τις επενδύσεις της.

Ενημερωτικό δελτίο για το περιεχόμενο της γνωμοδότησης (EN)

Κείμενο της γνωμοδότησης

Παρακολουθήστε εκ νέου τη συζήτηση στην Ολομέλεια

Βίντεο για την πολιτική συνοχής με παραδείγματα ορθών περιφερειακών πρακτικών από τη Γαλλία (Κορσική), την Ιταλία (Νοβάρα), την Πολωνία (Γουτζ), την Ουγγαρία (Βουδαπέστη), τη Φινλανδία (Τούρκου) και το Βέλγιο (Μέχελεν) (EN)

Επικοινωνία:

Monica Tiberi – Εκπρόσωπος Τύπου του Προέδρου

Tηλ.: +32 479 51 74 43

[email protected]

Matteo Miglietta

Tηλ.: +32 470 89 53 82

[email protected]