Νέα έκθεση της διαΝΕΟσις για τις δημόσιες συμβάσεις

Νέα έκθεση δημοσίευσε ο οργανισμός έρευνας και ανάλυσης διαΝΕΟσις για τις δημόσιες συμβάσεις.

Οπως αναφέρει στην ιστοσελίδα του ο οργανισμός ο τρόπος με τον οποίο ένα κράτος συνάπτει συμβάσεις είναι σημαντικός, αρχικά για την ίδια τη λειτουργία του. Οι υπηρεσίες και οι αρχές του υπογράφουν συμβάσεις για να προμηθευτούν υλικά ή υπηρεσίες. Eπομένως, η ποιότητα αλλά και άλλα χαρακτηριστικά (π.χ. η ταχύτητα ή το κόστος) των συμβάσεων στην πραγματικότητα καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το πόσο αποτελεσματικά το κράτος επιτελεί το ίδιο το έργο του. Οι συμβάσεις του Δημοσίου επηρεάζουν επιπλέον και τη λειτουργία της οικονομίας, στον καθόλου αμελητέο βαθμό στον οποίο αυτή εξαρτάται από τη συνεργασία ιδιωτών με το κράτος και από την πραγματοποίηση δημόσιων έργων. Η αναποτελεσματικότητα, οι καθυστερήσεις και η αδιαφάνεια που προκαλεί ένα προβληματικό πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό και βάζουν εμπόδια στις επιχειρήσεις.

Στην Ελλάδα, το καθεστώς σύναψης δημοσίων συμβάσεων υποφέρει από χρόνιες παθογένειες. Προηγούμενη μελέτη της διαΝΕΟσις, τον Οκτώβριο του 2020, είχε αναδείξει πολλές από αυτές. Φάνηκε τότε ότι πολλά έργα πραγματοποιούνται με μεγάλες καθυστερήσεις ή με δραματικές υπερβάσεις του κόστους, ενίοτε και με σημαντικές ατέλειες. Αντίστοιχα, πριν καν πραγματοποιηθούν τα ίδια τα έργα που περιγράφουν οι συμβάσεις, συχνά προηγείται μια αβέβαιη διαδικασία διαγωνισμών με ανεπαρκείς μελέτες που περιγράφουν τα έργα, με προσφυγές από υποψήφιους αναδόχους που παίρνουν χρόνια να επιλυθούν, με προβλήματα διαφάνειας ή και διαφθοράς.
Ωστόσο, έχουν γίνει και βήματα προόδου. Ο προηγούμενος νόμος, ο 4412/2016, τον οποίο σχολίαζε αναλυτικά η προηγούμενη μελέτη της διαΝΕΟσις, εισήγαγε, για παράδειγμα, κριτήρια και διαδικασίες για όλες τις φάσεις προκήρυξης ανάθεσης, εκτέλεσης και παρακολούθησης των δημοσίων συμβάσεων καθώς και κάποια περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια στις διαδικασίες επιλογής ή αποκλεισμού διαγωνιζομένων στις διαδικασίες. Πέντε χρόνια αργότερα, ψηφίστηκε ο νέος νόμος για τις δημόσιες συμβάσεις, ο 4782/2021, ο οποίος έφερε επίσης σημαντικές αλλαγές.
­
Η νέα έκθεση που δημοσιεύει η διαΝΕΟσις αναδεικνύει και σχολιάζει τις αλλαγές που έφερε ο νέος νόμος καθώς και, μέχρι τώρα, τον τρόπο εφαρμογής του. Την έκθεση υπογράφουν δύο από τους συγγραφείς της προηγούμενης, πιο εκτενούς, μελέτης, ο καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ, Σπύρος Βλαχόπουλος, και ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του ΕΚΠΑ, Δημήτρης Α. Σωτηρόπουλος.

Διαβάστε εδώ το πλήρες εισαγωγικό σημείωμα