Μια σύγχρονη πρόταση στο έντονο στεγαστικό πρόβλημα επιχειρεί να καταθέσει το άρθρο “Αναζητώντας ένα σπίτι: επιτακτικές προκλήσεις και νομικές προτάσεις για την ανάπτυξη της συνεταιριστικής κατοικίας στην Ελλάδα” των Σοφίας Αδάμ, Ιφιγένειας Δουβίτσα και Δήμητρας Σιατίτσα, που δημοσιεύεται στο περιοδικό “πρΟΤΑση” (τεύχος 55, Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2025) και αναλύει τη στεγαστική κρίση στην Ελλάδα και τις δυνατότητες ανάπτυξης της συνεταιριστικής κατοικίας ως εναλλακτική λύση στην αγορά ακινήτων.
Βασικά σημεία του άρθρου:
Στεγαστική κρίση και αναγκαιότητα συνεταιριστικής κατοικίας
- Η Ελλάδα αντιμετωπίζει σοβαρή στεγαστική κρίση, με υψηλό κόστος στέγασης και περιορισμένες επιλογές εκτός της ιδιοκατοίκησης ή της ενοικίασης στον ιδιωτικό τομέα.
- Στην Ε.Ε., τα συνεργατικά και συνεταιριστικά μοντέλα στέγασης αναγνωρίζονται ως εναλλακτικές που προωθούν οικονομικά προσιτή και δημοκρατική στέγαση.
Ιστορική επισκόπηση συνεταιριστικής κατοικίας στην Ελλάδα
- Παρόλο που θεσμοθετήθηκαν οικοδομικοί συνεταιρισμοί από τη δεκαετία του 1920, στην Ελλάδα η συνεταιριστική κατοικία δεν αναπτύχθηκε σημαντικά.
- Η απουσία ενός κοινωνικού ή μη κερδοσκοπικού μοντέλου ενοικίασης και η προτεραιότητα στην ιδιοκατοίκηση συνέβαλαν στη σημερινή κατάσταση.
Νομικές και θεσμικές προτάσεις
- Το άρθρο εξετάζει το νομικό πλαίσιο και προτείνει την ανάπτυξη κατάλληλων θεσμικών εργαλείων που θα διευκολύνουν τη δημιουργία στεγαστικών συνεταιρισμών στην Ελλάδα.
- Συγκρίνονται οι αστικοί συνεταιρισμοί (Ν. 1667/1986) με τις Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (ΚΟΙΝΣΕΠ, Ν. 4430/2016), προκειμένου να διαπιστωθεί ποια νομική μορφή είναι πιο κατάλληλη για την προώθηση συνεταιριστικών κατοικιών.
Οικονομικές και πολεοδομικές προτάσεις
- Προτείνεται η δημιουργία μηχανισμών κρατικής χρηματοδότησης, πολεοδομικών κινήτρων και νομικών ρυθμίσεων που θα επιτρέψουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των συνεταιρισμών.
- Αναφέρονται μέτρα όπως η παροχή δημόσιων εκτάσεων για συνεταιριστική χρήση και η πρόσβαση σε επιδοτήσεις και χρηματοδοτικά εργαλεία.
Προοπτικές και μελλοντικές δράσεις
- Τονίζεται η ανάγκη για ολοκληρωμένη στεγαστική πολιτική που θα περιλαμβάνει όχι μόνο τους συνεταιρισμούς, αλλά και άλλες μορφές απο-εμπορευματοποιημένης κατοικίας.
- Η δημιουργία συνεργασιών δημόσιου-συνεταιριστικού ή δημόσιου-κοινοτικού χαρακτήρα θεωρείται κρίσιμη για την προώθηση της προσιτής στέγασης.
Το άρθρο καταλήγει ότι η συνεταιριστική κατοικία μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης στην Ελλάδα, εφόσον συνοδευτεί από κατάλληλες θεσμικές μεταρρυθμίσεις, πολεοδομικές παρεμβάσεις και μηχανισμούς χρηματοδότησης.
