Σε ομόφωνη στήριξη του αιτήματος για παράταση των προθεσμιών ανάθεσης των συμβάσεων στους ωφελούμενους δήμους του έργου «Δημιουργία Εθνικού Δικτύου Μονοπατιών και Διαδρομών Πεζοπορίας» προχώρησε το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ, κατά τη συνεδρίαση της Παρασκευής. Το συγκεκριμένο έργο, που εντάσσεται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, έχει στόχο την ανάδειξη της βιοποικιλότητας ως μοχλού βιώσιμης ανάπτυξης μέσα από την ανάπλαση και αξιοποίηση μονοπατιών σε όλη τη χώρα.
Την συζήτηση για το θέμα έκανε η δήμαρχος Αμφίκλειας-Ελάτειας, κ. Αθανασία Στιβακτή. Η κ. Στιβακτή ανέδειξε τα σοβαρά λειτουργικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δήμοι στην προσπάθεια υλοποίησης του έργου, σημειώνοντας ότι «με τις υφιστάμενες προθεσμίες και το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν θα καταφέρει να το υλοποιήσει οποιοσδήποτε δήμος».
Όπως εξήγησε, οι δήμοι που εντάχθηκαν στην πρώτη ΚΥΑ της 20ής Οκτωβρίου 2024, υποχρεούνται να έχουν συμβασιοποιήσει τα έργα μέχρι τις 30 Απριλίου 2025, ενώ όσοι εντάχθηκαν με την τροποποιητική ΚΥΑ έχουν ως προθεσμία την 30ή Μαΐου. Ωστόσο, η τελική προθεσμία υλοποίησης όλων των έργων παραμένει η 31η Δεκεμβρίου 2025.
Υποστελέχωση και γραφειοκρατία τα κύρια εμπόδια
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η δήμαρχος στις δυσκολίες που προκύπτουν από την υποχρηματοδότηση και την ανάγκη τροποποίησης των τεχνικών δελτίων λόγω μικρότερων τελικά προϋπολογισμών, κάτι που απαιτεί επιπλέον εγκρίσεις και καθυστερήσεις. Παράλληλα, υπογράμμισε την έλλειψη δασολόγων στους δήμους, οι οποίοι είναι απαραίτητοι για την επίβλεψη των δασικών έργων, ενώ επισήμανε και τη γενικότερη ασάφεια γύρω από τις αναγκαίες προγραμματικές συμβάσεις με τα δασαρχεία.
Επιπλέον, σημείωσε πως το Help Desk του Φορέα Υλοποίησης (ΟΦΥΠΕΚΑ) τέθηκε σε λειτουργία μόλις στις 13 Φεβρουαρίου 2025, γεγονός που δεν άφησε περιθώρια στους δήμους να προετοιμαστούν κατάλληλα. Χαρακτήρισε το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο «πολύπλοκο και χρονοβόρο», ενώ η εφαρμογή των ανοιχτών διαγωνισμών προσθέτει καθυστερήσεις που καθιστούν σχεδόν αδύνατη την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων.
Πρόταση αξιοποίησης του άρθρου 32 του Ν.4412
Η κ. Στιβακτή ζήτησε από την ΚΕΔΕ να παρέμβει ώστε να αρθεί το ορόσημο των υπογραφών συμβάσεων στις 30 Απριλίου και 30 Μαΐου, προτείνοντας τη δυνατότητα χρήσης του άρθρου 32 του Ν.4412, το οποίο αφορά διαδικασίες απευθείας ανάθεσης λόγω κατεπείγοντος. Παρότι, όπως είπε, της έχει γνωστοποιηθεί από τον ΟΦΥΠΕΚΑ ότι δεν προκύπτει τεκμηρίωση αναγκαιότητας της δαπάνης, τόνισε ότι «πρόκειται για χρήματα που θα χαθούν αν δεν βρεθεί λύση».
Ομόφωνη αποδοχή και στήριξη
Μετά την τοποθέτηση της δημάρχου, το ΔΣ της ΚΕΔΕ συμφώνησε ομόφωνα με την πρόταση για διεκδίκηση παράτασης των προθεσμιών και εξεύρεση ευέλικτης λύσης για την υλοποίηση των έργων.
Ετσι η ΚΕΔΕ αναμένεται να καταθέσει επίσημο αίτημα προς τα αρμόδια Υπουργεία και τον ΟΦΥΠΕΚΑ, ζητώντας:
- Παράταση της προθεσμίας συμβασιοποίησης πέραν των αρχικών οροσήμων.
- Δυνατότητα χρήσης του άρθρου 32 του Ν.4412 όπου τεκμηριώνεται η ανάγκη ταχύτητας.
- Απλούστευση των διαδικασιών σε συνεργασία με τον Φορέα Υλοποίησης.
Το εθνικό δίκτυο μονοπατιών θεωρείται στρατηγικής σημασίας για την ανάδειξη της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας και η επιτυχής υλοποίησή του απαιτεί ευελιξία, υποστήριξη στους δήμους και επίλυση χρόνιων θεσμικών προβλημάτων.
Ο Δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών, κ. Σίμος Δανιηλίδης, παρενέβη στο θέμα θίγοντας ένα άλλο κρίσιμο ζήτημα που έχει ανακύψει στη διαδικασία υλοποίησης του έργου μονοπατιών, τονίζοντας ότι από τις προδιαγραφές έγκρισης εξαιρέθηκαν οι αναδασωτέες εκτάσεις, με αποτέλεσμα να απορριφθούν σχέδια δήμων που αφορούν περιοχές δασικού χαρακτήρα, μεταξύ των οποίων και περιοχές ολόκληρων αστικών συγκροτημάτων.
Όπως ανέφερε, «εξαιρέθηκαν παρεμπιπτόντως όλες οι αναδασωτέες εκτάσεις από τις λογικές της έγκρισης των μονοπατιών, πράγμα που σημαίνει ότι, επειδή σχεδόν όλη η χώρα βρίσκεται σε καθεστώς αναδάσωσης, τα μισά σχέδια απερρίφθησαν».
Ιδιαίτερα εστίασε στον αποκλεισμό των δύο μεγαλύτερων μητροπολιτικών περιοχών της χώρας – Αττικής και Θεσσαλονίκης – από το έργο, καθώς μεγάλα τμήματα των περιαστικών τους ζωνών χαρακτηρίζονται ως αναδασωτέα. Ο ίδιος επεσήμανε χαρακτηριστικά:
«Όλη η Αττική και όλη η Θεσσαλονίκη πετάχτηκαν εκτός προγράμματος. Ο καθ’ ύλην αρμόδιος Δήμος Θεσσαλονίκης, ο Δήμος Πανοράματος και άλλοι δήμοι που υπέβαλαν πλήρεις προτάσεις αποκλείστηκαν, ακριβώς λόγω του χαρακτήρα των εκτάσεων ως αναδασωτέων».
Ο Δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών κατέθεσε πρόταση, καλώντας την ΚΕΔΕ να προχωρήσει σε ξεχωριστή απόφαση, με την οποία θα ζητείται να μετατραπούν οι αναδασωτέες εκτάσεις των περιαστικών δασών σε καθεστώς “προστατευόμενου δάσους”, προκειμένου να μπορέσουν να ενταχθούν σε προγράμματα όπως αυτό των μονοπατιών, χωρίς τον υφιστάμενο περιορισμό.
Έτσι ζήτησε να υπάρξει ξεχωριστό έγγραφο, το οποίο θα συνυπογράψουν όλοι οι δήμοι της Αττικής και της Θεσσαλονίκης, ώστε να διεκδικηθεί η θεσμική μετατροπή των αναδασωτέων σε προστατευόμενα περιαστικά δάση».
Η πρόταση υποστηρίχθηκε άμεσα από το ΔΣ της ΚΕΔΕ, και μαζί με τον Α’ Αντιπρόεδρο κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλο, θα συνταχθεί σχετικό έγγραφο εκ μέρους της ΚΕΔΕ.
Δείτε το video της Συνεδρίασης στις 3 ώρες και 31 λεπτά
