Εντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσεις ο νόμος 5106/2024, ιδίως από δασικούς συνεταιρισμούς, όπως εκείνους του νομού Λάρισας. Οι συνεταιρισμοί εκφράζουν ανησυχίες για την εκχώρηση της διαχείρισης των δασών σε ιδιώτες, θεωρώντας ότι αυτό υπονομεύει τον ρόλο τους και απειλεί τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών που εξαρτώνται από τη δασική οικονομία.
Ο νόμος υπ. αρθμ. 5106 ΦΕΚ Α 63/1.5.2024 έχει τίτλο Ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των πολυεπίπεδων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στους τομείς: α) της διαχείρισης υδάτων, β) της διαχείρισης και προστασίας των δασών, γ) της αστικής ανθεκτικότητας και πολιτικής, δ) της καταπολέ μησης της αυθαίρετης δόμησης, ε) της ενεργει ακής ασφάλειας και άλλες επείγουσες διατάξεις.
Η συζήτηση γύρω από τον νόμο 5106/2024 συνεχίζεται, με τους ενδιαφερόμενους φορείς να ζητούν διαφάνεια και συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων που επηρεάζουν τη διαχείριση των δασών και τις τοπικές κοινότητες.
Για το θέμα διοργανώνονται και κινητοποιήσεις των δασεργατών. Μετά από μαζική συμμετοχή σε απεργία στη Θεσσαλονίκη στις 9 Απριλίου, ακολούθησε συγκέντρωση δασεργατών στην Πέλλα, στους Προμάχους Αριδαίας, στις 12 Απριλίου. Κατά τη διάρκεια αυτών των κινητοποιήσεων, εκφράστηκε η αγανάκτηση για τον νόμο 5106/2024, ο οποίος, όπως υποστηρίζουν, παραδίδει τα δάση σε μεγάλες εταιρείες, αποκλείοντας τις μικροεπιχειρήσεις και τους δασικούς συνεταιρισμούς που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της δασικής οικονομίας.
Οι διαμαρτυρίες επικεντρώνονται κυρίως στα εξής σημεία του νόμου:
- Εκχώρηση Διαχείρισης Δασών σε Ιδιώτες: Ο νόμος προβλέπει την ανάθεση της διαχείρισης και εκμετάλλευσης δημοσίων δασών μέσω υβριδικών συνεργατικών σχημάτων, τα οποία, σύμφωνα με τους διαμαρτυρόμενους, ευνοούν μεγάλες εταιρείες εις βάρος των τοπικών συνεταιρισμών.
- Αποκλεισμός Μικροεπιχειρήσεων: Οι νέες ρυθμίσεις θεωρείται ότι αποκλείουν τις μικρές επιχειρήσεις και τους δασικούς συνεταιρισμούς από τη διαδικασία διαχείρισης των δασών, γεγονός που απειλεί τη βιωσιμότητά τους.
- Επιδοτήσεις σε Μεγάλες Εταιρείες: Υπάρχει ανησυχία ότι ο νόμος προβλέπει επιδοτήσεις ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ για τις μεγάλες εταιρείες που θα αναλάβουν τη διαχείριση των δασών, χωρίς ανάλογη στήριξη για τους τοπικούς φορείς.
Διαβάστε την ανακοίνωση των Δασικών Συναιτερισμών του Νομού Λαρισας
Συγκεκριμένα, με το δελτίο τύπου που εξέδωσε ο Συνεταιρισμός αναφέρει τα εξής «Πριν λίγους μήνες ψηφίστηκε ο νόμος 5106/2024 με τον οποίο προβλέφθηκε η ανάθεση της διαχείρισης των δασικών οικοσυστημάτων της χώρας σε υβριδικά σχήματα με τη συμμετοχή επιχειρηματικών ομίλων. Με πρόσχημα την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με το Νόμο αυτό ουσιαστικά παραδίδει την εκμετάλλευση και τη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων της χώρας στις μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες, οι οποίες δραστηριοποιούνται στον τομέα εμπορίας και επεξεργασίας προϊόντων ξύλου, θέτοντας κυριολεκτικά στο περιθώριο τους εκατοντάδες Δασικούς Συνεταιρισμούς της χώρας, τους χιλιάδες δασεργάτες, αλλά και τις μικρές τοπικές επιχειρήσεις που ασχολούνται επί δεκαετίες με την παραγωγή και την εκμετάλλευση των δασικών προϊόντων.
Οι συνέπειες της εφαρμογής αυτού του σχεδίου θα είναι ολέθριες, αφού θα οδηγήσουν με μαθηματική ακρίβεια στην υποβάθμιση των δασικών οικοσυστημάτων και στο μαρασμό των τοπικών κοινωνιών και οικονομιών οι οποίες στηρίζονταν στην εκμετάλλευση των δασών, μέσω των Δασικών Συνεταιρισμών. Υπενθυμίζεται ότι όλα αυτά τα χρόνια η διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων γινόταν από τις κατά τόπους Δασικές Υπηρεσίες οι οποίες με πενιχρά μέσα και ελάχιστο προσωπικό πραγματοποιούσαν τις μελέτες διαχείρισης και επίβλεψης, ενώ τις δασικές εργασίες αναλάμβαναν οι Δασικοί Συνεταιρισμοί είτε με αυτεπιστασία, είτε με παραχώρηση της εκμετάλλευσης των δασικών συστάδων. Η εφαρμογή του Νόμου θα αναγκάσει χιλιάδες δασεργάτες να εγκαταλείψουν το επάγγελμα και τα χωριά τους αναζητώντας άλλη εργασία για να βιοποριστούν, ενώ όσοι αναγκαστούν να παραμείνουν θα προσφέρουν φθηνά τις υπηρεσίες τους στις ιδιωτικές εταιρείες. Συγχρόνως, εφόσον προταχθούν τα επιχειρηματικά συμφέροντα και παραγκωνιστεί ο σπουδαίος ρόλος των δασεργατών και των Δασικών Συνεταιρισμών -οι οποίοι όλα αυτά τα χρόνια με κόπους, ελάχιστα μέσα και μηδαμινή βοήθεια από το κράτος διαχειρίζονταν επιτυχώς τις δασικές εκτάσεις, συμβάλλοντας στην προστασία και την ανάπτυξη των δασικών οικοσυστημάτων- είναι βέβαιο ότι τα δάση μας θα οδηγηθούν σε κατάρρευση και καταστροφή. Ωστόσο, η διαχείριση των δασών και η πραγματοποίηση των δασικών εργασιών, πέραν από τη βιωσιμότητα των δασικών οικοσυστημάτων, πρέπει να έχει ως κύριο στόχο την ενίσχυση και την ανάπτυξη των τοπικών οικονομιών και κοινωνιών, προσφέροντας εργασία στους πληθυσμούς της υπαίθρου και αποτρέποντας τη συνεχιζόμενη ερημοποίηση, ιδίως των ορεινών και ημιορεινών περιοχών.
Για τους λόγους αυτούς εκφράζουμε την πλήρη αντίθεσή μας στην εφαρμογή του νόμου 5106/2024 ο οποίος παραδίδει τα δάση και τον φυσικό μας πλούτο στα ιδιωτικά οικονομικά συμφέροντα και ζητούμε: 1) Να ανασταλεί άμεσα η διαδικασία ανάθεσης της διαχείρισης των δασικών οικοσυστημάτων της χώρας σε υβριδικά σχήματα με τη συμμετοχή επιχειρηματικών ομίλων, 2) Να ενισχυθούν οι Δασικές Υπηρεσίες με προσωπικό και κονδύλια για να μπορέσουν να πραγματοποιούν αποτελεσματικότερα τις μελέτες διαχείρισης και επίβλεψης των δασών, 3) Να επιδοτηθούν οι Δασικοί Συνεταιρισμοί προκειμένου να αναπτύξουν και να αναβαθμίσουν τις υποδομές τους ώστε να βελτιωθούν οι τρόποι διαχείρισης των δασικών περιοχών, 4) Να ανατίθενται αποκλειστικά στους Δασικούς Συνεταιρισμούς οι εργασίες που αφορούν στην καλλιέργεια των δασών, την αποκατάσταση μετά από πυρκαγιές κλπ (λχ κοπή καμένων, κατασκευή κορμοπλεγμάτων και κλαδοπλεγμάτων, αντιπυρικές ζώνες), 5) Να διατεθούν κονδύλια για την εκπαίδευση και την κατάρτιση των μελών των Συνεταιρισμών, προκειμένου να ενισχυθεί η τεχνογνωσία και η χρήση βιώσιμων πρακτικών στην διαχείριση των δασών, 6ου) Να επιδοτούνται ετησίως οι Δασικοί Συνεταιρισμοί με τα κατάλληλα μέσα και τον απαραίτητο εξοπλισμό για την εκτέλεση των δασικών εργασιών, 7) Να προβλεφθούν κονδύλια για την καλλιέργεια των δασών από τους Δασικούς Συνεταιρισμούς, 8) Να δημιουργηθούν προγράμματα για την χρηματοδότηση έρευνας και εφαρμογής νέων τεχνολογιών οι οποίες θα συμβάλλουν στην καλύτερη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων».
