Με αφορμή την ψήφιση του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), που πλέον αποτελεί νόμο του κράτους, αναζωπυρώνεται η συζήτηση για τη χρήση καμερών παρακολούθησης της κυκλοφορίας στους δρόμους των πόλεων και τη συμμετοχή των Δήμων στην επιτήρηση και τη διαχείριση των προστίμων.
Στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ, ο Πρόεδρος, κ. Λάζαρος Κυρίζογλου, τοποθετήθηκε εκτενώς για τις διατάξεις που επηρεάζουν άμεσα την Τοπική Αυτοδιοίκηση και ιδίως το άρθρο 107 του νέου ΚΟΚ, το οποίο προβλέπει ότι τα διοικητικά πρόστιμα αποδίδονται στον δικαιούχο Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Θετική διάταξη για τους Δήμους — με αστερίσκους
Ο κ. Κυρίζογλου χαρακτήρισε τη διάταξη αυτή θετική, καθώς αναγνωρίζεται ο Δήμος ως αποδέκτης των προστίμων για παραβάσεις εντός των διοικητικών του ορίων. Επισήμανε ωστόσο την ασάφεια του όρου “Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης”, υπογραμμίζοντας την ανάγκη νομοτεχνικής διόρθωσης ώστε να αναφέρεται ρητά ο «Δήμος» και να μην δημιουργούνται συγχύσεις με τις Περιφέρειες.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε:
«Το διοικητικό πρόστιμο καταβάλλεται στον δικαιούχο ΟΤΑ. Εννοεί τον δήμο. Όμως για να μην υπάρχει ασάφεια, θα έπρεπε να το λέει ρητά».
Νέα δομή για τις κάμερες και το Εθνικό Ταμείο Οδικής Ασφάλειας
Το κρίσιμο όμως σημείο, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, αφορά την παράγραφο που εισάγει διαφορετικό καθεστώς στις περιπτώσεις παραβάσεων που βεβαιώνονται από κάμερες. Στις περιπτώσεις αυτές, τα πρόστιμα καταβάλλονται στο Εθνικό Ταμείο Οδικής Ασφάλειας της Υπηρεσίας Οδικών Τελών Ηλεκτρονικής Διαχείρισης και στη συνέχεια αποδίδονται στους ΟΤΑ, αφού προηγουμένως παρακρατηθεί ποσοστό υπέρ της Υπηρεσίας.
Ο κ. Κυρίζογλου έθεσε εύλογα ερωτήματα:
• Γιατί απαιτείται παρακράτηση;
• Ποιο θα είναι το ποσοστό; 1%, 5%, 10%;
• Με ποια νομοθετική διαδικασία θα καθοριστεί;
Όπως τόνισε, «δεν είναι δυνατόν τέτοια ζητήματα να καθορίζονται μέσω εγκυκλίου. Το ποσοστό πρέπει να προβλεφθεί με σαφή νομοθετική διάταξη».
Η επιστολή Κυρανάκη και η σύγχυση
Στο πλαίσιο της συζήτησης, αναφέρθηκε και στην επιστολή που απέστειλε ο Υφυπουργός Μεταφορών κ. Κωνσταντίνος Κυρανάκης προς τους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ τη χαρακτήρισε “περίεργη”, ενώ σχολίασε ότι προκάλεσε ερωτηματικά ως προς τη νομική της βαρύτητα και τον ρόλο της ΚΕΔΕ στη διαδικασία εφαρμογής του νέου ΚΟΚ.
Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι ο κ. Κυρανάκης, σε πρόσφατη συνέντευξή του, εξήγγειλε σύσκεψη με την ΚΕΔΕ και την Ένωση Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ) προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι πτυχές του νέου πλαισίου και να διαμορφωθεί κοινός χάρτης εφαρμογής.
Επόμενα βήματα για την Αυτοδιοίκηση
Η νέα νομοθεσία ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στη διαχείριση της οδικής ασφάλειας, με την Τοπική Αυτοδιοίκηση να καλείται να παίξει ενεργό ρόλο. Ωστόσο, όπως σημειώνει η ΚΕΔΕ:
• Απαιτείται σαφής προσδιορισμός των δικαιούχων.
• Πρέπει να καθοριστεί με διαφάνεια και δίκαια το ποσοστό παρακράτησης από τα πρόστιμα που καταλήγουν στην ΥΟΤΗΔ.
• Χρειάζεται πλήρης ενημέρωση των δήμων για τις τεχνικές, νομικές και οικονομικές παραμέτρους εγκατάστασης και λειτουργίας καμερών.
Η συζήτηση μόλις ξεκινά, με τους Δήμους να αναμένουν διευκρινίσεις, εγγυήσεις και πόρους — όχι μόνο για να λειτουργήσουν τις κάμερες, αλλά για να διασφαλίσουν ότι η τεχνολογία υπηρετεί τη δημόσια ασφάλεια με διαφάνεια και αυτοδιοικητική αυτονομία.
Τι αναφέρει η επιστολή Κυρανάκη για τις κάμερες
Στην επιστολή που απεστάλη προς όλους τους Δήμους και τις Περιφέρειες, ο αναπληρωτής Υπουργός Μεταφορών κ. Κυρανάκης:
- Καλεί την Τοπική Αυτοδιοίκηση να αναλάβει ενεργό ρόλο στην εφαρμογή του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, ως «συμμαχία ευθύνης» κράτους – αυτοδιοίκησης – πολιτών.
- Σημειώνει ρητά ότι Δήμοι και Περιφέρειες καλούνται να συνδράμουν με συγκεκριμένα μέτρα, όπως:
o εφαρμογή νέων ορίων ταχύτητας,
o εγκατάσταση και συντήρηση σημάτων,
o καθορισμός πεζοδρομίων και ζωνών ήπιας κυκλοφορίας,
o δημιουργία χώρων στάθμευσης για Ηλεκτρικά Προσωπικά Οχήματα. - Προβλέπεται οικονομικό κίνητρο: οι ΟΤΑ που θα εγκαταστήσουν καμερών συνδεδεμένες με το ενιαίο σύστημα επιβολής προστίμων θα διατηρούν μέρος των εσόδων από τις παραβάσεις.
- Ανακοίνωση ανταγωνισμού/κατάταξης: έως το τέλος του έτους, το Υπουργείο Μεταφορών θα δημοσιεύσει κατάταξη των δήμων και περιφερειών με βάση την πρόοδό τους, ανταμείβοντας όσους ξεχωρίσουν.
• Η επιστολή υπογραμμίζει ότι η τοποθέτηση καμερών δεν είναι απλώς μία τεχνική ενέργεια, αλλά στοιχείο ενός στρατηγικού σχεδίου οδικής ασφάλειας, με σημαντική αυτοδιοικητική συμμετοχή.
• Το οικονομικό κίνητρο λειτουργεί ως «bonus» επιβράβευσης, ενισχύοντας το ενδιαφέρον των δήμων για ευρύτερη και πιο οργανωμένη συνεργασία.
• Η ανοιχτή αξιολόγηση (ranking) φέρνει ένα στοιχείο διαφάνειας, ανταγωνισμού και λογοδοσίας για την αποτελεσματικότητα των πρωτοβουλιών.
