Αντίδραση Κυρίζογλου στην τροπολογία του ΠΑΣΟΚ για τις απευθείας αναθέσεις

Έντονη ήταν η τοποθέτηση του Προέδρου της ΚΕΔΕ, Λάζαρου Κυρίζογλου, στη συνεδρίαση του Δ.Σ. σχετικά με την τροπολογία που κατέθεσε το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής για τον περιορισμό των απευθείας αναθέσεων στους δήμους.

Ο κ. Κυρίζογλου χαρακτήρισε τη διαδικασία «δυσάρεστη έκπληξη», υπογραμμίζοντας πως δεν υπήρξε καμία συνεννόηση με την ΚΕΔΕ ή τους αιρετούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ακόμη και εκείνους που πρόσκεινται στο συγκεκριμένο κόμμα. Όπως τόνισε, η τροπολογία συζητήθηκε στην Βουλή αιφνιδίως και απορρίφθηκε, στο πλαίσιο νομοσχεδίου που αφορούσε το προσφυγικό και μεταναστευτικό, χωρίς να προηγηθεί ουσιαστικός διάλογος.

«Δεν το λέω για λόγους αντιπολιτευτικής διάθεσης, αλλά οφείλω να το αναφέρω. Το ΠΑΣΟΚ προώθησε μια τροπολογία με τίτλο “Τέλος στο πάρτι των απευθείας αναθέσεων”, που συνοδεύτηκε από επικοινωνιακές κορώνες, αντιγράφοντας σχεδόν κατά λέξη την πρόσφατη έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου», σημείωσε ο κ. Κυρίζογλου, αφήνοντας αιχμές για την επιλογή να παρουσιαστεί η ρύθμιση χωρίς να ληφθούν υπόψη οι πραγματικές ανάγκες των ΟΤΑ.

Ο ίδιος επισήμανε ότι οι απευθείας αναθέσεις δεν πρέπει να δαιμονοποιούνται, καθώς αποτελούν ένα νόμιμο εργαλείο που επιτρέπει την ταχύτερη υλοποίηση έργων και υπηρεσιών, ιδίως όταν δεν προκύπτουν από κατατμήσεις έργων. «Είναι νομιμότατες, όπως προβλέπει ο νόμος, με όρια 30.000 ευρώ συν ΦΠΑ ή 60.000 ευρώ συν ΦΠΑ, εφόσον τηρούνται οι προϋποθέσεις και πραγματοποιείται έρευνα αγοράς», τόνισε χαρακτηριστικά.

Αναφερόμενος στην πρόταση του ΠΑΣΟΚ για μείωση του ορίου απευθείας αναθέσεων στις 20.000 ευρώ συν ΦΠΑ, ο κ. Κυρίζογλου επεσήμανε ότι μια τέτοια αλλαγή δεν ανταποκρίνεται στη σημερινή οικονομική πραγματικότητα, με δεδομένη την εκρηκτική αύξηση του κόστους έργων και υπηρεσιών:

«Δεν μπορούμε να μιλάμε για όρια της προηγούμενης δεκαετίας, όταν οι τιμές έχουν εκτοξευθεί. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να λειτουργεί με οικονομικά δεδομένα άλλων εποχών».

Καταλήγοντας, ο κ. Κυρίζογλου υπογράμμισε πως οποιαδήποτε παρέμβαση στο θεσμικό πλαίσιο των αναθέσεων πρέπει να γίνεται σε συνεργασία με την Αυτοδιοίκηση και όχι ερήμην της, ζητώντας από την ΚΕΔΕ να υπερασπιστεί τον ρόλο και την αυτονομία των δήμων απέναντι σε νομοθετικές ρυθμίσεις που τους αφορούν άμεσα.

Η τοποθέτησή του έρχεται σε συνέχεια των αντιδράσεων πολλών αιρετών, που εκφράζουν ανησυχία για τον τρόπο με τον οποίο επιχειρείται να ρυθμιστεί το πλαίσιο των απευθείας αναθέσεων, χωρίς διάλογο με τους θεσμικούς εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

 Τι πρότεινε το ΠΑΣΟΚ

1. Επέκταση του «κόφτη»: Ο σημερινός περιορισμός (10% των πιστώσεων σε συγκεκριμένες κατηγορίες) να ισχύει για όλες τις απευθείας αναθέσεις – ανεξαρτήτως αντικειμένου.
2. Μείωση του ποσοστού: Από το 10% να κατέβει στο 5% επί των συνολικών πιστώσεων κάθε φορέα.
3. Μείωση των χρηματικών ορίων: Από 30.000 € (χωρίς ΦΠΑ) στις 20.000 €, και από 60.000 € στα 30.000 € (χωρίς ΦΠΑ).

Το ΠΑΣΟΚ καταγγέλλει “τεράστιο πάρτι” το οποίο σωρεύει πάνω από 10,5 δισ. € σε απευθείας αναθέσεις την περίοδο 2019–2025 (ή και έως 15 δισ. € αν συμπεριληφθούν αναθέσεις επί COVID, διαπραγματεύσεις κλπ).

Τι καταγράφει το Ελεγκτικό Συνέδριο

Η πρόσφατη έκθεση του Ε.Σ. αναδεικνύει σοβαρές στρεβλώσεις και αρρυθμίες:

• Ανιχνεύτηκαν 314.006 συμβάσεις απευθείας ανάθεσης το 2021–22, συνολικού ύψους ~4,45 δισ. € (μόνο σε ελεγχθέντες φορείς).
• Το ποσοστό των συμβάσεων απευθείας ανάθεσης ανά φορέα Δημοσίου/ΟΤΑ κυμαινόταν από 9,2% έως 98,7%, φτάνοντας και πάνω από 80% σε σημαντικό αριθμό φορέων.
• Εντοπίστηκαν επτά κρίσιμα ζητήματα:
  1. Κατατμήσεις έργων για να ενταχθούν σε όρια απευθείας αν.
  2. Ανεπαρκείς αιτιολογήσεις «επείγοντος».
  3. Απουσία έγκαιρου και ολοκληρωμένου προγραμματισμού.
  4. Ασαφείς περιγραφές έργων και εκτιμήσεις δαπανών.
  5. Έλλειψη έρευνας αγοράς πριν την ανάθεση.
  6. Κυριαρχία απευθείας αναθέσεων σε νοσοκομεία.
  7. Απουσία συστήματος αξιολόγησης καταγγελιών και εσωτερικού ελέγχου (

• Επιπλέον, διαπιστώθηκε μονοπωλιακή ανάθεση έργων εσωτερικού ελέγχου σε λίγους παρόχους, ακόμα όταν υπάρχουν στελέχη στον φορέα που θα μπορούσαν να το κάνουν, με ασύμμετρη συγκέντρωση στις συμβάσεις (~88%).

Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ καλύπτει νόμιμες πρακτικές διαφάνειας, αλλά – σύμφωνα με την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου – αντιμετωπίζει συμπτώματα και όχι τη δομική παθογένεια του συστήματος. Σύμφωνα με την έκθεση, το πρόβλημα δεν είναι μόνο στα όρια, αλλά στην έλλειψη σχεδιασμού, διαφάνειας, αντικειμενικής έρευνας αγοράς και εσωτερικού ελέγχου, που επιτρέπουν την κατάχρηση των διαδικασιών.