Με ιδιαίτερη ανησυχία αντέδρασε η Ομοσπονδία Μηχανικών του Δημοσίου στις πρόσφατες δηλώσεις του Πρωθυπουργού κατά την ομιλία του στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, όπου ανακοινώθηκε η πρόθεση μεταφοράς των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) στην «Κτηματολόγιο Α.Ε.».
Στην ανακοίνωση της Ομοσπονδίας τονίζεται ότι μέχρι σήμερα απουσιάζει οποιοσδήποτε διάλογος με τους εργαζομένους και τους θεσμικούς φορείς τους, παρά τις συνεχείς παρεμβάσεις τους στα συναρμόδια Υπουργεία Εσωτερικών και Περιβάλλοντος & Ενέργειας. «Η συζήτηση εν κρυπτώ, με πρόθυμους συνομιλητές, ερήμην των εργαζομένων, δείχνει απαξία και προαναγγέλλει έτοιμες και προαποφασισμένες λύσεις», σημειώνεται χαρακτηριστικά.
Στο στόχαστρο ο συσχετισμός ΥΔΟΜ και διαφθοράς
Η Ομοσπονδία απορρίπτει ως προσβλητικό τον συστηματικό συσχετισμό των ΥΔΟΜ με φαινόμενα διαφθοράς, υπογραμμίζοντας ότι εκατοντάδες μηχανικοί υπηρετούν με αξιοπρέπεια και ευθύνη. Όπως επισημαίνεται, η πολιτεία οφείλει να αντιμετωπίσει τις μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά ταυτόχρονα να θέσει τάξη στο ίδιο το θεσμικό πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από πολυνομία, συνεχείς τροποποιήσεις του ΝΟΚ, φωτογραφικές ρυθμίσεις και ακυρώσεις νόμων από το ΣτΕ.
Υποβάθμιση του ελέγχου των αυθαιρέτων
Η Ομοσπονδία στέκεται ιδιαίτερα στην εξαφάνιση από τη δημόσια συζήτηση του ζητήματος των αυθαιρέτων κατασκευών. Υπενθυμίζει ότι οι ΥΔΟΜ δεν έχουν μόνο την αρμοδιότητα έκδοσης οικοδομικών αδειών αλλά και τον έλεγχο επικίνδυνων και αυθαίρετων κατασκευών – μια λειτουργία που χαρακτηρίζει «θεμέλιο για την προστασία του περιβάλλοντος και του δημόσιου συμφέροντος».
Μετά τον Ν. 5151/2024, η αρμοδιότητα αυτή περνά στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αφήνοντας το Κτηματολόγιο με τις άδειες και τους Δήμους με τις πολεοδομικές εφαρμογές. «Αντί να ενισχύεται η ικανότητα ελέγχου, η διάσπαση αυτή οδηγεί σε πλήρη αποδυνάμωση. Οι ΥΔΟΜ σήμερα λειτουργούν ενιαία, με μηχανικούς που μπορούν να παρακολουθούν το σύνολο των ζητημάτων. Η διάλυση αυτής της συνέχειας θα αφήσει το πεδίο ελεύθερο σε αυθαιρεσίες», τονίζει η Ομοσπονδία.
Καταγγελία για προτεραιότητα στα κατασκευαστικά συμφέροντα
Όπως σημειώνεται, η κυβέρνηση φαίνεται να δίνει έμφαση αποκλειστικά στην ταχύτερη έκδοση αδειών για να εξυπηρετηθούν μεγάλα κατασκευαστικά συμφέροντα, ενώ παραγκωνίζονται οι ελεγκτικοί μηχανισμοί. «Όταν το κράτος αδιαφορεί για την καταπολέμηση των αυθαιρέτων, το μήνυμα είναι σαφές: πρώτα η κερδοσκοπία, μετά το περιβάλλον και οι πολίτες», αναφέρει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση.
Συνταγματικός ρόλος και δημόσιο συμφέρον
Η Ομοσπονδία υπενθυμίζει ότι η πολεοδομική λειτουργία των ΥΔΟΜ έχει συνταγματικό έρεισμα (άρθρο 24 Σ), καθώς αφορά την προστασία του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος. «Δεν είναι τεχνική διαδικασία έκδοσης χαρτιών, αλλά θεσμικό εργαλείο προστασίας της κοινωνίας από αυθαιρεσίες που απειλούν το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη», υπογραμμίζεται.
Ο φόβος της ιδιωτικοποίησης
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην «ασάφεια» της αναφοράς του Πρωθυπουργού σε «Κτηματολόγιο Α.Ε.», τη στιγμή που από το 2018 υφίσταται το Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο». Η Ομοσπονδία εκτιμά ότι στο βάθος της συζήτησης βρίσκεται η πλήρης ιδιωτικοποίηση διαδικασιών δόμησης, με πρόσχημα την απλοποίηση και ευελιξία, αλλά με πραγματικό στόχο τη μείωση του δημόσιου ελέγχου πάνω στο Δομημένο Περιβάλλον. «Το παράδειγμα του Ελληνικού, του Σαρακηνικού και του Ασπροπύργου δείχνει πώς τα ισχυρά κατασκευαστικά και τουριστικά συμφέροντα οδηγούν σε υποβάθμιση του περιβάλλοντος», τονίζεται.
Κατακερματισμός αρμοδιοτήτων και κίνδυνος διάλυσης
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η μεταφορά αρμοδιοτήτων οδηγεί σε κατακερματισμό:
- Στο Κτηματολόγιο η έκδοση αδειών,
- Στο ΥΠΕΝ τα αυθαίρετα (Ν.5151/2024),
- Στους Δήμους οι πολεοδομικές εφαρμογές.
Η εξέλιξη αυτή, υπογραμμίζει η Ομοσπονδία, θα είναι ανεδαφική και καταστροφική, καθώς σήμερα οι μηχανικοί καλούνται να εκτελούν καθήκοντα σε περισσότερα του ενός τμήματα με αναγκαία συνεργασία. Ο διαχωρισμός, όπως σημειώνεται, θα αποδυναμώσει την αποτελεσματικότητα, ενώ παραμένει αδιευκρίνιστη η τύχη των πολεοδομικών αρχείων.
Κινητοποιήσεις στο τέλος Οκτώβρη
Παράλληλα με τις διεκδικήσεις για μισθολογικά, προσλήψεις και την κατάργηση του νέου Πειθαρχικού, η Ομοσπονδία ανακοινώνει ότι θα προχωρήσει σε κινητοποιήσεις στα τέλη Οκτώβρη, ώστε να καταστήσει σαφές ότι «χωρίς αναβάθμιση των Υπηρεσιών και των Μηχανικών δεν μπορεί να υπάρξει ούτε προστασία του Περιβάλλοντος ούτε πραγματική αναπτυξιακή διαδικασία».
