Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς 2025–2026, το Υπουργείο Υγείας εξέδωσε εγκύκλιο προς όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες, υπογραμμίζοντας την ανάγκη εντατικοποίησης των υγειονομικών ελέγχων σε σχολεία όλων των βαθμίδων, ειδικών κατηγοριών, ημερήσια και νυχτερινά, δημόσια και ιδιωτικά, καθώς και σε βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς, δημόσιους και ιδιωτικούς.
Στόχος: Η προστασία της δημόσιας υγείας
Οι έλεγχοι αποσκοπούν στη διασφάλιση ενός ασφαλούς και υγιούς περιβάλλοντος για μαθητές, εκπαιδευτικούς και προσωπικό. Το Υπουργείο τονίζει ότι η αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας και των σχετικών οδηγιών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την πρόληψη μεταδοτικών νοσημάτων και την ορθή υγιεινή λειτουργία των σχολικών εγκαταστάσεων.
Έλεγχοι σε σχολικά συγκροτήματα
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται:
- Στην τήρηση των μέτρων ατομικής υγιεινής (συχνό και σωστό πλύσιμο χεριών).
- Στην καθαριότητα και απολύμανση αιθουσών, χώρων σίτισης και αποχωρητηρίων.
- Στον τακτικό αερισμό όλων των χώρων.
- Στη συντήρηση των συστημάτων ύδρευσης, αποχέτευσης και κλιματισμού.
- Στην ανάρτηση οδηγιών για την πρόληψη ιογενών λοιμώξεων σε εμφανή σημεία.
Έλεγχοι σε κυλικεία και χώρους εστίασης
Τα σχολικά κυλικεία, οι καντίνες και οι αυτόματοι πωλητές τροφίμων θα ελέγχονται για:
- Τήρηση των υγειονομικών όρων.
- Καταλληλότητα και σήμανση τροφίμων.
- Διατήρηση έτοιμων γευμάτων στις σωστές θερμοκρασίες.
- Ορθή μεταφορά και αποθήκευση.
Επιπλέον, τα προγράμματα διανομής γευμάτων (π.χ. φρούτων, έτοιμων γευμάτων) υπόκεινται σε τακτικούς ελέγχους από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Παιδικοί σταθμοί
Για τους βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς, οι υγειονομικοί έλεγχοι επεκτείνονται:
- Στον ιατρικό έλεγχο του προσωπικού με βάση την ισχύουσα νομοθεσία.
- Στην τήρηση των κανόνων διατροφής και ασφάλειας τροφίμων.
Πρόσθετα μέτρα
- Τα κυλικεία υποχρεούνται να διαθέτουν προϊόντα σύμφωνα με τους κανόνες υγιεινής.
- Τα μαγειρεμένα γεύματα που φέρνουν οι μαθητές από το σπίτι πρέπει να διατηρούνται σε ψυγεία κάτω των 5˚Cκαι να αναθερμαίνονται σωστά πριν την κατανάλωση.
- Ειδική έμφαση δίνεται στην αυστηρή εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας.
Ευθύνες και συντονισμός
Οι Περιφέρειες καλούνται να κοινοποιούν τα αποτελέσματα των ελέγχων στο Υπουργείο Υγείας, ενώ τα συναρμόδια Υπουργεία (Παιδείας, Εσωτερικών, Κοινωνικής Συνοχής, Ανάπτυξης, Αγροτικής Ανάπτυξης, Προστασίας του Πολίτη) καθώς και ο ΕΟΔΥ, ο ΕΦΕΤ και η Εθνική Αρχή Διαφάνειας ενημερώνονται για την αποτελεσματική εποπτεία του μέτρου.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας (ΑΔΑ: ΨΖΛ5465ΦΥΟ-69Κ), οι Δήμοι έχουν σαφείς υποχρεώσεις, είτε μέσω των ίδιων των σχολικών μονάδων που εποπτεύουν (π.χ. παιδικοί – βρεφονηπιακοί σταθμοί) είτε μέσω συνεργασίας με τις υγειονομικές υπηρεσίες των Περιφερειών. Συγκεκριμένα:
1. Διατήρηση υγιεινών σχολικών εγκαταστάσεων
Οι διευθύνσεις των σχολείων και σταθμών, υπό την ευθύνη των Δήμων:
- Φροντίζουν για την καθαριότητα όλων των χώρων (αίθουσες, προαύλια, κοινόχρηστοι χώροι, αποχωρητήρια).
- Εξασφαλίζουν ανεφοδιασμό αποχωρητηρίων με χαρτί, σαπούνι και κάδους απορριμμάτων.
- Μεριμνούν για τον τακτικό και επαρκή αερισμό όλων των χώρων.
- Διασφαλίζουν τη σωστή συντήρηση των συστημάτων ύδρευσης, αποχέτευσης και κλιματισμού.
2. Ενημέρωση μαθητών και προσωπικού
- Οι σχολικές μονάδες οφείλουν να αναρτούν εικονογραφημένες οδηγίες για την πρόληψη και μετάδοση ιογενών λοιμώξεων.
- Ο Δήμος μεριμνά για την ενημέρωση του βοηθητικού προσωπικού και των εργαζομένων στους χώρους σίτισης για την τήρηση μέτρων ατομικής προστασίας και υγιεινής.
3. Έλεγχος χώρων σίτισης και κυλικείων
- Οι Δήμοι (μέσω των αρμόδιων υπηρεσιών τους) εποπτεύουν ότι τα σχολικά κυλικεία, οι καντίνες και τα γεύματα που διατίθενται ακολουθούν τη νομοθεσία.
- Στους παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς, διασφαλίζουν ότι το προσωπικό έχει πιστοποιητικά υγείας και ακολουθεί τους κανόνες ασφάλειας τροφίμων.
4. Διαχείριση γευμάτων που φέρνουν οι μαθητές
- Οι δημοτικές σχολικές δομές οφείλουν να παρέχουν ψυγεία και μέσα αναθέρμανσης ώστε τα γεύματα να διατηρούνται και να καταναλώνονται με ασφάλεια.
5. Αντικαπνιστική νομοθεσία
- Οι Δήμοι έχουν υποχρέωση να εφαρμόζουν αυστηρά την απαγόρευση καπνίσματος σε όλους τους σχολικούς και παιδικούς χώρους.
Οι Δήμοι είναι υπεύθυνοι να διασφαλίσουν ότι οι σχολικές και προσχολικές δομές τους λειτουργούν σε καθαρό, ασφαλές και υγιεινό περιβάλλον, με σωστή ενημέρωση, καθαριότητα, υγειονομική εποπτεία, έλεγχο κυλικείων/σιτιστικών προγραμμάτων και αυστηρή εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου.
Στην εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας (ΑΔΑ: ΨΖΛ5465ΦΥΟ-69Κ) υπάρχει ειδική αναφορά στο βοηθητικό προσωπικό και τους εργαζομένους σε χώρους σίτισης:
- Οι Δήμοι πρέπει να μεριμνούν για την εκπαίδευσή τους σε ζητήματα ατομικής υγιεινής και χρήσης μέσων ατομικής προστασίας.
- Οι καθαρίστριες πρέπει να εφαρμόζουν συστηματικά καθαρισμό και απολύμανση σε αίθουσες, αποχωρητήρια, κοινόχρηστους χώρους, κυλικεία.
- Ειδική έμφαση δίνεται στη χρήση κατάλληλων απολυμαντικών, στον σωστό εξαερισμό και στην αποφυγή δημιουργίας εστιών ανθυγιεινής.
Άρα για τους Δήμους οι υποχρεώσεις σε σχέση με τις καθαρίστριες είναι διπλές:
1. Σωστές προσλήψεις & κάλυψη αναγκών
- Να προσλαμβάνουν επαρκή αριθμό καθαριστριών ώστε να καλύπτονται όλες οι βάρδιες (πρωινές & απογευματινές).
- Να φροντίζουν ώστε οι συμβάσεις να ξεκινούν εγκαίρως, από την αρχή του σχολικού έτους.
2. Εκπαίδευση και μέσα
- Να παρέχουν εκπαίδευση σε κανόνες υγιεινής και απολύμανσης.
- Να εξοπλίζουν τις καθαρίστριες με γάντια, στολές, απολυμαντικά και μέσα ατομικής προστασίας.
- Να παρακολουθούν την εφαρμογή των οδηγιών (σωστός τρόπος καθαρισμού χεριών, καθαρισμός επιφανειών, σωστός χειρισμός απορριμμάτων).
Οι Δήμοι δεν αρκεί απλώς να προσλάβουν καθαρίστριες· πρέπει να εξασφαλίσουν ότι είναι επαρκείς σε αριθμό, σωστά εκπαιδευμένες και εξοπλισμένες, ώστε τα σχολεία να λειτουργούν σε υγιεινό περιβάλλον, όπως απαιτεί το Υπουργείο Υγείας.
