Οι πόλεις επανεξετάζουν τον τρόπο μετακίνησης ανθρώπων και αγαθών με τρόπους που είναι ασφαλείς, χωρίς αποκλεισμούς και βιώσιμοι. Ωστόσο, πολύ συχνά, οι καινοτόμες λύσεις παραμένουν τοπικά πειράματα αντί να υιοθετούνται ευρέως. Το Πρόγραμμα Αναπαραγωγής και Ανάπτυξης CIVITAS έχει σχεδιαστεί για να το αλλάξει αυτό.
Μέσω αυτού του Προγράμματος, οι πόλεις που αντιμετωπίζουν επείγουσες προκλήσεις κινητικότητας συνδυάζονται με έμπειρους εταίρους που έχουν ήδη δοκιμάσει επιτυχημένες προσεγγίσεις. Η διαδικασία υπερβαίνει τη θεωρία: οι συμμετέχοντες μαθαίνουν απευθείας ο ένας από τον άλλον, προσαρμόζουν τα μέτρα στο δικό τους πλαίσιο και διαμορφώνουν λεπτομερείς χάρτες πορείας για την εφαρμογή.
Αυτό που διαφοροποιεί το Πρόγραμμα είναι η έμφαση που δίνει στη μάθηση από ομοτίμους και τη συνεργασία. Φέρνοντας σε επαφή περισσότερες από 36 πόλεις σε δομημένες ανταλλαγές, διασφαλίζει ότι οι πρακτικές γνώσεις, τα μαθήματα και τα εργαλεία κυκλοφορούν ευρέως, βοηθώντας τόσο τους μικρότερους όσο και τους μεγαλύτερους δήμους να επιταχύνουν τη μετάβασή τους προς μια πιο βιώσιμη αστική κινητικότητα.
Συνδυάζοντας τη φιλοδοξία των “Challenge Cities” με την εμπειρία των “Champion Cities”
Το Πρόγραμμα, που ξεκίνησε το 2023, συνδέει πόλεις για να αντιμετωπίσουν συγκεκριμένες προκλήσεις στη βιώσιμη αστική κινητικότητα. Οι “Challenge Cities”, που εργάζονται για την αντιμετώπιση πιεστικών ζητημάτων κινητικότητας, συνδυάζονται με τις “Champion Cities” που προσφέρουν δοκιμασμένες λύσεις και πολύτιμη εμπειρογνωμοσύνη.
Έχει πλέον επιτευχθεί ένα σημαντικό ορόσημο: τα αποτελέσματα του πρώτου κύκλου (Οκτώβριος 2023 – Αύγουστος 2025) είναι διαθέσιμα σε μια νέα διαδραστική ηλεκτρονική δημοσίευση στον ιστότοπο CIVITAS. Αυτός ο πόρος συγκεντρώνει τα Σχέδια Ανάπτυξης που έχουν αναπτυχθεί από κάθε “Challenge Citiy”, συμπεριλαμβανομένων λεπτομερών οδικών χαρτών που μετατρέπουν την τοπική φιλοδοξία σε εφαρμόσιμα βήματα εφαρμογής. Η δημοσίευση όχι μόνο παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο οι πόλεις συνεργάστηκαν με τους ομολόγους τους και τους ειδικούς τους, αλλά καθιστά επίσης αυτές τις γνώσεις προσβάσιμες σε κάθε ευρωπαϊκή πόλη που είναι έτοιμη να εμπνευστεί.
Εν τω μεταξύ, ο δεύτερος κύκλος (Ιανουάριος 2025 – Φεβρουάριος 2027) βρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη. Όπως και στον πρώτο γύρο, οι Challenge Cities θα συνδεθούν σε ζεύγη αδελφοποίησης και θα αντιστοιχιστούν με τις Champions Cities με βάση τις συμπληρωματικές ανάγκες και τα δυνατά τους σημεία, διασφαλίζοντας ότι η γνώση θα συνεχίσει να ρέει εκεί που είναι περισσότερο απαραίτητη.
Το CIVITAS μίλησε με την Arianna Americo και την Anne-Charlotte Trapp της Eurocities, οι οποίες συντονίζουν αυτές τις δραστηριότητες. Μοιράστηκαν τις πρόσφατες εξελίξεις, τι νέο υπάρχει στον δεύτερο κύκλο και τι θα αναζητήσουν οι αξιολογητές στις αιτήσεις για τη νέα εκτεταμένη πρόσκληση για την Πρωταθλήτρια Πόλη.
Tι είναι το Πρόγραμμα Αναπαραγωγής και Ανάπτυξης CIVITAS και ποιος είναι ο ρόλος του στην ευρύτερη πρωτοβουλία CIVITAS;
Arianna Americo:
Το Πρόγραμμα Αναπαραγωγής και Ανάπτυξης είναι ουσιαστικά ένας τρόπος για τις πόλεις να μαθαίνουν η μία από την άλλη με έναν δομημένο και πολύ πρακτικό τρόπο.
«Αρκετές Challenge Cities έχουν επωφεληθεί από την εξατομικευμένη υποστήριξη και έχουν πλέον ολοκληρώσει τα πρώτα τους Σχέδια Ανάπτυξης, κάτι που αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τη μετατροπή της φιλοδοξίας σε συγκεκριμένη δράση».
Πού είναι διαθέσιμα τα αποτελέσματα του πρώτου κύκλου; Ποια ήταν τα κύρια σημεία του πρώτου κύκλου;
Arianna Americo: Τα αποτελέσματα του πρώτου κύκλου έχουν συγκεντρωθεί σε μια διαδραστική ηλεκτρονική δημοσίευση, η οποία συγκεντρώνει τα Σχέδια Ανάπτυξης που έχουν αναπτυχθεί από όλες τις Challenge Cities. Κάθε σχέδιο καθορίζει έναν σαφή οδικό χάρτη για τον τρόπο με τον οποίο οι πόλεις σκοπεύουν να εφαρμόσουν τα μέτρα στα οποία εργάστηκαν κατά τη διάρκεια των επισκέψεων μελέτης και των εργαστηρίων, συμπεριλαμβανομένου του εκτιμώμενου κόστους και των βασικών φορέων που θα εμπλακούν.
Αυτό που πραγματικά ξεχωρίζει είναι το πόσο πρακτικά είναι αυτά τα αποτελέσματα.
«Τα Σχέδια Ανάπτυξης δεν περιγράφουν απλώς φιλοδοξίες. Καθορίζουν βήμα προς βήμα προσεγγίσεις από τις οποίες μπορούν να μάθουν άλλες πόλεις ή να προσαρμοστούν στο δικό τους πλαίσιο».
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο ήταν η γνώση που μοιράστηκαν οι Champions Cities και οι εξωτερικοί εμπειρογνώμονες, οι οποίοι έφεραν δοκιμασμένες λύσεις, διδάγματα και συγκεκριμένες συμβουλές που βοήθησαν τις Challenge Cities να βελτιώσουν τα σχέδιά τους.
Έτσι, εν ολίγοις, ο πρώτος κύκλος απέδειξε ότι αυτό το μοντέλο ανταλλαγής ομοτίμων λειτουργεί πραγματικά: οι πόλεις έφυγαν όχι μόνο με νέες ιδέες αλλά και με εφαρμόσιμα σχέδια και μια πολύ πιο σαφή αίσθηση των συνεργασιών και των πόρων που απαιτούνται για να γίνουν πραγματικότητα.
Έξι Challenge Cities έχουν ήδη επιλεγεί για τον δεύτερο κύκλο. Μπορείτε να μοιραστείτε ποιες είναι και τι είδους προκλήσεις αντιμετωπίζουν;
Arianna Americo:
Ναι, είμαστε πολύ ευχαριστημένοι με την ποικιλομορφία των εμπλεκομένων πόλεων. Εργάζονται σε τρεις κύριους τομείς εστίασης: οδική ασφάλεια και προστασία, αλλαγή συμπεριφοράς και διαχείριση κινητικότητας, και κόμβους κινητικότητας.
Για να σας δώσουμε μια ιδέα, η Στουτγάρδη εργάζεται για να κάνει τις σχολικές ζώνες ασφαλέστερες, ενώ η Φλωρεντία επαναπροσδιορίζει τις πολυτροπικές συνδέσεις γύρω από τον σταθμό Santa Maria Novella. Στην Τουρκία, η πόλη Γκαζιαντέπ ενισχύει τη Στρατηγική Βιώσιμης και Έξυπνης Κινητικότητας με σχεδιασμό βασισμένο σε στοιχεία και ήπια μέτρα, όπως σχέδια σχολικών μετακινήσεων και συμμετοχή των πολιτών, όλα με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από το αυτοκίνητο.
«Κάθε πόλη έχει εντοπίσει μια συγκεκριμένη τοπική πρόκληση που είναι ιδιαίτερα πιεστική, αλλά η οποία βρίσκει απήχηση και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές πόλεις που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα».
Τι ακριβώς κάνει μια Πρωταθλήτρια Πόλη; Και τι είδους πόλεις ελπίζετε να εφαρμόσει σε αυτόν τον δεύτερο κύκλο;
Arianna Americo: Πρωταθλήτριες Πόλεις είναι εκείνες που έχουν ήδη αποδεδειγμένη εμπειρία στη βιώσιμη αστική κινητικότητα. Ο ρόλος τους είναι να υποστηρίζουν τις Πόλεις-Πρόκληση μοιράζοντας ό,τι έχει λειτουργήσει γι’ αυτές, αλλά και συμμετέχοντας σε έναν γνήσιο διάλογο μεταξύ ομοτίμων.
Πώς συνδυάζονται οι Πρωταθλήτριες Πόλεις με τις Πόλεις-Πρόκληση;
Αριάννα Αμέρικο: Εξετάζουμε προσεκτικά τις αιτήσεις που υποβάλλονται από υποψήφιες Πρωταθλήτριες Πόλεις, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στην εμπειρογνωμοσύνη που μπορούν να προσφέρουν και στις συγκεκριμένες προκλήσεις που εντοπίζουν οι Πόλεις-Προκλήσεις. Στόχος είναι πάντα να δημιουργηθούν οι πιο ουσιαστικές και παραγωγικές αντιστοιχίσεις.
Στο πλαίσιο της διαδικασίας, οι Πρωταθλήτριες Πόλεις μπορούν επίσης να εκφράσουν την προτίμησή τους για το ποιες Πρωταθλήτριες Πόλεις θα ήθελαν να υποστηρίξουν και τις λαμβάνουμε υπόψη μας όσο το δυνατόν περισσότερο κατά την οριστικοποίηση των αντιστοιχίσεων. Μόλις αντιστοιχιστούν, οι πόλεις ξεκινούν ένα ταξίδι επισκέψεων μελέτης, εργαστηρίων συνδημιουργίας και συνεχών ανταλλαγών για να διαμορφώσουν από κοινού εξατομικευμένες λύσεις.
Οι επιτόπιες επισκέψεις και τα εργαστήρια συνδημιουργίας αποτελούν βασικά στοιχεία των δραστηριοτήτων αφομοίωσης και μεταφοράς.
Τι κάνει αυτές τις δραστηριότητες επιτυχημένες κατά τη γνώμη σας και πώς υποστηρίζουν τις Πρωταθλήτριες Πόλεις στην ανάπτυξη ενός σχεδίου ανάπτυξης;
Αν-Σαρλότ Τραπ:
Αυτό που τις κάνει επιτυχημένες είναι το ίδιο το ανθρώπινο στοιχείο. Επιτρέπουν στους ανθρώπους να μοιράζονται ανοιχτά και να βλέπουν λύσεις στην πράξη και όχι μόνο στα χαρτιά.
Όταν οι Πρωταθλήτριες Πόλεις επισκέπτονται μια Πρωταθλήτριες Πόλεις, μπορούν να δουν πώς λειτουργούν οι πολιτικές ή οι υποδομές επί τόπου, να μιλήσουν απευθείας με τους επαγγελματίες και να θέσουν τα δύσκολα ερωτήματα. Αυτός ο συνδυασμός οικοδόμησης εμπιστοσύνης και πρακτικής γνώσης συχνά πυροδοτεί νέες ιδέες και βοηθά τις πόλεις-πρόκληση να βελτιώσουν τα Σχέδια Ανάπτυξης με τρόπο που να είναι ρεαλιστικός και προσγειωμένος.
Για τις πόλεις που εξετάζουν το ενδεχόμενο να υποβάλουν αίτηση ως Πρωταθλήτριες Πόλεις, τι αναζητάτε στις αιτήσεις;
Arianna Americo:
Αναζητούμε συγκεκριμένα, πραγματικά παραδείγματα μέτρων που έχουν ήδη εφαρμοστεί και μπορούν να μοιραστούν με άλλους, σε τομείς αλλαγής συμπεριφοράς, οδικής ασφάλειας και πολυτροπικών κόμβων.
Οι ισχυρές αιτήσεις δείχνουν επίσης ένα σαφές κίνητρο για ένταξη στο Πρόγραμμα, με ανοιχτή νοοτροπία και προθυμία να υποστηρίξουν τις πόλεις-πρόκληση στο μαθησιακό τους ταξίδι.
Στο παρελθόν,
Πρόγραμμα Αναπαραγωγής και Ανάπτυξης CIVITAS – Πρόσκληση για υποψηφιότητες σε πόλεις CHAMPION
