Έντονες αντιδράσεις προκαλεί σε εργαζόμενους και συνδικαλιστικά σωματεία η επιλογή δημοτικών αρχών να εκχωρούν σε ιδιώτες την ανακύκλωση και την αποκομιδή απορριμμάτων. Οι εξελίξεις σε Ηράκλειο Αττικής και Ηράκλειο Κρήτης φέρνουν στο φως σοβαρές καταγγελίες για μεθοδεύσεις, παράνομες πρακτικές, αύξηση του κόστους και παραγκωνισμό των δημοτικών υπηρεσιών καθαριότητας.
Σε αρκετούς δήμους οι δημοτικές αρχές επικαλούνται ελάφρυνση των υπηρεσιών και μείωση του κόστους αλλά τελικά δεν επιβεβαιώνονται.
Καταγγελίες στο Ηράκλειο Κρήτης για το πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ»
Σε σοβαρές αποκαλύψεις προχώρησε ο Σύλλογος Εργαζομένων Καθαριότητας/Εργατοτεχνιτών Ηρακλείου Κρήτης (ΣΕΚΕΤ), καταγγέλλοντας ότι η κατάσταση στην υπηρεσία καθαριότητας του Δήμου Ηρακλείου παραμένει «τραγική», ενάμιση μήνα μετά την έναρξη του προγράμματος «ΓΕΦΥΡΑ», μέσω του οποίου η αποκομιδή της ανακύκλωσης παραχωρήθηκε σε ιδιώτη.
Είχαμε και απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης που ακύρωσε την απόφαση της δημοτικής επιτροπής για ανάθεση σε εξωτερικό συνεργάτη της αποκομιδής της ανακύκλωσης!
Σύμφωνα με την ανάρτηση του ΣΕΚΕΤ:
«Παρά την ακυρωτική απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης, παρά το γεγονός ότι η σύμβαση προβλέπει πως ο ιδιώτης αναλαμβάνει την αποκομιδή της ανακύκλωσης και στα τέσσερα δημοτικά διαμερίσματα, εμείς συνεχίζουμε να εκτελούμε πέντε βάρδιες ημερησίως. Γιατί;».
Οι εργαζόμενοι αποκαλύπτουν ότι, παρά τη μίσθωση πέντε απορριμματοφόρων έναντι 26.000 ευρώ, ο Δήμος έχει παραχωρήσει παράνομα και δωρεάν άλλα τρία οχήματα της δημοτικής περιουσίας προς τον ιδιώτη, κατά παράβαση της ίδιας της σύμβασης.
«Αναμένουμε να δούμε ποιος κάνει αυτές τις αλχημείες εις βάρος του δημοτικού στόλου» αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, ο Σύλλογος καταγγέλλει ότι ο εργολάβος αφήνει χύμα τα ανακυκλώσιμα απορρίμματα για να τα συλλέξουν στη συνέχεια τα δημοτικά μηχανήματα έργου (τσάπες JCB).
«Ακόμα περιμένουμε απάντηση για το ποιος πληρώνει τα καύσιμα, τα ανταλλακτικά και τα σέρβις των οχημάτων που χρησιμοποιεί ο ιδιώτης παράνομα εδώ και 23 ημέρες», σημειώνουν.
Σύμφωνα με τον ΣΕΚΕΤ, η νέα σύμβαση για τη διαχείριση της ανακύκλωσης φτάνει τα 180.000 ευρώ για μόλις 80 ημέρες, ποσό που προέρχεται απευθείας από τα δημοτικά τέλη. Οι εργαζόμενοι κάνουν λόγο για «πρωτοφανή σπατάλη και αδιαφάνεια», με το βάρος να πέφτει στους δημότες.
Στάση εργασίας και διαμαρτυρία στο Ηράκλειο Αττικής
Αντίστοιχη αναστάτωση επικρατεί και στο Ηράκλειο Αττικής, όπου οι εργαζόμενοι πραγματοποίησαν στάση εργασίας από τις 10:00 το πρωί έως τη λήξη του ωραρίου, καταγγέλλοντας «απόπειρα εκχώρησης της ανακύκλωσης σε ιδιώτη».
Η κινητοποίηση πραγματοποιήθηκε με τη στήριξη της ΠΟΕ-ΟΤΑ, ενώ στις 12:00 οι εργαζόμενοι πραγματοποίησαν παράσταση διαμαρτυρίας στη συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής, όπου συζητήθηκε η εισήγηση για τη σύναψη δημόσιας σύμβασης, σύμφωνα με τον Ν. 4412/2016, για την εκτέλεση υπηρεσίας αποκομιδής και μεταφοράς ανακυκλώσιμων αστικών στερεών αποβλήτων.
Ο Σύλλογος Εργαζομένων του Δήμου Ηρακλείου Αττικής κάνει λόγο για ξεκάθαρη προσπάθεια ιδιωτικοποίησης κρίσιμων δημοτικών λειτουργιών και υποβάθμιση του δημόσιου χαρακτήρα της καθαριότητας, κάτι που –όπως υποστηρίζουν– θα έχει σοβαρές επιπτώσεις για τους εργαζομένους και τους δημότες.
Η ΠΟΕ-ΟΤΑ στο πλευρό των εργαζομένων
Με ανακοίνωσή της, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων ΟΤΑ (ΠΟΕ-ΟΤΑ) καταγγέλλει τη Δημοτική Αρχή Ηρακλείου Αττικής για «μεθοδεύσεις» που στοχεύουν στην εκχώρηση της ανακύκλωσης σε ιδιωτικά συμφέροντα.
Η Ομοσπονδία δηλώνει κατηγορηματικά ότι:
«Θα υπερασπιστεί τον δημόσιο και κοινωνικό χαρακτήρα των υπηρεσιών καθαριότητας και θα σταθεί εμπόδιο σε κάθε προσπάθεια ανάθεσης της ανακύκλωσης σε εργολάβους, με το “μάρμαρο” να πληρώνουν οι δημότες και οι εργαζόμενοι».
Η ΠΟΕ-ΟΤΑ καλεί τη Δημοτική Αρχή να σταματήσει τις δαπανηρές αναθέσεις και να προχωρήσει σε μόνιμες προσλήψεις προσωπικού και ενίσχυση του μηχανολογικού εξοπλισμού, ως τη μόνη ουσιαστική λύση για τη βιώσιμη λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών καθαριότητας.
Αυξήσεις κόστους και υποβάθμιση υπηρεσιών
Κοινός παρονομαστής στις δύο περιπτώσεις είναι η αύξηση του κόστους και η υποβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Παρά τις υποσχέσεις για «αποτελεσματικότητα» και «εξοικονόμηση πόρων», οι αναθέσεις σε ιδιώτες συχνά συνοδεύονται από:
- Υψηλότερα κόστη λειτουργίας,
- Ελλιπή έλεγχο της ποιότητας και της περιβαλλοντικής διαχείρισης,
- Εξάρτηση των δήμων από εργολάβους.
Όπως επισημαίνουν οι εργαζόμενοι, «οι ιδιωτικοποιήσεις στην καθαριότητα αποδεικνύονται τελικά ακριβότερες, αναποτελεσματικές και σε βάρος του δημότη».
Πανελλαδικό μέτωπο ενάντια στις ιδιωτικοποιήσεις
Η ΠΟΕ-ΟΤΑ προειδοποιεί ότι η υπόθεση των δύο Ηρακλείων είναι μόνο η αρχή. Ήδη προγραμματίζονται κινητοποιήσεις και σε άλλους δήμους της χώρας, όπου εξετάζονται αντίστοιχες αναθέσεις.
Η Ομοσπονδία καλεί τους δημάρχους να ενισχύσουν τον δημόσιο τομέα καθαριότητας και να σεβαστούν τις αποφάσεις των αποκεντρωμένων διοικήσεων, ώστε η ανακύκλωση να παραμείνει υπηρεσία δημόσιου συμφέροντος, προς όφελος του περιβάλλοντος και της κοινωνίας — και όχι ένα ακόμη πεδίο εργολαβικής εκμετάλλευσης.
Συμπέρασμα:
Η αντιπαράθεση γύρω από την ιδιωτικοποίηση της ανακύκλωσης αποκαλύπτει ένα βαθύτερο πρόβλημα: τη συνεχιζόμενη υποστελέχωση και αποδυνάμωση των δημοτικών υπηρεσιών, που ανοίγει τον δρόμο στην ανάθεση κρίσιμων λειτουργιών σε ιδιώτες. Οι εξελίξεις στα δύο Ηράκλεια θα αποτελέσουν δοκιμασία για το μέλλον του δημόσιου χαρακτήρα της καθαριότητας σε όλη τη χώρα.

