Η πρόσφατη ανακοίνωση του Δήμου Σπάρτης για την απόρριψη χαρτόκουτων στους κάδους ανακύκλωσης έρχεται να αναδείξει ένα γενικευμένο φαινόμενο που παρατηρείται σχεδόν σε όλους τους δήμους της χώρας. Πρόκειται για μια λανθασμένη συνήθεια, κυρίως εκ μέρους των επαγγελματιών και καταστηματαρχών, οι οποίοι συνεχίζουν να απορρίπτουν ολόκληρα χαρτόκουτα στους μπλε κάδους, χωρίς να τα σπάνε ή να τα τεμαχίζουν πρώτα.
Μια συμπεριφορά που επειδή ακριβώς είναι καθολική και εκτεταμένη δείχνει και την εστία του προβλήματος που δεν είναι άλλη από την έλλειψη πληροφόρησης. Το πρόβλημα δεν παρουσιάζεται ούτε σε έναν δήμο ούτε από μερικού καταστηματάρχες.
Η Υπηρεσία Καθαριότητας & Ανακύκλωσης του Δήμου Σπάρτης, με ανακοίνωσή της υπενθυμίζει πως τα χαρτόκουτα πρέπει να σπάνε πριν την απόρριψή τους, ώστε να εξοικονομείται χώρος στους κάδους και να διασφαλίζεται η εύρυθμη αποκομιδή. Ωστόσο, το φαινόμενο της εναπόθεσης ολόκληρων κουτιών εξακολουθεί να προκαλεί σημαντικά προβλήματα:
- Οι κάδοι γεμίζουν πρόωρα,
- Τα χαρτόκουτα συσσωρεύονται γύρω από αυτούς,
- Δημιουργούνται εστίες ρύπανσης,
- Και η διαδικασία συλλογής καθυστερεί, επιβαρύνοντας το έργο των δημοτικών συνεργείων.
Το πρόβλημα, όμως, δεν περιορίζεται στη Σπάρτη. Παρόμοιες εικόνες συναντώνται καθημερινά σε μεγάλες πόλεις και μικρούς δήμους, από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη μέχρι τα νησιά. Πολλές επιχειρήσεις απορρίπτουν συστηματικά μεγάλες ποσότητες χαρτονιού χωρίς καμία προετοιμασία, αγνοώντας τις επανειλημμένες εκκλήσεις των δήμων.
Και βέβαια δεν φτάνει μόνο μια ανακοίνωση. Χρειάζεται διανομή φυλλαδίων και πλήρη ενημέρωση για το πρόβλημα που δημιουργούν αυτές οι συμπεριφορές.
Η συμπεριφορά αυτή δείχνει έλλειψη σεβασμού στον δημόσιο χώρο και στην κοινή προσπάθεια για καθαρές πόλεις. Ίσως οι Δήμοι, πέρα από την ενημέρωση, οφείλουν πλέον να προχωρήσουν σε πιο αυστηρή εφαρμογή των κανονισμών καθαριότητας, με πρόστιμα και ελέγχους στις επιχειρήσεις που παραβιάζουν τις υποχρεώσεις τους. Η λανθασμένη συμπεριφορά ακυρώνει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της όλης προσπάθειας.
Η ανακύκλωση δεν είναι μια διαδικασία «τυπική» ή «προαιρετική». Είναι ζήτημα συλλογικής ευθύνης και καθημερινής παιδείας. Αν κάθε κατάστημα και κάθε δημότης τηρούσε απλούς κανόνες —όπως το να διπλώνει τα χαρτόκουτα ή να απορρίπτει σωστά τα υλικά— η εικόνα των πόλεών μας θα ήταν εντελώς διαφορετική και αποτελεσματικότητα στην ανακύκλωση που συνδέεται άμεσα και με το Τέλος Ταφής θα βρισκόταν σε άλλα επίπεδα.
Η ευαισθητοποίηση, ενημέρωση και οι οδηγίες αποτελούν ίσως το κυριότερο κομμάτι στην διαχείριση των απορριμμάτων.
Η ανακοίνωση του Δήμου Σπάρτης λειτουργεί ως παράδειγμα προς όλους τους ΟΤΑ: η ενημέρωση πρέπει να είναι συνεχής, η ευαισθητοποίηση διαρκής, και όπου χρειάζεται, η επιβολή προστίμων αναπόφευκτη.
Μόνο έτσι μπορεί να μπει τέλος σε ένα φαινόμενο που υπονομεύει την καθαριότητα, την αισθητική και τη λειτουργικότητα των πόλεων μας.
