Σαφές μήνυμα ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι και ότι το ετήσιο τακτικό Συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Αλεξανδρούπολη μπορεί και πρέπει να αποδειχθεί ιστορικό, έστειλε με την τοποθέτησή του ο Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, Πρόεδρος της ΠΕΔ Κεντρικής Μακεδονίας και Δήμαρχος Πυλαίας–Χορτιάτη.
Εκπροσωπώντας τους 38 δήμους της Κεντρικής Μακεδονίας, ο κ. Καϊτεζίδης ευχαρίστησε τον Δήμο Αλεξανδρούπολης για τη θερμή φιλοξενία και συνεχάρη την ΚΕΔΕ για την επιλογή του τόπου και την οργάνωση, τονίζοντας ότι πρόκειται για «το πιο κρίσιμο συνέδριο των τελευταίων ετών», καθώς πάνω στις αποφάσεις του οικοδομείται η νέα αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης.
«Να τελειώνουμε με τη βαλκανοποιημένη Αυτοδιοίκηση»
Ο Πρόεδρος της ΠΕΔ Κεντρικής Μακεδονίας υπογράμμισε ότι εδώ και δεκαετίες οι αιρετοί διεκδικούν μία σύγχρονη, δημοκρατική, ευρωπαϊκή Αυτοδιοίκηση, μακριά από τη λογική της «βαλκανοποίησης».
«Μόνο όταν οι δήμοι μπουν πραγματικά στο επίκεντρο του συστήματος διακυβέρνησης της χώρας», σημείωσε, «θα μπορούμε να λέμε επιτέλους “Αυτοδιοίκηση” χωρίς ερωτηματικό».
Η σημερινή συγκυρία, τόνισε, αποτελεί μεγάλη ευκαιρία:
να περάσουμε από την ετεροδιοίκηση στην ουσιαστική αυτοδιοίκηση, μέσα από σαφές θεσμικό πλαίσιο, ενίσχυση των πόρων και ουσιαστική αναγνώριση του ρόλου των δήμων ως «δημιουργικής πύλης του κράτους προς την κοινωνία των πολιτών».
Οικονομικά δήμων: «Η μητέρα όλων των μαχών»
Στο πρώτο μεγάλο θέμα της παρέμβασής του, ο κ. Καϊτεζίδης στάθηκε στα οικονομικά των ΟΤΑ, τα οποία χαρακτήρισε «μητέρα όλων των μαχών».
Παρά την ονομαστική αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης, περιέγραψε ένα σκληρό και αντιφατικό τοπίο:
- Πολλοί δήμοι, ακόμη και υποδειγματικά νοικοκυρεμένοι, βρίσκονται στο κόκκινο.
- Το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να απορροφά κρίσιμους πόρους.
- Το μισθολογικό κόστος, το τέλος ταφής, οι αυξημένες χρεώσεις των ΦΟΔΣΑ και οι υποχρεώσεις για κρίσιμες υπηρεσίες επιβαρύνουν δυσανάλογα τους δημοτικούς προϋπολογισμούς.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα που ανέδειξε:
ενώ η πολιτεία θεωρητικά καλύπτει τις δαπάνες για λειτουργία και συντήρηση των σχολείων, στην πράξη, όπως είπε, «μόνο περίπου το 40% καλύπτεται – τα υπόλοιπα τα πληρώνουν οι δήμοι από τα δικά τους ταμεία».
«Η εξίσωση δεν βγαίνει, και δεν είναι η μόνη εξίσωση που δεν βγαίνει στην Αυτοδιοίκηση», τόνισε με έμφαση.
Νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης: ευκαιρία, αλλά και ευθύνη
Ο κ. Καϊτεζίδης αναφέρθηκε θετικά στη διαδικασία διαλόγου για τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ότι για πρώτη φορά οι δήμοι βιώνουν ουσιαστική, εξαντλητική συζήτηση με το Υπουργείο Εσωτερικών.
Εξέφρασε την εμπιστοσύνη του στον Υπουργό Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιο, σημειώνοντας ότι ο διάλογος αυτός δημιουργεί προσδοκίες για:
- ένα ενιαίο, καθαρό νομοθετικό πλαίσιο,
- ρύθμιση χρόνιων εκκρεμοτήτων,
- κωδικοποίηση των διάσπαρτων διατάξεων που ταλαιπωρούν την καθημερινή λειτουργία των ΟΤΑ.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι ο νέος Κώδικας δεν μπορεί να αγνοήσει το χρηματοδοτικό κενό και τις αντιφάσεις ενός συστήματος που φορτώνει αρμοδιότητες χωρίς επαρκείς πόρους, θεσμική σαφήνεια και λειτουργικά εργαλεία.
Αδέσποτα ζώα: «Νομικό παράλογο με τους δήμους μόνιμα κατηγορούμενους»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο ζήτημα των αδέσποτων ζώων, περιγράφοντας ένα πλαίσιο «παράνοιας» για την Αυτοδιοίκηση:
δήμοι και αντιδήμαρχοι βρίσκονται κατηγορούμενοι είτε γιατί δεν περισυνέλεξαν ένα αδέσποτο, είτε γιατί το περισυνέλεξαν και το τοποθέτησαν σε δομή, σε ένα αντιφατικό νομικό πλαίσιο που αφήνει τους ΟΤΑ εκτεθειμένους «μονά–ζυγά χαμένους».
Τόνισε ότι:
- η Ελλάδα δεν μπορεί να συγκρίνεται αυτάρεσκα με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όταν εκεί δεν υπάρχει καν το πρόβλημα σε αυτή την έκταση,
- απαιτείται ριζική θεσμική αναθεώρηση, ξεκάθαρο πλαίσιο ευθυνών και πραγματική στήριξη, όχι μόνο εξαγγελίες επιχορηγήσεων.
ΔΕΔΔΗΕ, πάροχοι, εργολάβοι και δρόμοι–«νάρκες»
Στα «στοχευμένα» ζητήματα που ζήτησε να καταγραφούν και στο ψήφισμα του συνεδρίου, ο κ. Καϊτεζίδης ανέδειξε:
- Τη στάση παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας, που –όπως κατήγγειλε– υποχρεώνουν τους δήμους να φτάνουν μέχρι εξώδικα για να αποδοθούν οφειλόμενα ποσά.
- Τις παρεμβάσεις εργολάβων δικτύων κοινής ωφέλειας στους δρόμους των πόλεων, που συχνά αφήνουν πίσω τους επικίνδυνες και πρόχειρες αποκαταστάσεις.
Ζήτησε:- αυστηροποίηση των προδιαγραφών,
- έλεγχο από ειδικά, πιστοποιημένα κλιμάκια μηχανικών,
- δημιουργία “black list” εργολάβων που παραβιάζουν συστηματικά τους κανόνες και να αποκλείονται οριστικά.
Παράλληλα, επανέφερε την πάγια θέση της Αυτοδιοίκησης για τέλος διέλευσης στα δίκτυα οργανισμών που χρησιμοποιούν το δημοτικό οδικό δίκτυο χωρίς να αποδίδουν ανταποδοτικούς πόρους:
«Ίσως είμαστε οι μόνοι στην Ευρώπη που δεν πληρώνονται τέλη διέλευσης. Αυτοί οι πόροι θα μπορούσαν να επιστρέψουν σε ασφαλείς, ποιοτικούς δρόμους».
ΕΛΤΑ & άμισθοι αντιδήμαρχοι: καθαρές κουβέντες
Ο Πρόεδρος της ΠΕΔ Κεντρικής Μακεδονίας ζήτησε:
- άμεση ανάκληση των σχεδίων συρρίκνωσης και κλεισίματος υποκαταστημάτων των ΕΛΤΑ, επισημαίνοντας τις τεράστιες συνέπειες για την περιφέρεια και τις τοπικές κοινωνίες,
- τερματισμό του θεσμού των άμισθων αντιδημάρχων, τον οποίο χαρακτήρισε «παράδοξο και αναχρονιστικό».
«Δεν υπάρχουν άμισθοι και έμμισθοι υπουργοί. Υπάρχουν αιρετοί με ευθύνη», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι όσοι αναλαμβάνουν εκτελεστικές αρμοδιότητες σε δήμους πρέπει να έχουν θεσμική και οικονομική κατοχύρωση.
«Να αποδειχθεί ιστορικό συνέδριο»
Κλείνοντας, ο Ιγνάτιος Καϊτεζίδης αναφέρθηκε στην πορεία των τελευταίων δεκαετιών:
τον Καλλικράτη, τον «διαλυτικό» όπως τον χαρακτήρισε Κλεισθένη, τις συνεχείς αλλαγές που δοκίμασαν την Αυτοδιοίκηση.
Κάλεσε τους αιρετούς να σταθούν αντάξιοι των προσδοκιών των πολιτών, να διατηρήσουν ενότητα, σοβαρότητα και τεκμηριωμένο λόγο και εξέφρασε την ευχή:
το συνέδριο της Αλεξανδρούπολης να συνδεθεί με ένα νέο, ολοκληρωμένο πλαίσιο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, που θα φέρει την Ελλάδα πιο κοντά σε αυτό που οι ίδιοι οι δήμοι διεκδικούν εδώ και χρόνια:
πραγματική αυτοδιοίκηση, με θεσμική αυτονομία, οικονομική επάρκεια και σεβασμό στον ρόλο των τοπικών κοινωνιών.
