ΔΣ ΚΕΔΕ: Πώς θα μοιραστεί η έκτακτη δόση, αποφάσεις και προβληματισμοί

Στο Δ.Σ. της ΚΕΔΕ συζητήθηκε κατόπιν πρόσκλησης του Υπ. Εσωτερικών η λήψη απόφασης για τον τρόπο και τη διαδικασία κατανομής της έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης των δήμων έτους 2025. Πρόκειται για το ποσό των 105 εκατ. ευρώ, που θα διατεθεί πέραν των ΚΑΠ, με στόχο την κάλυψη λειτουργικών αναγκών των δήμων.

Από την αρχή ξεκαθαρίστηκε – κυρίως από τον εισηγητή Γιάννη Μουρατόγλου και τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ Λάζαρο Κυρίζογλου – ότι δεν συζητείται αλλαγή του τρόπου κατανομής των 12 τακτικών δόσεων των ΚΑΠ, αλλά μόνο ο τρόπος με τον οποίο θα μοιραστεί η συγκεκριμένη έκτακτη επιχορήγηση.

Η εισήγηση Μουρατόγλου: δύο σενάρια για τους 105 εκατ. ευρώ

Ο Γιάννης Μουρατόγλου υπενθύμισε ότι από 1.1.2024 εφαρμόζεται η νέα κατανομή της τακτικής επιχορήγησης (ΚΑΠ), με βάση τη μελέτη της ΚΕΔΕ και την απόφαση του συνεδρίου του 2022 στον Βόλο. Τα κριτήρια και οι σταθμίσεις είναι:

• Πρότυπο κόστος λειτουργίας: 7,50%
• Διοικητική αποκέντρωση: 7,20%
• Έκταση: 16%
• Ορεινότητα: 2,5%
• Νησιωτικότητα: 1,80%
• Μόνιμος πληθυσμός: 65%
• Σύνολο: 100%

Με αυτή τη μεθοδολογία:

• 278 δήμοι είχαν αυξήσεις,
• 54 δήμοι δεν είχαν καμία αύξηση (μηδενική μεταβολή).

Η μελέτη προβλέπει ετήσια επανεξέταση και αναθεώρηση των κριτηρίων. Με δεδομένη την ανάγκη να υπάρξει επιτέλους κάποια ενίσχυση και για τους 54 δήμους της «μηδενικής αύξησης», ο Μουρατόγλου παρουσίασε δύο εναλλακτικά σενάρια κατανομής των 105 εκατ. ευρώ:

1. Σενάριο 60–40
   • 60% (63 εκατ. ευρώ) να μοιραστεί με τα υφιστάμενα κριτήρια στους 278 δήμους.
   • 40% (42 εκατ. ευρώ) να μοιραστεί με τα ίδια κριτήρια αλλά μόνο στους 54 δήμους.
2. Σενάριο 70–30
   • 70% να μοιραστεί στους 278 δήμους.
   • 30% στους 54 δήμους.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος των διαφορών, ο Μουρατόγλου ανέφερε συγκεκριμένα παραδείγματα:

• Δήμος Αγρινίου
  • Τακτική επιχορήγηση: περίπου 1.277.000 €/μήνα.
  • Αν τα 105 εκατ. διανέμονταν «οριζόντια», θα έπαιρνε περίπου 860.000 €.
  • Με το 70–30 θα λάβει περίπου 1.341.000 €,
  • Με το 60–40 περίπου 1.501.000 €.
  • Δηλαδή, επιπλέον έκτακτη ενίσχυση περίπου 480.000 € με το 70–30 και 640.000 € με το 60–40.
• Δήμος Πατρέων
  • Τακτική επιχορήγηση: περίπου 2.309.000 €/μήνα.
  • Με την «κανονική» κατανομή των 105 εκατ.: 1.554.000 €.
  • Με 70–30: περίπου 2.424.000 €.
  • Με 60–40: περίπου 2.714.000 €.
  • Η διαφορά φτάνει τα 869.000 € ή και πάνω από 1,1 εκατ. € ανάλογα με το σενάριο.
• Δήμος Καισαριανής (από τους «μηδενικούς»)
  • Τακτική επιχορήγηση: 294.000 €.
  • Με «ίδια κριτήρια» στα 105 εκατ.: περίπου 198.000 €.
  • Με 70–30: περίπου 308.000 €.
  • Με 60–40: περίπου 345.000 €.
  • Δηλαδή επιπλέον 110.000 € ή 147.000 € αντίστοιχα.

Η εισήγηση λοιπόν έθετε καθαρά το δίλημμα 60–40 ή 70–30, με στόχο να μειωθεί όσο γίνεται η απόκλιση για τους 54 δήμους που έμειναν εκτός αύξησης.

Η παρέμβαση Κωνσταντέλλου: «Προσοχή στο μήνυμα προς τους μικρούς δήμους»

Ο αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ και δήμαρχος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, ζήτησε τον λόγο, επισημαίνοντας ότι:

• Η αρχική απόφαση στο συνέδριο του Βόλου να ενισχυθούν οι μικροί, ορεινοί και νησιωτικοί δήμοιδημιούργησε ένα «τεχνητό έλλειμμα» για κάποιους μεγαλύτερους δήμους, το οποίο αναπαράγεται κάθε χρόνο.
• Παρ’ όλα αυτά, επρόκειτο για μία συνειδητή επιλογή αλληλεγγύης, την οποία η Αυτοδιοίκηση δεν πρέπει να αναιρέσει με βεβιασμένες κινήσεις.

Ο Κωνσταντέλλος τόνισε ότι:

• Από τη στιγμή που χρησιμοποιείται ο μηχανισμός κατανομής των ΚΑΠ (ακόμα και σε έκτακτη ενίσχυση), «δεν είναι σημειακός», αλλά αφορά τη συνολική αρχιτεκτονική.
• Οποιαδήποτε ουσιαστική αλλαγή – ιδιαίτερα αν μπει ως παράμετρος το μισθολογικό κόστος και ο αριθμός των εργαζομένων – πρέπει να συζητηθεί σε υπερσυλλογικό όργανο (Γενική Συνέλευση ή Συνέδριο), όχι μόνο στο Δ.Σ.

Έθεσε λοιπόν την ανάγκη:

• Να διαχωριστεί το μισθολογικό κόστος από τον πυρήνα της κατανομής των ΚΑΠ και να αντιμετωπιστεί με νέα λογική και νέα πρόταση,
• Να μην σταλεί προς τους μικρούς δήμους το μήνυμα ότι «αλλάζει το παιχνίδι» εις βάρος τους.

Η απάντηση Κυρίζογλου: «Δεν αλλάζουμε τους ΚΑΠ – αν δεν αποφασίσουμε τώρα, δεν θα δοθούν τα χρήματα»

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, διευκρίνισε με έμφαση:

• «Δεν πρόκειται να αλλάξουμε τον τρόπο κατανομής των 12 ΚΑΠ που μοιράζονται τακτικά στους δήμους».
• Η απόφαση του συνεδρίου του 2022 εξουσιοδοτεί το Δ.Σ. να επανεκτιμήσει την κατάσταση και να προτείνει διορθωτικές παρεμβάσεις, κάτι που αφορά τον μακροπρόθεσμο επανασχεδιασμό και όχι την τωρινή έκτακτη δόση.

Παράλληλα, τόνισε την πιεστική χρονική διάσταση:

• Το Υπουργείο Εσωτερικών έχει δεσμευτεί για τα 105 εκατ. €, αναμένοντας από την ΚΕΔΕ απόφαση για το «πώς θέλετε να τα μοιράσω».
• Αν η απόφαση πάει για μετά τις 17 Δεκεμβρίου, δεν θα προλάβει να ολοκληρωθεί η διαδικασία στα υπουργεία και στο Γενικό Λογιστήριο, άρα τα χρήματα δεν θα εκταμιευθούν έως 31 Δεκεμβρίου.

Γι’ αυτό πρότεινε:

• Να ληφθεί τώρα απόφαση για την έκτακτη κατανομή (με όποιο σενάριο επιλεγεί),
• Με τη ρητή επισήμανση ότι δεν αφορά αλλαγή της μεθοδολογίας των ΚΑΠ,
• Και με δέσμευση ότι, στο μέλλον, η γενική συνέλευση ή το συνέδριο θα εξετάσουν συνολικά το ζήτημα της κατανομής – συμπεριλαμβανομένου του μισθολογικού κόστους.

Οι παρεμβάσεις Παπαναστασίου, Τσιάντη, Καφαντάρη, Αποστολόπουλου

Στη συζήτηση παρενέβησαν πολλοί δήμαρχοι, αναδεικνύοντας διαφορετικές όψεις του προβλήματος:

• Γιώργος Παπαναστασίου
  • Επέμεινε ότι σήμερα πρέπει να ληφθεί απόφαση, διότι οι έκτακτες ενισχύσεις δίνονται για να καλύψουν συγκεκριμένες ανάγκες εκεί όπου δημιουργούνται.
  • Επισήμανε ότι οι αυξήσεις μισθολογικού κόστους των τελευταίων ετών δεν είχαν ληφθεί υπόψη όταν αποφασίστηκε η νέα κατανομή.
  • Τόνισε ότι, στο εξής, η αύξηση του μισθολογικού κόστους πρέπει να κατανέμεται αναλογικά με τον αριθμό των εργαζομένων και όχι μόνο μέσω αλγορίθμου κριτηρίων. Αυτό όμως το παρέπεμψε στη συζήτηση για τη νέα χρονιά, όχι για την τρέχουσα έκτακτη ενίσχυση.
• Τσιάντης
  • Υπενθύμισε την ιστορία της ενίσχυσης κριτηρίων όπως η ορεινότητα και νησιωτικότητα, λόγω της ιδιαίτερης κατάστασης πολλών συνενωμένων, υποστελεχωμένων δήμων.
  • Επέστησε την προσοχή στο να μη χαθεί η προστασία αυτής της κατηγορίας δήμων στην επόμενη φάση αναθεώρησης.
• Καφαντάρης
  • Ανέδειξε ότι, πέρα από τους 54 δήμους της μηδενικής αύξησης, υπάρχουν και πολλοί δήμοι με εξαιρετικά μικρά ποσοστά αύξησης (1–2–3%), που επίσης πιέζονται.
  • Υπενθύμισε την ομόφωνη απόφαση της ΚΕΔΕ για τη διόρθωση της αδικίας σε 9 δήμους της Πελοποννήσου σχετικά με την κατανομή του τέλους ταφής και ζήτησε να ενταχθεί και το 1,5 εκατ. € που τους αναλογεί στο συνολικό πακέτο.
• Ηλίας Αποστολόπουλος
  • Στήριξε τη λογική να υπάρξει σαφής προτεραιότητα στους 54 δήμους, σημειώνοντας ότι τα ταμειακά τους διαθέσιμα είναι σε πολλούς από αυτούς ιδιαίτερα χαμηλά.
  • Πρότεινε να επιλεγεί το σενάριο 60–40, θεωρώντας ότι δίνει πιο ουσιαστική ανάσα.
  • Για το μέλλον, ζήτησε οι μελλοντικές αυξήσεις των ΚΑΠ (π.χ. από το 2026) να κατευθυνθούν κατά προτεραιότητα στους 54 δήμους.

Η επιφύλαξη Αμπατζόγλου: «Το 60–40 δημιουργεί νέα ζώνη αδικίας»

Ο δήμαρχος Αμαρουσίου, Θεόδωρος Αμπατζόγλου, παρενέβη επισημαίνοντας ότι:

• Η προσπάθεια να θεραπευτεί η αδικία των 54 δήμων δεν πρέπει να δημιουργήσει μία δεύτερη «ζώνη αδικίας»για τους δήμους που είχαν μόλις 1% αύξηση, οι οποίοι βρίσκονται πολύ κοντά στο μηδέν.
• Χαρακτήρισε το 60–40 ως «extreme», γιατί ενισχύει υπερβολικά τη μία κατηγορία, ενώ θα μπορούσε να διατηρηθεί μία πιο ισορροπημένη προσέγγιση.

Έτσι, δήλωσε ότι μπορεί να αποδεχθεί το 70–30 ως όριο συμβιβασμού, όχι όμως το 60–40.

Η τελική απόφαση: 1,5 εκατ. στους 9 δήμους, 103,5 εκατ. με σχήμα 70–30

Μετά από έντονη αλλά ουσιαστική συζήτηση, ο πρόεδρος Λάζαρος Κυρίζογλου διαμόρφωσε και έθεσε σε απόφαση την εξής πρόταση:

1. Αφαίρεση 1,5 εκατ. ευρώ από τα 105 εκατ., τα οποία θα διατεθούν:
   • Στους 9 δήμους της Πελοποννήσου που είχαν μείνει εκτός κατανομής στην προηγούμενη κατανομή του τέλους ταφής, σύμφωνα με την παλαιότερη ομόφωνη απόφαση της ΚΕΔΕ.
2. Το υπόλοιπο ποσό των 103,5 εκατ. ευρώ θα κατανεμηθεί ως εξής:
   • 70% με τα υφιστάμενα κριτήρια κατανομής στους 278 δήμους,
   • 30% με τα ίδια κριτήρια αλλά αποκλειστικά στους 54 δήμους που δεν είχαν λάβει καμία αύξηση στην τακτική κατανομή.
3. Στην απόφαση θα αποτυπωθεί ρητά ότι:
   • Πρόκειται για έκτακτη οικονομική ενίσχυση για την κάλυψη λειτουργικών δαπανών,
   • Δεν τροποποιείται ο τρόπος κατανομής των τακτικών ΚΑΠ,
   • Το Δ.Σ. θα επανεξετάσει συνολικά τον τρόπο κατανομής – συμπεριλαμβανομένου του μισθολογικού κόστους και των ειδικών χαρακτηριστικών των δήμων – σε επόμενο στάδιο, μέσω συνεδρίου ή γενικής συνέλευσης.

Η πρόταση υπερψηφίστηκε, με κάποιες επιφυλάξεις και με τον Γρηγόρη (Κωνσταντέλλο) να δηλώνει λευκό, ώστε να καταγραφεί ο προβληματισμός του χωρίς να μπλοκάρει την εκταμίευση των πόρων.

Όπως ειπώθηκε και από τον Δημήτρη Τσιάντη και τον πρόεδρο, δεν πρόκειται για «καταρρακτώδη βροχή πόρων», αλλά για μια «ψυχάλα» 105 εκατομμυρίων σε ένα σύστημα με τεράστιες ανάγκες.

Ωστόσο, η επιλογή του 70–30:

• Στέλνει ένα σαφές σήμα αναγνώρισης της δυσκολίας που αντιμετωπίζουν οι 54 δήμοι της μηδενικής αύξησης,
• Προσπαθεί να μην ανατρέψει τις ισορροπίες και την «κουλτούρα αλληλεγγύης» υπέρ των μικρών, ορεινών και νησιωτικών δήμων,
• Αφήνει ανοιχτή – και μάλιστα επιτακτική – την ανάγκη για νέα συνολική συζήτηση πάνω στη φόρμουλα κατανομής, στο ρόλο του μισθολογικού κόστους και στις πραγματικές ανάγκες των δήμων, μέσα από συνέδριο ή γενική συνέλευση της ΚΕΔΕ.

Δείτε το video στις 2 ώρες και 6 λεπτά