Με την υπ’ αριθμ. 203021 ΕΞ 2025 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση, τροποποιείται και ανανεώνεται η προηγούμενη απόφαση 191222 ΕΞ 2024/17-12-2024, η οποία ρύθμιζε τη σύσταση και λειτουργία των Επιτροπών Αξιολόγησης Έργων Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (Επ.Α.Ε. ΔΑΜ), καθώς και τη διαδικασία χαρακτηρισμού έργων ως έργα ΔΑΜ και τη μίσθωση ακινήτων της εταιρείας «Μετάβαση Α.Ε.» και των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η νέα αυτή απόφαση επικαιροποιεί το πλαίσιο λειτουργίας, ενισχύει τον μηχανισμό αξιολόγησης και θεσπίζει νέες προβλέψεις για τη διαδικασία εκμετάλλευσης ακινήτων.
Νέος τίτλος και ευρύτερο αντικείμενο
Πλέον η απόφαση δεν περιορίζεται μόνο στη μίσθωση ακινήτων, αλλά επεκτείνεται και στην εκμετάλλευση τους. Έτσι, αποτυπώνεται με σαφήνεια ο διευρυμένος ρόλος της ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε. και των ΟΤΑ, τόσο στην παραχώρηση όσο και στην αξιοποίηση των ακινήτων για αναπτυξιακούς σκοπούς.
Αναδιάρθρωση και ενίσχυση των Επιτροπών Αξιολόγησης
Η νέα απόφαση επαναπροσδιορίζει τη σύσταση των Επιτροπών:
- Επαναβεβαιώνεται η σύσταση πέντε Επιτροπών (Δυτικής Μακεδονίας, Μεγαλόπολης, Βορείου Αιγαίου, Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης).
- Κάθε Επιτροπή αποτελείται από πέντε μέλη με τον εκπρόσωπο της οικείας Περιφέρειας να αποτελεί πλέον πάγιο μέλος.
- Η θητεία τους ορίζεται τριετής, ενώ η αμοιβή τους θα καθοριστεί με κοινή υπουργική απόφαση.
- Προβλέπεται τεχνική υποστήριξη από τη Διεύθυνση Στρατηγικού Σχεδιασμού και Συντονισμού Χρηματοδότησης της ΕΥΔΑΜ.
Η συγκρότηση αυτή ενισχύει την αποκεντρωμένη λειτουργία και τη συμμετοχή των τοπικών φορέων στη διαδικασία αξιολόγησης.
Διεύρυνση αρμοδιοτήτων των Επ.Α.Ε. ΔΑΜ
Οι Επιτροπές αναλαμβάνουν πλέον:
- Αξιολόγηση έργων και επενδύσεων που ζητούν να χαρακτηριστούν ως Έργα Δίκαιης Μετάβασης.
- Αξιολόγηση αιτημάτων μίσθωσης ή σύστασης δικαιώματος επιφανείας σε ακίνητα της ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε. και των ΟΤΑ.
- Εισήγηση προς τον αρμόδιο Υπουργό ή προς τα αρμόδια όργανα των ΟΤΑ.
Νέα διαδικασία συνεδριάσεων και λήψης αποφάσεων
Η απόφαση καθορίζει αναλυτικά τη λειτουργία των Επιτροπών:
- Συνεδριάσεις με φυσική παρουσία ή μέσω τηλεδιάσκεψης.
- Έκδοση ημερήσιας διάταξης πριν από κάθε συνεδρίαση.
- Λήψη αποφάσεων με πλειοψηφία.
- Δυνατότητα πρόσκλησης ειδικών εμπειρογνωμόνων χωρίς δικαίωμα ψήφου.
Η πρόβλεψη χρήσης ηλεκτρονικών μέσων εισάγει ευελιξία και επιτάχυνση στη λειτουργία.
Νέο πλαίσιο υποβολής αιτήσεων
Η διαδικασία γίνεται αποκλειστικά μέσω ειδικού πληροφοριακού συστήματος της ΕΥΔΑΜ.
Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι αιτήσεων:
- Αίτηση χαρακτηρισμού έργου ως ΔΑΜ
- Πρέπει να τηρούνται οι εξαιρέσεις του άρθρου 9 του Κανονισμού 2021/1056.
- Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να δηλώνει αν ο χαρακτηρισμός ζητείται για:
- υπαγωγή σε κίνητρα στρατηγικών επενδύσεων ή
- μίσθωση/σύσταση επιφανείας σε ακίνητα.
- Αίτηση μίσθωσης ή σύστασης δικαιώματος επιφανείας
- Υποβάλλεται βάσει των Προσκλήσεων του άρθρου 8.
- Το προσφερόμενο μίσθωμα πρέπει να ταυτίζεται με την προκαθορισμένη τιμή.
Η διαδικασία αξιολόγησης είναι αυστηρά χρονοδιαγραμμένη με προθεσμίες 30 ημερών για έλεγχο πληρότητας και 30 ημερών για την έκδοση εισήγησης.
Νέοι κανόνες για την εκτίμηση της μισθωτικής αξίας
Η απόφαση τροποποιεί πλήρως το άρθρο 9, ορίζοντας ότι οι τιμές μίσθωσης ή εδαφονομίου:
- καθορίζονται αποκλειστικά από τρεις ανεξάρτητους πιστοποιημένους εκτιμητές,
- είναι σταθερές και υποχρεωτικές,
- ισχύουν για ακίνητα τόσο της ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε. όσο και των ΟΤΑ,
- ισχύουν κατ’ εξαίρεση των παραδοσιακών διατάξεων περί μισθώσεων δημοσίων ακινήτων.
Ο μηχανισμός αυτός στοχεύει στη διαφάνεια και την αποφυγή διαφοροποιήσεων στις μισθωτικές αξίες.
Διαδικασία αξιολόγησης αιτήσεων μίσθωσης/επιφανείας
Η Επ.Α.Ε. ΔΑΜ εξετάζει τις αιτήσεις και:
- Αν το ακίνητο ανήκει στη ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε., η εισήγηση αποστέλλεται πρώτα στο Δ.Σ. της εταιρείας για σύμφωνη γνώμη και στη συνέχεια στον Υπουργό.
- Αν αφορά ακίνητο ΟΤΑ, η εισήγηση αποστέλλεται στο αρμόδιο αποφασιστικό όργανο (συνήθως Δημοτικό Συμβούλιο), το οποίο αποφασίζει με απόλυτη πλειοψηφία των μελών.
Έτσι ενισχύεται η θεσμική συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων στις αποφάσεις αξιοποίησης των ακινήτων.
Κριτήρια αξιολόγησης μισθώσεων και επιφανειών
Τα έργα που χαρακτηρίζονται ως ΔΑΜ και υποβάλλουν αίτηση μίσθωσης αξιολογούνται με βάση:
- την ωριμότητα του επενδυτικού σχεδίου,
- τη βιωσιμότητά του,
- το χρηματοδοτικό σχήμα,
- τον αριθμό νέων θέσεων εργασίας,
- τη συμβολή στους στόχους του Σχεδίου Δίκαιης Ανάπτυξης.
Οι σχετικές Προσκλήσεις θα ορίζουν τη βαθμολογία και στάθμιση των κριτηρίων.
