Η λογοδοσία των αιρετών ενισχύεται με τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και θεσπίζεται ένα δεσμευτικό, επαναλαμβανόμενο και απολύτως δημόσιο σύστημα ελέγχου και ενημέρωσης, το οποίο εφαρμόζεται τόσο στους δήμους όσο και στις περιφέρειες.
1. Υποχρεωτική ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας κάθε τέσσερις μήνες
Σύμφωνα με το Άρθρο Χ+44 του Βιβλίου Β1–Β3:
- Το δημοτικό και το περιφερειακό συμβούλιο συγκαλείται υποχρεωτικά σε ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας κάθε τέσσερις (4) μήνες.
- Η συνεδρίαση πραγματοποιείται ακόμη κι αν δεν έχει προταθεί θέμα, εκτός εάν συντρέχουν λόγοι ανωτέρας βίας.
Πρόκειται για την πιο συχνή θεσμικά υποχρεωτική διαδικασία ελέγχου που έχει εφαρμοστεί ποτέ στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
2. Υποχρεωτική συζήτηση θεμάτων που καταθέτουν οι παρατάξεις
Το ίδιο άρθρο (Χ+44) προβλέπει ότι:
- Κάθε σύμβουλος μπορεί να καταθέσει ένα θέμα προς συζήτηση.
- Αν τα θέματα ξεπεράσουν τα 10, πραγματοποιείται δημόσια κλήρωση.
- Από τα θέματα της κλήρωσης, έως 3 προέρχονται από συμβούλους πλειοψηφίας.
- Όσα θέματα επιλεγούν, εγγράφονται υποχρεωτικά στην ημερήσια διάταξη.
Επιπλέον, για τα θέματα που σχετίζονται με Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών & Προσφύγων, ο νέος Κώδικας επιβάλλει υποχρεωτική εγγραφή τους χωρίς να μετράνε στα δέκα της κλήρωσης.
3. Η μεγάλη ετήσια δημόσια συνεδρίαση λογοδοσίας – 31 Μαΐου κάθε έτους
Αναλυτικά στο Άρθρο Χ+45 του Βιβλίου Β1–Β3:
- Την 31η Μαΐου του 2ου, 3ου και 4ου έτους της θητείας πραγματοποιείται ειδική δημόσια συνεδρίαση απολογισμού.
- Η ανακοίνωση γίνεται τουλάχιστον 15 ημέρες πριν, σε ιστοσελίδα και κάθε πρόσφορο μέσο.
- Το συμβούλιο επιλέγει κατάλληλο χώρο, ώστε να διασφαλίζεται η συμμετοχή των πολιτών.
Η συνεδρίαση αυτή είναι στην ουσία το «ετήσιο debate» της Αυτοδιοίκησης, όπου παρουσιάζονται δημόσια τα έργα, τα οικονομικά και οι προτεραιότητες της διοίκησης.
Τα άρθρα όπου προβλέπονται οι ρυθμίσεις
| Ρύθμιση | Άρθρο | Α |
| Ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας κάθε 4 μήνες | Άρθρο Χ+44 παρ. 1–7 | |
| Υποχρεωτική συζήτηση θεμάτων συμβούλων & παρατάξεων | Άρθρο Χ+44 παρ. 2 | |
| Ειδική δημόσια συνεδρίαση απολογισμού (31/5) | Άρθρο Χ+45 παρ. 1–3 | |
| Υποχρεωτική εγγραφή θεμάτων Συμβουλίου Ένταξης | Άρθρο σχετικό Βιβλίου Β1–Β3 για ΣΕΜΠ |
Τι προβλέπεται για την ειδική δημόσια συνεδρίαση απολογισμού
Η ειδική αυτή συνεδρίαση είναι υποχρεωτική, πραγματοποιείται μία φορά κάθε χρόνο, και αποτελεί τη σημαντικότερη διαδικασία δημόσιας λογοδοσίας της δημοτικής ή περιφερειακής αρχής.
1. Χρονισμός – Πότε γίνεται
Σύμφωνα με το Άρθρο Χ+45 παρ. 1:
- Η ειδική δημόσια συνεδρίαση πραγματοποιείται την 31η Μαΐου
- του 2ου, 3ου και 4ου έτους της δημοτικής και περιφερειακής περιόδου.
Δεν γίνεται τον 1ο χρόνο, γιατί ο απολογισμός πρέπει να αφορά έργο που έχει παραχθεί.
2. Διαδικασία ανακοίνωσης – Πότε και πώς ενημερώνονται οι πολίτες
Σύμφωνα με το Άρθρο Χ+45 παρ. 2:
- Η σύγκληση της δημόσιας συνεδρίασης ανακοινώνεται τουλάχιστον 15 ημέρες πριν.
- Η ανακοίνωση δημοσιεύεται:
- στην ιστοσελίδα του δήμου ή της περιφέρειας,
- σε κάθε άλλο πρόσφορο μέσο, π.χ. social media, δημοτικά ΜΜΕ, πίνακες ανακοινώσεων.
Η υποχρέωση αυτή εξασφαλίζει ότι οι πολίτες έχουν επαρκή χρόνο να ενημερωθούν και να παρευρεθούν.
3. Επιλογή χώρου – Η συνεδρίαση πρέπει να είναι πραγματικά δημόσια
Κατά το ίδιο άρθρο (Χ+45 παρ. 3):
- Το συμβούλιο επιλέγει κατάλληλο χώρο για την πραγματοποίηση της συνεδρίασης.
- Ο χώρος πρέπει να μπορεί να φιλοξενήσει ευρύτερο κοινό, ώστε να διασφαλίζεται πλήρως ο δημόσιος χαρακτήρας.
Δηλαδή δεν αρκεί η αίθουσα του Δ.Σ. αν αυτή δεν χωράει πολίτες.
Στην πράξη, οι δήμοι μπορεί να χρησιμοποιούν:
- Δημοτικά θέατρα,
- Πολιτιστικά κέντρα,
- Αίθουσες εκδηλώσεων,
- Αμφιθέατρα.
4. Περιεχόμενο της συνεδρίασης – Τι παρουσιάζεται
Αν και το άρθρο δεν μπαίνει σε λεπτομέρειες της παρουσίασης, η ερμηνεία του σε συνδυασμό με τη λογική της λογοδοσίας σημαίνει ότι παρουσιάζονται:
- Ο απολογισμός έργου της δημοτικής/περιφερειακής αρχής
- Ο προγραμματισμός για το επόμενο έτος
- Τα οικονομικά στοιχεία (προϋπολογισμός – απολογισμός)
- Η πορεία των έργων και παρεμβάσεων
- Οι δράσεις κοινωνικής πολιτικής, περιβάλλοντος, τεχνικών έργων κ.λπ.
- Ερωτήσεις και τοποθετήσεις παρατάξεων και πολιτών (όπου προβλέπεται από τον κανονισμό)
5. Σχέση με την τακτική συνεδρίαση λογοδοσίας (κάθε 4 μήνες)
Η συνεδρίαση της 31ης Μαΐου ΔΕΝ αντικαθιστά την 4μηνιαία λογοδοσία (Άρθρο Χ+44).
Είναι επιπλέον:
- μεγαλύτερη σε εύρος,
- υποχρεωτικά δημόσια,
- και αφορά ετήσιο απολογισμό, όχι τετραμηνιαία ενημέρωση.
Αν και ο Κώδικας δεν προβλέπει άμεση κύρωση στο άρθρο Χ+45, η:
- παράλειψη υποχρεωτικής συνεδρίασης
- αποτελεί παράβαση καθήκοντος για τον πρόεδρο του συμβουλίου και μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο ελέγχου από τον Επόπτη Νομιμότητας (Άρθρα Ρ+6 και Ρ+50).
Πού ακριβώς βρίσκονται οι διατάξεις στο κείμενο του Κώδικα
| Περιγραφή | Άρθρο | Π |
| Υποχρέωση διεξαγωγής δημόσιας συνεδρίασης λογοδοσίας | Άρθρο Χ+45 παρ. 1 | |
| Υποχρεωτική ανακοίνωση 15 ημέρες πριν | Άρθρο Χ+45 παρ. 2 | |
| Επιλογή κατάλληλου χώρου για συμμετοχή πολιτών | Άρθρο Χ+45 παρ. 3 |
Δείτε εδώ τα βιβλία του κώδικα που παρέδωσε το Υπουργείο στην ΚΕΔΕ
Β Ι Β Λ Ι Ο Π Ρ Ω Τ Ο
ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ
Β Ι Β Λ Ι Ο Τ Ρ Ι Τ Ο
ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ
