Η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου (ΜΕΕ) αποτελεί πλέον υποχρεωτική λειτουργία για όλους τους Δήμους, σύμφωνα με τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης.
Η πρόβλεψη δεν βρίσκεται σε “άρθρο” μέσα στον Κώδικα – αλλά εμφανίζεται στο Βιβλίο Γ – Πίνακας Αρμοδιοτήτων, όπου προσδιορίζονται οι ελάχιστες υποχρεώσεις κάθε Δήμου σε κανονιστικό επίπεδο.
Η ακριβής αναφορά εντοπίζεται στη σελίδα όπου περιγράφονται οι υποχρεωτικοί κανονισμοί που πρέπει να διαθέτει ένας Δήμος:
«…η) τον Κανονισμό Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου, σύμφωνα με τα άρθρα 9 και 11 του ν. 4795/2021…»
Αυτό είναι το σημείο-κλειδί: ο νέος Κώδικας ενσωματώνει ως υποχρεωτικό τον Κανονισμό Λειτουργίας της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου, αλλά το πλήρες περιεχόμενο της ΜΕΕ συνεχίζει να διέπεται από τον ν. 4795/2021 (τον νόμο περί Εσωτερικού Ελέγχου στο Δημόσιο).
Τι σημαίνει πρακτικά η πρόβλεψη του Κώδικα
Κάθε Δήμος υποχρεούται να συστήσει Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου
Η σύσταση της ΜΕΕ δεν είναι πλέον δυνητική.
Ο Κώδικας υποχρεώνει τον Δήμο:
- να δημιουργήσει οργανωμένη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου,
- να εντάξει τις οργανικές θέσεις στον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας (ΟΕΥ),
- να διορίσει ή να μετακινήσει κατάλληλα στελέχη με πιστοποιημένες γνώσεις.
Υποχρεωτικός Κανονισμός Λειτουργίας
Οι Δήμοι πρέπει να εκδώσουν κανονισμό που να καθορίζει:
- τις διαδικασίες ελέγχου,
- τον τρόπο καταγραφής ευρημάτων,
- την ανεξαρτησία της ΜΕΕ,
- τα όρια παρέμβασης,
- τον κύκλο ελέγχου,
- τις υποχρεώσεις των υπηρεσιών απέναντι στη μονάδα.
Ο Κώδικας παραπέμπει ρητά στα άρθρα 9 και 11 του ν. 4795/2021, που καθορίζουν τα ελάχιστα πρότυπα λειτουργίας.
Τι ελέγχει η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου
Η Μονάδα δεν είναι «ελεγκτικό συνέδριο προς τα μέσα», αλλά ένας μηχανισμός διακυβέρνησης που:
Ελέγχει:
- Οικονομική διαχείριση
- Προμήθειες
- Διαδικασίες και συστήματα
- Τήρηση κανονιστικών υποχρεώσεων
- Ορθή λειτουργία υπηρεσιών
- Εφαρμογή νόμων, διαδικασιών και εγκυκλίων
- Κινδύνους («risk management»)
Δεν ακυρώνει αποφάσεις
Δεν αποτελεί μηχανισμό «εποπτείας νομιμότητας».
Αυτό παραμένει αρμοδιότητα της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας ΟΤΑ.
Παρέχει πορίσματα και συστάσεις
Η ΜΕΕ:
- κάνει προτάσεις βελτίωσης,
- προλαμβάνει παραβάσεις,
- εντοπίζει αδυναμίες σε πραγματικό χρόνο,
- θωρακίζει τον Δήμο απέναντι σε παρανομίες και κακοδιαχείριση.
Πού αλλού εμφανίζεται η ΜΕΕ στον Κώδικα
Υπάρχει μία ακόμη, έμμεση αλλά ουσιαστική αναφορά στο Βιβλίο Δ, στο πλαίσιο της οικονομικής διαχείρισης:
Σε περίπτωση απώλειας δικαιολογητικών, η ένορκη διοικητική εξέταση διενεργείται από τη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, εφόσον λειτουργεί στον φορέα.
Αυτό σημαίνει ότι ο νόμος θεωρεί τη ΜΕΕ επίσημο ελεγκτικό όργανο εντός του Δήμου.
Τι αλλάζει με τον νέο Κώδικα
Η Μονάδα γίνεται ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ για όλους τους Δήμους
Δεν υπάρχει εξαίρεση ούτε για μικρούς Δήμους.
Εντάσσεται στο σύστημα λογοδοσίας
Οι Δήμοι πλέον υπόκεινται:
- σε Εσωτερικό Έλεγχο (ΜΕΕ)
- σε Έλεγχο Νομιμότητας (ΑΥΕ ΟΤΑ)
- σε Πειθαρχικό Έλεγχο (Βιβλίο Ε)
Προβλέπεται συγκεκριμένο περιεχόμενο και λειτουργία
Μέσω του ν. 4795/2021, που εφαρμόζεται πλήρως στους ΟΤΑ.
Η απουσία ή μη λειτουργία ΜΕΕ οδηγεί σε διοικητικές κυρώσεις, διότι ο Κανονισμός ΜΕΕ είναι μία από τις υποχρεωτικές κανονιστικές πράξεις κάθε Δήμου.
Σε ποιο σημείο του Κώδικα βρίσκεται η υποχρέωση
Μοναδικό σημείο όπου προβλέπεται ρητά: Βιβλίο Γ – Πίνακας Αρμοδιοτήτων – Σελίδα 16 – σημείο (η)Κανονισμός Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου σύμφωνα με τα άρθρα 9 & 11 του ν. 4795/2021
Δεν υπάρχει άλλο άρθρο που να ρυθμίζει εκ νέου τη ΜΕΕ μέσα στον Κώδικα — γιατί ο Κώδικας υιοθετεί ως δεσμευτικό πλαίσιο τον νόμο 4795/2021.
Δείτε εδώ τα βιβλία του κώδικα που παρέδωσε το Υπουργείο στην ΚΕΔΕ
Β Ι Β Λ Ι Ο Π Ρ Ω Τ Ο
ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ
Β Ι Β Λ Ι Ο Τ Ρ Ι Τ Ο
ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ
