Τί προβλέπει ο νέος Κώδικας για τους Κεντρικούς Αυτοτελείς πόρους

Τα άρθρα 78 και 79 του Κεφαλαίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΔ΄ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΣΕ ΔΗΜΟΥΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ που αφoρούν στους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόροι & Κρατικές Επιχορηγήσεις σε Δήμους και Περιφέρειες δεν έχουν συμπληρωθεί παρά μόνο σημειώνεται το άρθρο (άρ. 259 ν.3852/2010).

Στην συνέχεια και με τα άρθρο 80-83 το ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΔ΄ του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης διαμορφώνει το νέο θεσμικό πλαίσιο χρηματοδοτήσεων του Κράτους προς τους ΟΤΑ. Πρόκειται για έναν πλήρη μηχανισμό που περιλαμβάνει:

• την τακτική χρηματοδότηση δήμων και περιφερειών μέσω Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ),
• τον τρόπο ενσωμάτωσης ειδικών δαπανών στους ΚΑΠ,
• τη δυνατότητα χορήγησης προκαταβολών,
• έναν νέο ισχυρό μηχανισμό συμψηφισμού οφειλών,
• και την εισαγωγή ειδικού περιβαλλοντικού πόρου υπέρ των δήμων.

Ακολουθεί ανάλυση άρθρο–άρθρο.

Άρθρο 80 – Συνυπολογισμός ποσών στους ΚΑΠ

Εδώ βρίσκεται μία μεγάλη αλλαγή του νέου Κώδικα:
Τρία σημαντικά κονδύλια, τα οποία μέχρι σήμερα χρηματοδοτούνταν ξεχωριστά μέσω ειδικών ρυθμίσεων, πλέον ενσωματώνονται απευθείας στους ΚΑΠ.

Ποιες δαπάνες καταργούν τη μέχρι σήμερα «ξεχωριστή απόδοση»;

Από την έναρξη ισχύος του Κώδικα παύει ο παλαιός τρόπος απόδοσης:

1. Μισθολογικό κόστος καθαριότητας σχολικών μονάδων, ΔΙΕΚ και ΣΔΕ

(υποπερ. ββ, περ. γ, παρ. 1, αρ. 18 ν. 3870/2010)

2. Μισθολογικό κόστος προσωπικού “Βοήθεια στο Σπίτι”

(παρ. 7, αρ. 91 ν. 4583/2018)

3. Ποσά για αποκομιδή απορριμμάτων σε εθνικό & επαρχιακό οδικό δίκτυο

(παρ. 5, αρ. 41 ν. 5056/2023)

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;

Τα ποσά αυτά πλέον ενσωματώνονται οριστικά στους ΚΑΠ των δήμων.

Δηλαδή:

• δεν θα απαιτείται ειδική ΚΥΑ ή ξεχωριστή έγκριση κάθε έτος,
• η χρηματοδότηση γίνεται αυτοματοποιημένα μέσω της μηνιαίας απόδοσης ΚΑΠ,
• οι δήμοι έχουν προβλεψιμότητα στις ροές χρηματοδότησης.

Άρθρο 81 – Προκαταβολές Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων

Το άρθρο 81 θεσπίζει σαφείς και αυστηρούς κανόνες για τη δυνατότητα να λάβουν οι ΟΤΑ προκαταβολή ΚΑΠ από το Υπουργείο Εσωτερικών.

Η προκαταβολή επιτρέπεται ΜΟΝΟ αν πληρούνται τα εξής:

1. Η προπληρωμή αφορά ανελαστική δαπάνη.
   Δηλαδή δαπάνη απαραίτητη για τη λειτουργία του δήμου (π.χ. μισθοδοσία, καύσιμα, ηλεκτρική ενέργεια).
2. Υπάρχει δυνατότητα οικονομικής αναπλήρωσης μέσα σε 1 έτος.
   Ο δήμος ή η περιφέρεια πρέπει να μπορεί να επιστρέψει την προκαταβολή.
3. Δεν υπερβαίνει το 150% της μηνιαίας τακτικής επιχορήγησης.

Το Υπουργείο Εσωτερικών μπορεί να βοηθήσει έναν δήμο με ταμειακό πρόβλημα, αλλά μόνο με κανόνες δημοσιονομικής ευθύνης και χωρίς να δημιουργεί μακροχρόνιες υποχρεώσεις.

Άρθρο 82 – Συμψηφισμός οφειλών των ΚΑΠ με χρέη Δήμων & Περιφερειών

Πρόκειται για τον πιο ισχυρό μηχανισμό εξυγίανσης οφειλών ΟΤΑ που έχει θεσπιστεί.

Τι μπορεί να συμψηφιστεί;

• ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Ελληνικό Δημόσιο,
• οφειλές προς Ασφαλιστικά Ταμεία,
• οφειλές σε ρυθμίσεις,
• οφειλές σε αναστολή.

Πώς γίνεται ο συμψηφισμός;

• με τουλάχιστον 5% των εσόδων ΚΑΠ λειτουργικών δαπανών,
• με δυνατότητα ο δήμος να επιλέξει μεγαλύτερο ποσοστό,
• με απόφαση του ΥΠΕΣ (παρ. 20, εξουσιοδοτικές Μέρους Β),
• μετά από αίτηση δήμου/περιφέρειας και απόφαση συμβουλίου.

Ποια είναι τα μεγάλα οφέλη;

1. Αναστολή προσαυξήσεων, προστίμων και τόκων των οφειλών.
   Το ποσοστό απαλλαγής εξαρτάται από το πόσο γρήγορα ολοκληρώνεται ο συμψηφισμός.
2. Χορηγείται φορολογική & ασφαλιστική ενημερότητα.
3. Αναστέλλονται αναγκαστικά μέτρα, κατασχέσεις και εκτέλεση ποινών.
4. Δίνεται δυνατότητα εφάπαξ εξόφλησης μέσω υψηλότερης παρακράτησης ΚΑΠ.

Ποσοστά απαλλαγής (σύμφωνα με το άρθρο):

• 90% αν ολοκληρωθεί σε 1 έτος
• 80% σε 2 έτη
• 70% σε 3 έτη
• 60% σε 4 έτη
• 50% σε 5 έτη
• 30% σε 6 έτη
• 0% μετά την εξαετία

Αυτό αποτελεί σοβαρό κίνητρο για τους δήμους να ρυθμίσουν χρέη και να καθαρίσουν οικονομικούς κινδύνους.

Άρθρο 83 – Επιχορήγηση δήμων για περιβαλλοντικές παρεμβάσεις

Αυτό είναι εντελώς νέο εργαλείο χρηματοδότησης.

Τι προβλέπει το άρθρο;

1. 3% των διαθεσίμων του Πράσινου Ταμείου μεταφέρεται κάθε χρόνο σε ειδικό λογαριασμό στο Ταμείο Παρακαταθηκών & Δανείων.
2. Η μεταφορά γίνεται υποχρεωτικά, μέσα σε 1 μήνα από την έγκριση του ισολογισμού του Πράσινου Ταμείου.
3. Τα χρήματα διατίθενται μόνο για περιβαλλοντικές δράσεις δήμων, μέσω απόφασης (παρ. 21, Εξουσιοδοτικές Μέρους Β).

Τι θεωρείται περιβαλλοντική δράση;

Το άρθρο παραπέμπει στις αρμοδιότητες του Πράσινου Ταμείου (ν. 3889/2010), που περιλαμβάνουν:

• αναπλάσεις,
• αστικές πράσινες υποδομές,
• προστασία φυσικού περιβάλλοντος,
• κλιματική προσαρμογή,
• ενεργειακή απόδοση κτιρίων,
• δράσεις βιώσιμης κινητικότητας.

Η διάταξη δημιουργεί μόνιμη ετήσια πηγή χρηματοδότησης για τους δήμους,
χωρίς να βασίζονται σε αποσπασματικές προσκλήσεις.

Συνολικό συμπέρασμα

Τα άρθρα 78–83 συγκροτούν ένα νέο, σύγχρονο και πλήρως τεκμηριωμένο πλαίσιο χρηματοδότησης ΟΤΑ:

Άρθρο 78 – ΚΑΠ Δήμων

 Άρθρο 79 – ΚΑΠ Περιφερειών

Άρθρο 80 – Ενσωμάτωση ειδικών δαπανών στους ΚΑΠ

Άρθρο 81 – Προκαταβολές ΚΑΠ με αυστηρά κριτήρια

Άρθρο 82 – Συμψηφισμός οφειλών ΟΤΑ με ισχυρά ευεργετήματα

Άρθρο 83 – 3% των διαθεσίμων Πράσινου Ταμείου για περιβαλλοντικές δράσεις

Διαβάστε και όλο το Φάκελο: Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης όπου το myota.gr επισημαίνει και αναλύει τα σημαντικότερα άρθρο του νέου κώδικα και τις αλλαγές από την ισχύουσα νομοθεσία.

Δείτε εδώ τα βιβλία του κώδικα που παρέδωσε το Υπουργείο στην ΚΕΔΕ

Β Ι Β Λ Ι Ο Π Ρ Ω Τ Ο

ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ – ΕΚΛΟΓΗ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΕΚΛΟΓΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΙΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ

ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΔΗΜΩΝ, ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΑΥΤΩΝ – ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΘΕΣΗ ΜΟΝΟΜΕΛΩΝ ΚΑΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Β Ι Β Λ Ι Ο Τ Ρ Ι Τ Ο

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ

ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ