Με καθαρό πολιτικό και θεσμικό περιεχόμενο εξελίχθηκε η συζήτηση στη Γενική Συνέλευση της ΚΕΔΕ για το Βιβλίο Ε’ του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, που αφορά την εποπτεία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και την καταστατική θέση των αιρετών. Την αντιπαράθεση οριοθέτησαν οι παρεμβάσεις της πρώην Δημάρχου Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων, κας Μερόπης Υδραίου, και του Δημάρχου Ηγουμενίτσας, κ. Παναγιώτη Νταή, εκπροσωπώντας τις διαφορετικές οπτικές των παρατάξεων.
Υδραίου: «Ο νέος Κώδικας είναι πολιτική επιλογή – όχι απλή τεχνική κωδικοποίηση»
Η κα Μερόπη Υδραίου τοποθετήθηκε με σαφή διάθεση υπεράσπισης της συνολικής φιλοσοφίας του νέου Κώδικα, τονίζοντας ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι και οφείλει να αναλάβει την ευθύνη των επιλογών της. Υπενθύμισε ότι επί δεκαετίες η αυτοδιοίκηση ζητούσε αλλαγή του θεσμικού πλαισίου και υπογράμμισε πως δεν μπορεί, τη στιγμή που αυτή η αλλαγή επιχειρείται, να κυριαρχεί η αμφισβήτηση και η διαρκής γκρίνια.
Όπως σημείωσε, ο νέος Κώδικας αποτελεί το αποτέλεσμα συλλογικής δουλειάς: της ΚΕΔΕ, των επιτροπών της, όλων των παρατάξεων και του Υπουργείου Εσωτερικών. «Ακυρώνοντάς τον, ακυρώνουμε τους ίδιους μας τους εαυτούς», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια σημαντική θεσμική τομή μετά από 20 χρόνια.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ζήτημα της εποπτείας, τονίζοντας ότι ο νέος Κώδικας επιχειρεί να βάλει σαφή όρια μεταξύ ελέγχου νομιμότητας και ελέγχου σκοπιμότητας. Τόνισε ότι η αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να λειτουργεί υπό καθεστώς μόνιμης καχυποψίας και υπερβολικού ελέγχου, που οδηγεί στην ποινικοποίηση της πολιτικής ευθύνης και στην αδράνεια των αιρετών.
Η κα Υδραίου υπερασπίστηκε τη νέα φιλοσοφία του πειθαρχικού ελέγχου, κάνοντας λόγο για αναλογικότητα ποινών, σεβασμό στο τεκμήριο αθωότητας και τερματισμό των αυτοδίκαιων αργιών χωρίς τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις. «Δεν πρόκειται για ασυλία, αλλά για θεσμική προστασία της δημοκρατικής λειτουργίας», υπογράμμισε, θέτοντας το δίλημμα: αιρετοί φοβισμένοι ή αιρετοί δημιουργικοί.
Κλείνοντας, χαρακτήρισε τον νέο Κώδικα πολιτικό διακύβευμα για το πώς αντιλαμβανόμαστε την πόλη, τη δημοκρατία και τη σχέση κράτους – αυτοδιοίκησης, καλώντας όλους να τον εφαρμόσουν και να τον βελτιώσουν με προτάσεις και όχι με ισοπεδωτική κριτική.
Νταής: «Τρεις χαμένες ευκαιρίες – σοβαρά ελλείμματα σε αρμοδιότητες και εποπτεία»
Από την άλλη πλευρά, ο Δήμαρχος Ηγουμενίτσας κ. Παναγιώτης Νταής άσκησε ουσιαστική και αιχμηρή κριτική στο προτεινόμενο πλαίσιο, κάνοντας λόγο για τρεις «χαμένες ευκαιρίες» του νέου Κώδικα.
Ξεκινώντας με αιχμές για το νέο εκλογικό σύστημα, αναφέρθηκε στο αποτέλεσμα των δημοτικών εκλογών στην Ηγουμενίτσα, επισημαίνοντας τον κίνδυνο αποδυνάμωσης της λαϊκής εντολής και της καθαρής πολιτικής νομιμοποίησης των δημοτικών αρχών.
Στο πεδίο των αρμοδιοτήτων, ο κ. Νταής τόνισε ότι ο Κώδικας δεν προχωρά σε ουσιαστική αποκέντρωση, όπως για παράδειγμα με τη μεταφορά της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας στους δήμους. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι απουσιάζει ένα συνεκτικό πλαίσιο ενδοδημοτικής αποκέντρωσης, με αποτέλεσμα οι μεγάλοι δήμοι της περιφέρειας να κινδυνεύουν να αναπαράγουν το συγκεντρωτικό μοντέλο του κράτους.
Η πιο έντονη κριτική του εστιάστηκε στην εποπτεία. Ο Δήμαρχος Ηγουμενίτσας εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις για τη διατήρηση του αυτεπάγγελτου ελέγχου σε μεγάλο εύρος πράξεων, χωρίς αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς του. Παράλληλα, χαρακτήρισε προβληματική την τυχαία χρέωση ελέγχων σε υπαλλήλους χωρίς γεωγραφική αρμοδιότητα, εκτιμώντας ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολικά τυπικό και νομικιστικό έλεγχο.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον μεγάλο αριθμό ελεγκτικών μηχανισμών, που –όπως είπε– δημιουργούν σύγχυση αρμοδιοτήτων και τεράστιο διοικητικό φόρτο, ενώ απουσιάζουν φίλτρα για ανώνυμες και ατεκμηρίωτες καταγγελίες. Πρότεινε, αντί αυτού, την ενίσχυση του εσωτερικού ελέγχου μέσω του δημοτικού συμβουλίου, την ουσιαστική ενεργοποίηση του συμπαραστάτη του δημότη και την αναβάθμιση των διαδικασιών εσωτερικού ελέγχου στους δήμους.
Σε ό,τι αφορά την καταστατική θέση των αιρετών, αναγνώρισε θετικές διατάξεις, όπως η κατάργηση της αυτοδίκαιης αργίας, αλλά διαφώνησε με τη σύνθεση του πειθαρχικού συμβουλίου, ζητώντας τη συμμετοχή και εκπροσώπων της ΚΕΔΕ. Παράλληλα, έθεσε ζητήματα για τη μείωση του αριθμού των αντιδημάρχων και την κατάργηση των άμισθων αντιδημάρχων, κάνοντας λόγο για πρακτικές δυσκολίες στη λειτουργία των δήμων.
Δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για το μέλλον της αυτοδιοίκησης
Η αντιπαράθεση Υδραίου – Νταή ανέδειξε με σαφήνεια τις δύο κυρίαρχες γραμμές σκέψης που διατρέχουν τη συζήτηση για τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης: από τη μία, την ανάγκη στήριξης και θεσμικής θωράκισης μιας μεγάλης μεταρρύθμισης που επιχειρείται μετά από χρόνια και, από την άλλη, τον φόβο ότι κρίσιμα ζητήματα αρμοδιοτήτων, εποπτείας και λειτουργικότητας των δήμων παραμένουν άλυτα.
Δείτε το video στις 2 ώρες και 34 λεπτά
https://youtube.com/watch?v=V3m3eT3cBmk%3Fstart%3D6101%26feature%3Doembed
