Οι ευρωπαϊκές πόλεις αντιμετωπίζουν το αυξανόμενο βάρος των απορριμμάτων συσκευασίας μιας χρήσης από τρόφιμα και ποτά, τα οποία γεμίζουν τις ροές αστικών αποβλήτων. Οι συσκευασίες αντιπροσωπεύουν το 36% όλων των πλαστικών που παράγονται παγκοσμίως και το μεγαλύτερο μέρος χρησιμοποιείται μία φορά πριν απορριφθεί.
Οι πόλεις βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της διαχείρισης των περιβαλλοντικών και οικονομικών συνεπειών αυτού του συστήματος. Καθώς οι δήμοι μεταβαίνουν σε στρατηγικές κυκλικής οικονομίας, οι δημόσιες συμβάσεις μπορούν να υποστηρίξουν την εφαρμογή συστημάτων επαναχρησιμοποίησης σε κλίμακα. Τα καλά σχεδιασμένα και κλιμακωτά συστήματα επαναχρησιμοποίησης, όπως τα συστήματα επιστροφής, οι σταθμοί επαναπλήρωσης και η εφοδιαστική αλυσίδα επιστροφών, μπορούν να μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έως και 70% σε σύγκριση με τις συσκευασίες μιας χρήσης, αποφεύγοντας την εξόρυξη πρώτων υλών, την κατασκευή και την επεξεργασία αποβλήτων που καταναλώνουν ενέργεια.
Σύμφωνα με το Εγχειρίδιο Πρακτικών Πόλεων: Κιτ Εκκίνησης Επαναχρησιμοποίησης για Τρόφιμα και Ποτά, οι πόλεις μπορούν να αξιοποιήσουν την αγοραστική τους δύναμη για να αλλάξουν τις αγορές δίνοντας προτεραιότητα σε ανθεκτικές, επαναχρησιμοποιήσιμες λύσεις στις δικές τους δραστηριότητες. Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η αντικατάσταση ειδών μιας χρήσης σε δημόσιες καντίνες, προγράμματα σχολικών γευμάτων ή δημοτικές εγκαταστάσεις είναι μια «εύκολη στην εφαρμογή» παρέμβαση με άμεσο αντίκτυπο, μειώνοντας τον όγκο των αποβλήτων, ενώ παράλληλα μοντελοποιεί τη συμπεριφορά για τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις.
Οι δημόσιες αρχές μπορούν επίσης να προμηθευτούν την απαραίτητη υποδομή για την επαναχρησιμοποίηση, όπως κόμβους πλυντηρίων, συστήματα logistics και εργαλεία ψηφιακής παρακολούθησης. Το Εγχειρίδιο σημειώνει ότι όταν οι μικρότερες επιχειρήσεις δεν μπορούν να φτάσουν μεμονωμένα την κλίμακα που απαιτείται για βιώσιμες επιχειρήσεις επαναχρησιμοποίησης, οι πόλεις μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις προμήθειες για να συγκεντρώσουν τη ζήτηση, συμβάλλοντας στη δημιουργία κοινών υπηρεσιών πλυσίματος και αναδιανομής που υποστηρίζουν εκατοντάδες εστιατόρια ή πωλητές.
Ένα πρόσφατο διαδικτυακό σεμινάριο για τη Διακήρυξη των Κυκλικών Πόλεων τόνισε τα βασικά ευρήματα του Εγχειριδίου και τον τρόπο με τον οποίο αρκετοί δήμοι και επαγγελματίες μεταβαίνουν σε συστήματα επαναχρησιμοποίησης μέσω στρατηγικού σχεδιασμού και προμηθειών.
Η Καλαμάτα, στην Ελλάδα, παρουσίασε την Τοπική Πράσινη Συμφωνία της για το νερό, όπου η πόλη προμηθεύεται έξυπνους σταθμούς επαναπλήρωσης που τροφοδοτούνται από ηλιακούς συλλέκτες και διανέμει επαναχρησιμοποιήσιμα μπουκάλια στους πολίτες. Αυτή η επένδυση μειώνει την κατανάλωση πλαστικού, ενισχύοντας παράλληλα την εμπιστοσύνη στο δημόσιο νερό βρύσης μέσω διαφανούς παρακολούθησης.
Το Μάντσεστερ, στο Ηνωμένο Βασίλειο, μοιράστηκε την δεκαετή εμπειρία του στη λειτουργία επαναχρησιμοποιήσιμων συστημάτων ποτηριών σε μεγάλες εκδηλώσεις, συμπεριλαμβανομένων των εμβληματικών Χριστουγεννιάτικων Αγορών της. Η πόλη προμηθεύεται και κατέχει το απόθεμα ποτηριών της ύψους 75.000 μονάδων, τα οποία δανείζονται οι έμποροι για εκδηλώσεις μέσω ενός συστήματος εγγύησης. Ενώ είναι αποτελεσματικό, το Μάντσεστερ σημείωσε προκλήσεις σχετικά με τα ποσοστά απώλειας ποτηριών και την υποστήριξη εξωτερικών διοργανωτών εκδηλώσεων χωρίς ειδική υποδομή πλυσίματος.
Και το Sanem, στο Λουξεμβούργο, εφαρμόζει πιλοτικά επαναχρησιμοποιήσιμες συσκευασίες για takeaway. Εδώ, οι προμήθειες διασταυρώνονται με την εφοδιαστική, καθώς οι πόλεις πρέπει να αξιολογήσουν την ικανότητα πλυσίματος, τις ανάγκες μεταφοράς, τα πρότυπα υλικών και τα μοντέλα επιμερισμού του κόστους με τα εστιατόρια.
Σε όλες τις περιπτώσεις, ένα μήνυμα ήταν σαφές: τα συστήματα επαναχρησιμοποίησης επιτυγχάνουν όταν οι προμήθειες, η πολιτική και η συμμετοχή της κοινότητας ευθυγραμμίζονται. Οι δημόσιες προμήθειες αποτελούν μοχλό για να βοηθήσουν τις πόλεις να επανασχεδιάσουν τις ροές υλικών, να μειώσουν το κόστος διαχείρισης αποβλήτων, να τονώσουν τις τοπικές πράσινες θέσεις εργασίας και να οικοδομήσουν εμπιστοσύνη σε νέα συστήματα επαναχρησιμοποίησης. Καθώς περισσότερες πόλεις προετοιμάζονται για τις επερχόμενες απαιτήσεις της ΕΕ σχετικά με τις επαναχρησιμοποιήσιμες συσκευασίες, οι στρατηγικές προμήθειες θα είναι το κλειδί για την οικοδόμηση κυκλικών, αποδοτικών ως προς τους πόρους αστικών συστημάτων.
Παρακολουθήστε ξανά το διαδικτυακό σεμινάριο της Διακήρυξης Κυκλικών Πόλεων στον ιστότοπο του CCD ή στο YouTube.
