Με την Απόφαση Αριθμ. 3 (1) καθορίζεται πώς εγγράφονται, παρακολουθούνται και αποτυπώνονται οι προϋπολογισμοί έργων στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ), με ειδική έμφαση στον Άξονα Μακροχρόνιων Δεσμεύσεων (ΑΜΔ) του άρθρου 10 του ν. 5140/2024 .
Η Απόφαση θεσπίζεαι πλαίσιο για:
- την καταγραφή των μακροχρόνιων οικονομικών υποχρεώσεων των έργων του ΑΠΔΕ,
- τον μακροπρόθεσμο προγραμματισμό των δημοσίων επενδύσεων,
- την πρόληψη μη βιώσιμων ή απρόβλεπτων δεσμεύσεων στο μέλλον.
Η απόφαση αφορά όλα τα έργα του ΑΠΔΕ, τόσο εθνικά όσο και συγχρηματοδοτούμενα .
Τι είναι ο Άξονας Μακροχρόνιων Δεσμεύσεων (ΑΜΔ)
- Έχει χρονικό ορίζοντα έως 20 έτη.
- Περιλαμβάνει το υπόλοιπο του προϋπολογισμού έργων που δεν καλύπτεται από:
- το έτος προϋπολογισμού και
- την επόμενη τριετία (Πολυετής Δημοσιονομικός Προγραμματισμός – ΠΔΠ).
Δηλαδή, καταγράφονται οι μελλοντικές δαπάνες πέραν του μεσοπρόθεσμου ορίζοντα .
3. Υποχρεώσεις φορέων
Οι φορείς υλοποίησης και διαχείρισης έργων:
- υποβάλλουν αναλυτική ετήσια κατανομή δαπανών κάθε έργου,
- οφείλουν να παρέχουν ρεαλιστικές και ακριβείς προβλέψεις,
- πρέπει να διασυνδεθούν μηχανογραφικά με το e-ΠΔΕ το αργότερο έως 30 Ιουνίου 2026 .
Ποια έργα εντάσσονται υποχρεωτικά στον ΑΜΔ
Ενδεικτικά περιλαμβάνονται:
- έργα με χρηματοδότηση από διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς,
- έργα ΣΔΙΤ,
- έργα χρηματοδότησης αναπτυξιακών νόμων.
Αποτελούν διακριτές κατηγορίες εντός του ΑΜΔ .
Εγγραφή προϋπολογισμών στο ΑΠΔΕ
- Στις Συλλογικές Αποφάσεις (ΣΑ) αναγράφεται ξεχωριστά ο προϋπολογισμός ΑΜΔ ανά έργο.
- Η εγγραφή γίνεται με ευθύνη της Διεύθυνσης Δημοσίων Επενδύσεων, βάσει:
- εγκεκριμένου προϋπολογισμού,
- πραγματοποιηθεισών πληρωμών,
- προβλέψεων δαπανών των φορέων.
- Σε κάθε ΣΑ δηλώνεται:
- το ποσό που αφορά τον ΑΜΔ και
- η κατηγορία έργου .
Δεν επιτρέπεται η ανάλωση (πληρωμή) των ποσών που έχουν εγγραφεί στον Άξονα Μακροχρόνιων Δεσμεύσεων.
Ο ΑΜΔ λειτουργεί αποκλειστικά ως εργαλείο προγραμματισμού και αποτύπωσης μελλοντικών υποχρεώσεων .
Για τους δήμους, η Απόφαση Αριθμ. 3 (1) δημιουργεί συγκεκριμένες και άμεσες υποχρεώσεις στον τρόπο που σχεδιάζουν, δηλώνουν και παρακολουθούν τα έργα τους στο ΑΠΔΕ, ιδίως όταν αυτά έχουν μακροχρόνιο οικονομικό αποτύπωμα .
Οι δήμοι πρέπει να καταγράψουν όλα τα έργα τους που χρηματοδοτούνται από το ΑΠΔΕ και έχουν δαπάνες που εκτείνονται πέραν του έτους προϋπολογισμού και της επόμενης τριετίας (ΠΔΠ). Ιδίως για μεγάλα τεχνικά έργα, έργα ΣΔΙΤ και έργα με δανεισμό ή πολυετή συμβατική δέσμευση.
Για κάθε έργο με μακροχρόνιο ορίζοντα, οι δήμοι οφείλουν να αποστείλουν:
- αναλυτικό χρονοδιάγραμμα δαπανών ανά έτος,
- εκτιμήσεις για το τρέχον και τα επόμενα έτη,
- στοιχεία που να στηρίζονται σε ρεαλιστική πρόοδο έργου (όχι θεωρητικές προβλέψεις).
Τα στοιχεία αυτά συνοδεύουν την ένταξη του έργου στο ΑΠΔΕ ή επικαιροποιούνται στο πλαίσιο κατάρτισης του ΠΔΠ και του ετήσιου προϋπολογισμού .
Οι δήμοι επισης πρέπει να διαβιβάζουν τα στοιχεία μέσω των αρμόδιων διαχειριστικών αρχών ή των φορέων χρηματοδότησης, να διασφαλίζουν ότι τα δεδομένα περνούν ορθά στο e-ΠΔΕ. Έως 30 Ιουνίου 2026 απαιτείται πλήρης μηχανογραφημένη διασύνδεση για την αποστολή των στοιχείων .
Όταν εκδίδονται ή τροποποιούνται Συλλογικές Αποφάσεις που αφορούν έργα τους, οι δήμοι πρέπει να ελέγχουν ότι:
- ο προϋπολογισμός του ΑΜΔ αναγράφεται διακριτά ανά έργο,
- το έργο έχει ενταχθεί στη σωστή κατηγορία (π.χ. ΣΔΙΤ, δανειοδοτούμενο κ.λπ.).
Οι δήμοι δεν μπορούν να πληρώσουν δαπάνες από ποσά που έχουν εγγραφεί στον Άξονα Μακροχρόνιων Δεσμεύσεων ή να χρησιμοποιήσουν τον ΑΜΔ ως «απόθεμα» χρηματοδότησης. Ο ΑΜΔ είναι εργαλείο προγραμματισμού, όχι ταμειακή πίστωση .
Σε πρακτικό επίπεδο, κάθε δήμος πρέπει:
- να συντονίσει Τεχνική Υπηρεσία – Οικονομική Υπηρεσία – Προγραμματισμό,
- να ορίσει υπεύθυνο για:
- τη συλλογή στοιχείων έργων,
- τις ετήσιες επικαιροποιήσεις,
- την επικοινωνία με διαχειριστικές αρχές.
