Με την Απόφαση Αριθμ. 22859 ΕΞ 2026, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 747/12.02.2026, θεσπίζεται το νέο Σύστημα Διακυβέρνησης Έργων (ΣΔΕ) για τον Μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (Connecting Europe Facility – CEF) στην Ελλάδα .
Η απόφαση, που υπογράφεται από τον Αναπληρωτή Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νικόλαο Παπαθανάση, καθορίζει το πλήρες πλαίσιο στρατηγικού σχεδιασμού, υποβολής, διαχείρισης, παρακολούθησης, χρηματοδότησης και ελέγχου των έργων CEF στους τομείς:
- Μεταφορών (ΔΕΔ-Μ)
- Ενέργειας (ΔΕΔ-Ε)
- Ψηφιακού Τομέα (ΔΕΔ-Ψ)
Τι είναι ο Μηχανισμός CEF
Ο Μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF) αποτελεί το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανάπτυξη των Διευρωπαϊκών Δικτύων (ΔΕΔ) σε μεταφορές, ενέργεια και ψηφιακές υποδομές .
Χρηματοδοτεί έργα στρατηγικής σημασίας, όπως:
- Σιδηροδρομικές και οδικές διασυνδέσεις
- Λιμενικές και ενεργειακές υποδομές
- Διασυνδεδεμένα ενεργειακά έργα κοινού ενδιαφέροντος (PCI)
- Ψηφιακές υποδομές και δίκτυα υψηλής χωρητικότητας
Ο «χάρτης» των αρμοδιοτήτων
Η απόφαση αποσαφηνίζει με σαφήνεια τον ρόλο κάθε εμπλεκόμενου φορέα.
ΕΥΣΕ – Ο εθνικός συντονιστής
Η Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού της Εφαρμογής (ΕΥΣΕ):
- Συντονίζει τη στρατηγική χρηματοδότησης
- Εκδίδει εθνικές προσκλήσεις/οδηγίες
- Εισηγείται τη σύμφωνη γνώμη του κράτους-μέλους (Letter of Support)
- Παρακολουθεί την υλοποίηση των Grant Agreements
- Συντονίζει ελέγχους με την Ε.Ε.
Αρμόδια Υπουργεία
Τα κατά περίπτωση Υπουργεία διατυπώνουν σύμφωνη γνώμη σκοπιμότητας πριν από την υποβολή μιας πρότασης, βάσει:
- Τεχνικοοικονομικής τεκμηρίωσης
- Σύγκρισης εναλλακτικών λύσεων
- Ευρωπαϊκής και εθνικής προστιθέμενης αξίας
Ειδικές Υπηρεσίες Διαχείρισης (ΕΥΔ)
Οι ΕΥΔ:
- Προαξιολογούν τις προτάσεις
- Παρακολουθούν την υλοποίηση
- Ελέγχουν δημοπρατήσεις και συμβάσεις
- Παρακολουθούν τη χρηματοδότηση μέσω ΑΠΔΕ
Αρχή Πιστοποίησης
Η Αρχή Πιστοποίησης:
- Παρακολουθεί τις χρηματορροές
- Διαχειρίζεται τον λογαριασμό της ΤτΕ
- Πραγματοποιεί διοικητικούς ελέγχους δαπανών
- Διασφαλίζει τη διαδρομή ελέγχου στο ΟΠΣ
Η διαδικασία από την ιδέα έως την έγκριση
Το ΣΔΕ θεσπίζει σαφή πολυσταδιακή διαδικασία:
- Σύμφωνη γνώμη σκοπιμότητας από αρμόδιο Υπουργό
- Προαξιολόγηση από ΕΥΔ
- Τελικός έλεγχος από ΕΥΣΕ
- Έκδοση Letter of Support
- Υποβολή στην πλατφόρμα Funding & Tenders Portal
- Αξιολόγηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Η αξιολόγηση γίνεται βάσει τεσσάρων βασικών κριτηρίων:
- Συνάφεια
- Ωριμότητα
- Επίπτωση
- Ποιότητα
Ένταξη στο ΑΠΔΕ
Για έργα που απαιτούν εθνική συγχρηματοδότηση μέσω του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ):
- Υποβάλλεται Τεχνικό Δελτίο Έργου
- Εκδίδεται Απόφαση Έγκρισης Χρηματοδότησης
- Διαχωρίζονται ρητά επιλέξιμα και μη επιλέξιμα ποσά
Η διαδικασία αυτή συνδέει το CEF με το εθνικό δημοσιονομικό πλαίσιο.
Grant Agreement – Το δεσμευτικό πλαίσιο
Η Συμφωνία Επιχορήγησης:
- Καθορίζει φυσικό και οικονομικό αντικείμενο
- Ορίζει επιλέξιμες δαπάνες
- Ρυθμίζει προκαταβολές και πληρωμές
- Προβλέπει υποχρεώσεις δημοσιότητας
- Περιλαμβάνει ρήτρες τροποποίησης και ελέγχου
Η μη τήρηση των όρων μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή ή μείωση χρηματοδότησης.
Έλεγχοι και διαφάνεια
Οι έλεγχοι διενεργούνται από:
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή
- Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο
- OLAF
- ΕΥΔ και Αρχή Πιστοποίησης (για έργα ΑΠΔΕ)
Προβλέπεται επίσης:
- Υποχρεωτική δημοσιότητα με έμβλημα Ε.Ε.
- Τήρηση χωριστής λογιστικής μερίδας
- Προστασία προσωπικών δεδομένων βάσει GDPR
Γιατί είναι σημαντική η απόφαση
Το νέο ΣΔΕ:
- Θεσπίζει σαφές εθνικό governance framework για το CEF
- Ενοποιεί διαδικασίες με το ΕΣΠΑ και το ΑΠΔΕ
- Ενισχύει τη διαφάνεια και τη διαδρομή ελέγχου
- Διασφαλίζει συντονισμό μεταξύ Υπουργείων και φορέων
- Ενδυναμώνει τη στρατηγική αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων
Σε μία περίοδο όπου οι υποδομές μεταφορών, ενεργειακής μετάβασης και ψηφιακού μετασχηματισμού βρίσκονται στον πυρήνα της ευρωπαϊκής πολιτικής, η Απόφαση 22859 ΕΞ 2026 λειτουργεί ως το θεσμικό «manual» για την Ελλάδα.
Η ισχύς της απόφασης αρχίζει από τη δημοσίευσή της στο ΦΕΚ .
