Σημαντική και εκτενής συζήτηση για το ζήτημα της διαχείρισης των αδέσποτων ζώων πραγματοποιήθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), με φόντο την επικείμενη επανεξέταση του Ν. 4830/2021 το φθινόπωρο του 2026.
Το θέμα με ταυτόχρονη ενημέρωση για την συνάντηση με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Φιλοζωϊκών Σωματείων ΝΕΜΕΣΙΣ τέθηκε από τον Α Αντιπρόεδρο κ. Γρ. Κωνσταντέλλο προ ημερησίας διάταξης, αναδεικνύοντας τις σοβαρές οικονομικές, νομικές και λειτουργικές επιβαρύνσεις που υφίστανται οι δήμοι, αλλά και την ανάγκη διαμόρφωσης μιας ολοκληρωμένης, τεκμηριωμένης πρότασης της Αυτοδιοίκησης.
Δεσποζόμενα που… γίνονται αδέσποτα
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο φαινόμενο κατά το οποίο, με εισαγγελικές παρεμβάσεις, δεσποζόμενα ζώα χαρακτηρίζονται ως αδέσποτα και μεταφέρονται στην ευθύνη των δήμων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα δήμου, όπου πολίτης συγκέντρωνε και τσιπάριζε σκυλιά στο όνομά του, χωρίς κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης και ιατροφαρμακευτικής φροντίδας. Κατόπιν εισαγγελικής εντολής, ο δήμος υποχρεώθηκε να αναλάβει 37 ζώα.
Το κόστος;
150.000 – 170.000 ευρώ ετησίως, ποσό που για πολλούς μικρούς και μεσαίους δήμους ισοδυναμεί με τριπλάσιο του ετήσιου διαθέσιμου προϋπολογισμού για αδέσποτα όπως ανέφερε ο κ. Κωνσταντέλος.
Όπως τονίστηκε, το ισχύον πλαίσιο δημιουργεί:
- αυξημένες ποινικές και αστικές ευθύνες για αιρετούς και υπηρεσιακούς,
- δυσανάλογη οικονομική επιβάρυνση,
- διοικητική ασφυξία σε δήμους χωρίς προσωπικό και υποδομές.
Καταφύγια χωρίς προσωπικό – Νομικά κενά και έλεγχοι
Στη συζήτηση αναδείχθηκε και το ζήτημα λειτουργίας δημοτικών καταφυγίων. Δήμαρχοι επισήμαναν ότι, ακόμη και όπου υπάρχουν εγκαταστάσεις, δεν υπάρχει επαρκές προσωπικό για καθαριότητα, φροντίδα και κτηνιατρική κάλυψη.
Τέθηκε το ερώτημα αν μπορεί να ανατεθεί σε εξωτερικό πάροχο η συνολική λειτουργία καταφυγίου (λειτουργία, ιατρική φροντίδα, καθαριότητα). Ωστόσο, επισημάνθηκε η ανάγκη διασφάλισης νομιμότητας και ζητήθηκε η συνδρομή της ΚΕΔΕ με νομική υποστήριξη και υποδείγματα για την αποφυγή εμπλοκών στον έλεγχο νομιμότητας ή στο Ελεγκτικό Συνέδριο.
Παράλληλα, καταγράφηκαν σοβαρά πολεοδομικά εμπόδια στη χωροθέτηση καταφυγίων, καθώς και το ζήτημα της απόστασης 5 χλμ. από αστική ζώνη, που σε πολλούς δήμους καθιστά πρακτικά αδύνατη τη δημιουργία νέων δομών.
Συνάντηση με τη ΝΕΜΕΣΙΣ – Διάλογος με τους φορείς
Στο ίδιο πλαίσιο, πραγματοποιήθηκε συνάντηση στα γραφεία της ΚΕΔΕ με την ΝΕΜΕΣΙΣ – Πανελλήνια Ομοσπονδία, παρουσία του Προέδρου της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου και του Α’ Αντιπροέδρου Γρηγόρης Κωνσταντέλλος.
Η Ομοσπονδία έθεσε ως στρατηγικό στόχο τη δραστική μείωση των αδέσποτων, προτείνοντας:
- ανακατεύθυνση πόρων σε υποχρεωτικά δημοτικά κτηνιατρεία,
- μαζικά και οργανωμένα προγράμματα στειρώσεων,
- έμφαση στην πρόληψη, την εκπαίδευση και τη συνεχή ενημέρωση.
Από πλευράς ΚΕΔΕ διατυπώθηκε προβληματισμός για τη βιωσιμότητα της υποχρεωτικής δημιουργίας δημοτικών κτηνιατρείων, λόγω:
- ελλιπούς χρηματοδότησης,
- έλλειψης προσωπικού,
- λειτουργικών δυσκολιών στους μικρούς δήμους.
Συμφωνήθηκε η συνέχιση του διαλόγου και η αναζήτηση ρεαλιστικών λύσεων, με συμμετοχή της ΚΕΔΕ στο Α’ Συνέδριο Δήμων και Φιλοζωικών Φορέων της ΝΕΜΕΣΙΣ.
Προς έναν «οδικό χάρτη» της Αυτοδιοίκησης
Η συζήτηση στο Δ.Σ. κατέληξε σε μια κρίσιμη κατεύθυνση:
Όπως τόνισε ο κ. Κωνσταντέλλος, η ΚΕΔΕ δεν πρέπει να προσέλθει στη διαβούλευση του Σεπτεμβρίου απλώς απαντώντας σε προτάσεις άλλων, αλλά θα πρέπει να βάλει τα δικά της θέματα και την δική της ατζέντα. Πρέπει όπως είπε να καταθέσει δική της ολοκληρωμένη ολιστική πρόταση από το Α έως το Ω.
Ο κ. Μπίρμπας πρότεινε να ανατεθεί μελέτη για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση και να υπάρξει Οδικός Χάρτης, ενώ ο κ. Τσιαντής υπενθύμισε ότι υπάρχουν και πολλοί άλλοι εμπλεκόμενοι στην υπόθεση,
Για τον σκοπό αυτό προτάθηκε:
- σύσταση και ενίσχυση ειδικής επιτροπής,
- διαβούλευση με ΠΕΔ, φιλοζωικές,
- εμπλοκή Πανελλήνιου Κτηνιατρικού Συλλόγου, κυνηγετικών οργανώσεων και επιστημονικής κοινότητας,
- συλλογή νομολογίας (τουλάχιστον 200 δικαστικές υποθέσεις) για εντοπισμό νομικών κενών,
- ενδεχόμενη ανάθεση μελέτης σε εξωτερικούς ειδικούς για κατάρτιση πλήρους οδικού χάρτη.
Όπως επισημάνθηκε, το ισχύον πλαίσιο χαρακτηρίζεται από πολλούς αιρετούς ως ατελές, δύσκολα εφαρμόσιμο και πηγή ευθυνών χωρίς αντίστοιχα εργαλεία.
Ετσι η επανεξέταση του Ν. 4830/2021 δεν αποτελεί απλώς νομοτεχνική βελτίωση.
Αφορά:
- την ευζωία των ζώων,
- τη δημόσια ασφάλεια,
- τη βιωσιμότητα των δημοτικών προϋπολογισμών,
- την προστασία αιρετών και υπηρεσιακών στελεχών από δυσανάλογες ποινικές ευθύνες.
Η ΚΕΔΕ δείχνει να επιλέγει μια στρατηγική προετοιμασίας και μέχρι το φθινόπωρο, να έχει διαμορφώσει τεκμηριωμένη πρόταση, ώστε η Αυτοδιοίκηση να μην ακολουθεί απλώς τις εξελίξεις — αλλά να τις διαμορφώνει.
Το στοίχημα πλέον είναι αν η ολιστική αυτή προσέγγιση θα μεταφραστεί σε ένα νέο, εφαρμόσιμο και χρηματοδοτούμενο μοντέλο διαχείρισης που θα μειώνει πραγματικά τα αδέσποτα και θα αποσυμπιέζει τους δήμους.
Δείτε το Video της συζήτησης στην 1 ώρα και 11 λεπτά
Και διαβάστε και την ανακοίνωση της Νέμεσις – Πανελλήνια Ομοσπονδία για το περιβάλλον, τα ζώα, το κυνήγι.
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Θέμα: Συνάντηση με τον Πρόεδρο και τον Α’ Αντιπρόεδρο της ΚΕΔΕ.
Στρατηγικής σημασίας ο στόχος μας για την έναρξη διαλόγου μεταξύ της
Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος και της Νέμεσις – Πανελλήνια Ομοσπονδία για το περιβάλλον, τα ζώα, το κυνήγι, εν όψει και της συνολικής επανεξέτασης του 4830/21 το φθινόπωρο του 2026.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου στα γραφεία της ΚΕΔΕ και συμμετείχαν από πλευράς της ο Πρόεδρός της και Δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης Λάζαρος Κυρίζογλου και ο Α’ Αντιπρόεδρος Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, Δήμαρχος Βούλας Βάρης Βουλιαγμένης, από δε τη πλευρά της Ομοσπονδίας η Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος αυτής, Νατάσα Μπομπολάκη και Θανάσης Γούναρης αντίστοιχα, και η Νομική Σύμβουλος της Νέμεσις, Νίκη Τηλιακού.
Η συζήτηση διεξήχθη σε κλίμα ειλικρινούς διαλόγου, σε άλλα θέματα δε υπήρξε συμφωνία και σε αλλά όχι, αναφορικά με τη διαχείριση των άστεγων ζώων αλλά και με τον -για την Ομοσπονδία- πρωταρχικό κομβικό σκοπό, την δραστική μείωση των εκατομμυρίων αδέσποτων έως το όραμα για μια χώρα χωρίς άστεγα ζώα.
Από τη πλευρά μας κατά τη διάρκεια της συζήτησης τέθηκε με σαφήνεια το ζήτημα της αναποτελεσματικότητας του υφιστάμενου εδώ και 25 χρόνια ίδιου διαχειριστικού μοντέλου, με πλήρη απουσία οργανωμένου σχεδίου για το τέλος αυτής της επονείδιστης και επώδυνη κατάστασης και με τον αριθμό των άστεγων ζώων να αυξάνεται εφιαλτικά.
Η ΝΕΜΕΣΙΣ ανέπτυξε συνοπτικά στο χρόνο που είχε τη συνολική πρότασή της, υπογράμμισε ότι το μοντέλο δημιουργίας κυνοκομείων με τη διαχρονική μορφή της συγκέντρωσης ζώων, δίκην στρατοπέδου, επ ουδενί αντιμετωπίζει τη ρίζα του προβλήματος, αντίθετα το επιδεινώνει.
Σε χώρες όπου το φαινόμενο των αδέσποτων έχει περιοριστεί δραστικά, η βασική στρατηγική υπήρξε η εκτεταμένη και οργανωμένη στείρωση ταυτόχρονα με την συνεχή ενημέρωση και την παιδεία.
Στο πλαίσιο αυτό, προτάθηκε η ανακατεύθυνση του μεγαλύτερου μέρους των διαθέσιμων κρατικών πόρων σε προγράμματα δημιουργίας υποχρεωτικών δημοτικών κτηνιατρείων για μαζικές στειρώσεις άστεγων και μη άστεγων ζώων συντροφιάς, με ενίσχυση της συνεργασίας με εθελοντές κτηνιάτρους, Έλληνες και άλλους Ευρωπαίους.
Από πλευράς του Προέδρου της ΚΕΔΕ υπήρξε ένας προβληματισμός για την αναγκαιότητα των δημοτικών κτηνιατρείων.
Από τη ΚΕΔΕ επισημάνθηκαν οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι, ιδίως ως προς την επάρκεια χρηματοδότησης και τη διαθεσιμότητα προσωπικού.
Συμφωνήθηκε ότι το ζήτημα απαιτεί περαιτέρω επεξεργασία και συνεργασία, προκειμένου να διαμορφωθούν ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες λύσεις.
Ενημερώθηκε η ΚΕΔΕ για το Α’ Συνέδριο Δήμων και Φιλοζωικών Φορέων της Νέμεσις στις 19 Απριλίου, στο οποίο η ΚΕΔΕ δέχθηκε να συμμετάσχει με δική της εισήγηση, όπερ κατανοητό, ενώ στόχος δικός μας είναι οι όσο το δυνατόν περισσότερες κοινές προτάσεις προς τη Κεντρική Εξουσία.
Η ΝΕΜΕΣΙΣ θεωρεί, ότι μόνο μέσα από συντονισμένη προσπάθεια, επαναξιολόγηση των προτεραιοτήτων και έμφαση στην πρόληψη, μπορεί να υπάρξει ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος των αδέσποτων ζώων στη χώρα.
Ο διάλογος θα συνεχιστεί, με στόχο ένα αποτελεσματικότερο και δικαιότερο σύστημα διαχείρισης που θα υπηρετεί τόσο την ευζωία των ζώων όσο και το δημόσιο συμφέρον αλλά κυρίως με στόχο την εξάλειψη επιτέλους της αστεγίας.
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία ΝΕΜΕΣΙΣ, για το Περιβάλλον, τα Ζώα, το Αντι-Κυνήγι
