Ένα από τα πιο «ηλεκτρισμένα» ζητήματα που τέθηκαν στο πρόσφατο Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) ήταν η κατάσταση της δημοτικής οδοποιίας και το αδιέξοδο χρηματοδότησης των συντηρήσεων. Τον τόνο έδωσε ο δήμαρχος Αγρινίου και Β’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ κ. Παπαναστασίου, ο οποίος ζήτησε άμεσα ένα εθνικό πρόγραμμα αποκατάστασης και συντήρησης δρόμων, θέτοντας παράλληλα θέμα ελέγχου των παρόχων κοινής ωφέλειας.
Ο κ. Παπαναστασίου περιέγραψε μια εικόνα γενικευμένης φθοράς:
- Ακραία καιρικά φαινόμενα
- Έντονες και παρατεταμένες βροχοπτώσεις
- Σημαντικές καταστροφές στο οδόστρωμα σε δήμους όλης της χώρας
Η παρέμβασή του ήταν σαφής:
Απαιτείται άμεσα ειδικό πρόγραμμα διόρθωσης και συντήρησης της δημοτικής οδοποιίας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι υφιστάμενοι πόροι δεν επαρκούν, ενώ οι ανάγκες μετά τον φετινό χειμώνα έχουν πολλαπλασιαστεί.
Παρόχοι κοινής ωφέλειας: «Μπαίνουν και διαλύουν τους δρόμους»
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν στο θέμα των παρεμβάσεων από εταιρείες φυσικού αερίου, ηλεκτρισμού και ευρυζωνικών δικτύων.
ΔΕΗ, Ελληνική Εταιρεία Διανομής Αερίου, οπτικές ίνες.
Σημειώσε για μια ακόμη φορά μια γνωστή κατάσταση όπου γίνονται τομές σε πρόσφατα ασφαλτοστρωμένους δρόμους, δεν υπάρχει ουσιαστική αδειοδότηση ή έλεγχος, η αποκατάσταση γίνεται πρόχειρα, από υπεργολάβους «στον υπεργολάβο», δεν τηρούνται τεχνικές προδιαγραφές (π.χ. βάθος τοποθέτησης δικτύων 40 εκ.), προκαλούνται καταστροφές ακόμη και σε υφιστάμενα δίκτυα
Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο:
Χρειάζεται κεντρική ρύθμιση και αυστηρή εποπτεία.
Δεν μπορεί – όπως ειπώθηκε – οι δήμοι να επενδύουν σε νέα οδοστρώματα και να καταστρέφονται λίγους μήνες μετά από ανεξέλεγκτες παρεμβάσεις.
Το αδιέξοδο του «Τρίτση»
Η συζήτηση συνδέθηκε με το χρηματοδοτικό σκέλος και το μέλλον του προγράμματος Αντώνης Τρίτσης. Ο κ. Παπαναστασίου το έβαλε από την αρχή ότι εφόσον διαπιστώνεται τεράστια ανάγκη θα πρέπει να υπάρξει και αντίστοιχο πρόγραμμα.
Η βασική θέση όπως διατυπώθηκε είναι ότι για να υπάρξει νέο πρόγραμμα, πρέπει να κλείσει το προηγούμενο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρθηκαν:
- Από τα περίπου 2 δισ. ευρώ χρηματοδότησης (μέσω της Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων), έχει απορροφηθεί περίπου το 1 δισ.
- Το 60% των έργων βρίσκεται περίπου στο 50% της υλοποίησης
Ο προβληματισμός όμως που τέθηκε καθώς αν κλείσει τώρα το πρόγραμμα, μεγάλο ποσοστό έργων θα μείνει ημιτελές.
Ο κ. Κωνσταντέλος το χαρακτήρισε ως κατάσταση «μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα»:
- Αν συνεχιστεί το ίδιο μοντέλο → δεν θα σχεδιαστεί νέο πρόγραμμα
- Αν κλείσει πρόωρα → κινδυνεύουν ώριμα έργα
Το κρίσιμο ζήτημα: Οι συντηρήσεις δεν χρηματοδοτούνται από ΕΣΠΑ
Εδώ ο κ. Παπαναστασίου έκανε μια σημαντική θεσμική διευκρίνιση:
- Οι συντηρήσεις δημοτικής οδοποιίας
❌ Δεν χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ
❌ Δεν καλύπτονται από το Πράσινο Ταμείο
❌ Δεν εντάσσονται στον «Τρίτση» ως τέτοιες
Οι συντηρήσεις – όπως υποστήριξε – μπορούν να χρηματοδοτηθούν μόνο από εθνικούς πόρους, δηλαδή:
- Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ)
- ΣΑΤΑ (εφόσον αυξηθεί)
Οι δήμοι, όπως ειπώθηκε, δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά σε συγχρηματοδοτούμενα εργαλεία όταν το πρόβλημα είναι η καθημερινή φθορά των υποδομών.
Πολιτικό μήνυμα προς το Υπουργείο
Η ουσία της παρέμβασης συνοψίζεται σε τρία σημεία:
- Άμεση εθνική πρωτοβουλία για τη συντήρηση της δημοτικής οδοποιίας.
- Θεσμικό πλαίσιο ελέγχου παρόχων και αυστηρή επίβλεψη αποκαταστάσεων.
- Καθαρή στρατηγική για το μέλλον μετά τον «Τρίτση», χωρίς διαρκείς συμπληρωματικές εντάξεις και απεντάξεις.
Η συζήτηση ανέδειξε το δομικό πρόβλημα χρηματοδότησης της Αυτοδιοίκησης:
Οι δήμοι καλούνται να διαχειριστούν κρίσιμες υποδομές χωρίς σταθερό, επαρκές και θεσμικά κατάλληλο εργαλείο συντήρησης.
Το διακύβευμα
Η δημοτική οδοποιία δεν είναι απλώς τεχνικό ζήτημα. Αφορά:
- Οδική ασφάλεια
- Καθημερινότητα πολιτών
- Προσβασιμότητα ΑμεΑ
- Τοπική οικονομική δραστηριότητα
- Ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική κρίση
Το μήνυμα από το Δ.Σ. της ΚΕΔΕ ήταν σαφές:
Χωρίς εθνικό πρόγραμμα συντηρήσεων, οι δήμοι θα συνεχίσουν να “κυνηγούν” φθορές αντί να σχεδιάζουν βιώσιμες υποδομές.
Το ερώτημα πλέον είναι αν η Πολιτεία θα ανταποκριθεί με ένα συγκροτημένο, πολυετές πρόγραμμα ΠΔΕ αποκλειστικά για συντηρήσεις – ή αν το πρόβλημα θα μετατεθεί για άλλη μια χρονιά.
Δείτε το video στο 58 λεπτό.
