Η καινοτομία με βάση τον τόπο και η ισορροπημένη εδαφική ανάπτυξη είναι «κλειδί» για την τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης.
Οι περιφέρειες και οι πόλεις ζήτησαν ισχυρότερη υποστήριξη για τα περιφερειακά οικοσυστήματα καινοτομίας και για την ενίσχυση των νεοφυών επιχειρήσεων και των αναπτυσσόμενων επιχειρήσεων σε όλες τις περιοχές, ώστε να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα, η εδαφική συνοχή και η τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης, κατά τη σύνοδο ολομέλειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) στις 5 Μαρτίου.
Στη γνωμοδότηση με επικεφαλής τον Jozef Viskupič (SK/Renew Europe), Πρόεδρο της Αυτοδιοίκησης της Trnava, οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες χαιρετίζουν τη Στρατηγική της ΕΕ για Νεοφυείς Επιχειρήσεις και Αναπτυξιακές Επιχειρήσεις, η οποία δρομολογήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάιο του 2025, ως βασικό βήμα για την ενίσχυση της ικανότητας καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, υποστηρίζοντας τις νεοφυείς επιχειρήσεις και τις αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις. Ωστόσο, προειδοποίησαν ότι οι επίμονες ανισότητες μεταξύ των περιφερειών όσον αφορά την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ταλέντα, υποδομές και δίκτυα θα μπορούσαν να εμβαθύνουν το χάσμα καινοτομίας μεταξύ των περιφερειών της ΕΕ και να υπονομεύσουν τη συνοχή και τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ΕΕ.
Τα μέλη της ΕτΠ τόνισαν ότι, για να επιτύχει η στρατηγική, τα περιφερειακά οικοσυστήματα καινοτομίας πρέπει να αναγνωριστούν ως ακρογωνιαίος λίθος της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης και να υποστηριχθούν μέσω μιας ισχυρής προσέγγισης με βάση τον τόπο. Ζήτησαν μακροπρόθεσμες δημόσιες επενδύσεις, απλούστερους κανόνες και ισχυρότερη υποστήριξη για τις περιοχές σε αγροτικές και περιφερειακές περιοχές. Πολιτικές με βάση τον τόπο, όπως οι στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης, οι περιφερειακές κοιλάδες καινοτομίας και οι κόμβοι ψηφιακής καινοτομίας, θα πρέπει να ενσωματωθούν στη Στρατηγική, με στοχευμένη υποστήριξη για τις περιοχές που αντιμετωπίζουν βιομηχανικές ή δημογραφικές προκλήσεις.
Οι περιφέρειες και οι δήμοι τόνισαν τον βασικό ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην οικοδόμηση οικοσυστημάτων καινοτομίας και στη μετατροπή των πρωτοβουλιών της ΕΕ σε πραγματικό τοπικό αντίκτυπο. Ως εκ τούτου, ζήτησαν την πλήρη συμμετοχή τους στην εφαρμογή της Στρατηγικής για τις Νεοσύστατες Επιχειρήσεις και την Επέκταση και τόνισαν ότι μόνο μια προσέγγιση πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, που θα συγκεντρώνει την ΕΕ, τα κράτη μέλη και τις περιφερειακές και τοπικές αρχές, μπορεί να διασφαλίσει την επιτυχία της Στρατηγικής. Κάλεσαν επίσης τα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν τις περιφερειακές και τοπικές αρχές σε εθνικά σχέδια καινοτομίας που ευθυγραμμίζονται με τις προτεραιότητες της ΕΕ.
Η γνωμοδότηση ζήτησε ισχυρότερες συνέργειες μεταξύ του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», της Πολιτικής Συνοχής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας, για να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ έρευνας και αγοράς και να απελευθερωθεί το υποαξιοποιημένο περιφερειακό δυναμικό καινοτομίας. Επίσης, ζήτησε μια δίκαιη γεωγραφική κατανομή των επιχειρηματικών κεφαλαίων, τονίζοντας ότι η υποστήριξη των νεοσύστατων επιχειρήσεων και των αναπτυσσόμενων επιχειρήσεων σε όλες τις περιφέρειες είναι το κλειδί για την επίτευξη της πράσινης, ψηφιακής και κοινωνικής μετάβασης της ΕΕ.
Οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες δήλωσαν ότι ο επικείμενος Ευρωπαϊκός Νόμος για την Καινοτομία και το προτεινόμενο 28ο καθεστώς για τις καινοτόμες εταιρείες πρέπει να ενσωματώσουν μια σαφή τοπική και περιφερειακή διάσταση, διασφαλίζοντας απλουστευμένες διαδικασίες, μειωμένο διοικητικό φόρτο και εναρμονισμένη πρόσβαση για τις νεοσύστατες επιχειρήσεις σε ολόκληρη την ΕΕ, σεβόμενοι παράλληλα τα εθνικά εργασιακά πλαίσια.
Τα μέλη της ΕτΠ ζήτησαν επίσης ισχυρότερες διασυνοριακές και αστικές-αγροτικές διασυνδέσεις καινοτομίας για την πρόληψη της συγκέντρωσης της καινοτομίας και για τη διασφάλιση της χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης σε ολόκληρη την Ένωση. Τόνισαν ότι οι αγροτικές, περιφερειακές και εξόχως απόκεντρες περιοχές απαιτούν προσαρμοσμένα μέσα, ώστε να μην μείνουν πίσω σε κανένα στάδιο της διαδικασίας νεοσύστατων επιχειρήσεων και ανάπτυξης και ζήτησαν βαθύτερη συνεργασία μεταξύ των περιφερειών υψηλής και χαμηλής δυναμικότητας, υπογραμμίζοντας ότι η ισορροπημένη εδαφική ανάπτυξη είναι απαραίτητη για την ανταγωνιστικότητα και την τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης.
Παράθεση:
Εισηγητής Jozef Viskupič (SK/Renew Europe), Πρόεδρος της Αυτοδιοικούμενης Περιφέρειας Trnava: «Πάρα πολλές ευρωπαϊκές νεοσύστατες επιχειρήσεις δεν αναπτύσσονται ποτέ – όχι επειδή δεν έχουν ιδέες, αλλά επειδή τα τοπικά οικοσυστήματά τους δεν έχουν δεξιότητες, κεφάλαιο και διασυνδέσεις. Με αυτήν τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, ζητούμε μια Στρατηγική για τις Νεοσύστατες Επιχειρήσεις και την Ανάπτυξη με βάση τον τόπο, η οποία θα ενισχύει τα περιφερειακά οικοσυστήματα και θα δίνει στους επιχειρηματίες σε κάθε περιοχή μια δίκαιη ευκαιρία να αναπτυχθούν».
Background
Building the European Research Area: A Local and Regional Perspective (CoR, opinion 2025).
Ethical Artificial Intelligence and access to supercomputing for start-ups (CoR opinion, 2024).
Recommendations for the next Framework Programme (FP10) for Research and Innovation (CoR opinion, 2023).
Contact:
Ângela Machado
Tel: +32 475 41 31 58
