Σημαντικά ζητήματα που αφορούν την ενεργειακή πολιτική, την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και τις συνέπειες για τους δήμους της Δυτικής Μακεδονίας έθεσε κατά τη συνεδρίαση της Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) στην Καστοριά ο δήμαρχος Άργος Ορεστικό και πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Δυτικής Μακεδονίας, Παναγιώτης (Πάνος) Κεπαπτσόγλου.
Η παρέμβασή του εστίασε κυρίως στο ενεργειακό κόστος που αντιμετωπίζουν οι δήμοι, αλλά και οι πολίτες, σε περιοχές με ιδιαίτερα δύσκολες κλιματικές συνθήκες, όπως η Δυτική Μακεδονία, όπου ο χειμώνας διαρκεί περίπου επτά μήνες τον χρόνο.
Άναρχη ανάπτυξη ΑΠΕ χωρίς χωροταξικό σχεδιασμό
Ο κ. Κεπαπτσόγλου περιέγραψε μια κατάσταση ανεξέλεγκτης ανάπτυξης έργων ΑΠΕ στην περιοχή, επισημαίνοντας ότι φωτοβολταϊκά πάρκα και ανεμογεννήτριες «φυτρώνουν σαν μανιτάρια», χωρίς ουσιαστική διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες και τους δήμους.
Όπως ανέφερε, οι επισκέπτες που φτάνουν στη Δυτική Μακεδονία από τους μεγάλους οδικούς άξονες διαπιστώνουν εύκολα την εκτεταμένη εγκατάσταση ενεργειακών έργων. Παράλληλα όμως, σύμφωνα με τον ίδιο, η ανάπτυξη αυτή γίνεται χωρίς ολοκληρωμένο χωροταξικό σχεδιασμό.
Η Περιφερειακή Ένωση Δήμων έχει προσφύγει ήδη εδώ και δύο χρόνια στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά του Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου, ζητώντας να θεσπιστεί σαφές και δίκαιο πλαίσιο για την ανάπτυξη των ΑΠΕ.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει δεσμευτεί να ανοίξει το ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ, κάτι που – όπως σημείωσε – συνεχώς ανακοινώνεται αλλά δεν έχει ακόμη προχωρήσει.
Δήμοι και ενεργειακές κοινότητες χωρίς πρόσβαση στο δίκτυο
Ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα που έθεσε αφορά την αδυναμία των δήμων να υλοποιήσουν τα δικά τους έργα ΑΠΕ.
Παρότι η περιοχή φιλοξενεί μεγάλο αριθμό ενεργειακών επενδύσεων, τα έργα των δήμων και των ενεργειακών κοινοτήτων δυσκολεύονται να αδειοδοτηθούν ή να συνδεθούν στο δίκτυο.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι οι δήμοι δεν επιδιώκουν να λειτουργήσουν ως επιχειρηματίες στον τομέα της ενέργειας, αλλά να αξιοποιήσουν την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για έναν συγκεκριμένο στόχο:
να μειώσουν το ενεργειακό κόστος των δήμων και κατ’ επέκταση τα δημοτικά τέλη για τους πολίτες.
Ωστόσο, όπως είπε, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Οι δήμοι συναντούν συνεχώς εμπόδια από τους αρμόδιους φορείς, όπως:
- τον ΔΕΔΔΗΕ
- τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ)
- τον ΔΑΠΕΕΠ
Η γραφειοκρατική διαδικασία μπορεί να διαρκέσει χρόνια, με αποτέλεσμα πολλά έργα να καθυστερούν ακόμη και μία δεκαετία.
Εκτόξευση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο δήμαρχος στο αυξανόμενο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας.
Όπως ανέφερε, η τιμή της κιλοβατώρας έχει εκτοξευθεί από περίπου 6 λεπτά στο παρελθόν σε περίπου 32 λεπτά σήμερα. Παρότι ένα μέρος αυτής της τιμής εμφανίζεται ως χαμηλότερο, η τελική επιβάρυνση προκύπτει από τον επιμερισμό σε ενέργεια, μεταφορά και ρυθμιζόμενες χρεώσεις.
Για μια περιοχή όπως η Δυτική Μακεδονία, όπου οι ανάγκες θέρμανσης είναι ιδιαίτερα αυξημένες, αυτή η αύξηση δημιουργεί σοβαρά προβλήματα τόσο στους δήμους όσο και στα νοικοκυριά.
Ενεργειακές αναβαθμίσεις χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα
Ο κ. Κεπαπτσόγλου ανέφερε επίσης ότι πολλοί δήμοι επένδυσαν σε ενεργειακές αναβαθμίσεις και σύγχρονες τεχνολογίες, όπως αντλίες θερμότητας, με στόχο να μειώσουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Ωστόσο, όπως σημείωσε, σε αρκετές περιπτώσεις τα έργα αυτά δεν έχουν ακόμη συνδεθεί στο δίκτυο, με αποτέλεσμα οι δήμοι να συνεχίζουν να πληρώνουν υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας στους παρόχους.
Ενεργειακή μετάβαση χωρίς νέες θέσεις εργασίας
Η ενεργειακή μετάβαση στη Δυτική Μακεδονία, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν έχει ακόμη αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα σε επίπεδο απασχόλησης.
Παρά τα προγράμματα και τις δράσεις που έχουν ανακοινωθεί στο πλαίσιο της απολιγνιτοποίησης, δεν έχουν δημιουργηθεί επαρκείς μόνιμες θέσεις εργασίας. Αντίθετα, κυριαρχούν προσωρινά προγράμματα απασχόλησης πεντάμηνης ή οκτάμηνης διάρκειας, τα οποία – όπως είπε – δεν μπορούν να συγκρατήσουν τον πληθυσμό στην περιοχή.
Το αποτέλεσμα είναι η συνεχιζόμενη πληθυσμιακή συρρίκνωση, καθώς πολλοί κάτοικοι αναζητούν εργασία σε άλλες περιοχές της χώρας.
Ανάγκη για εμβληματικές επενδύσεις
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο πρόεδρος της ΠΕΔ Δυτικής Μακεδονίας υπογράμμισε ότι η περιοχή χρειάζεται μεγάλες, εμβληματικές επενδύσεις που θα δημιουργήσουν μόνιμες θέσεις εργασίας.
Παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης μέσω προγραμμάτων όπως το Ειδικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, τα προβλήματα της καθημερινότητας – και κυρίως το ενεργειακό κόστος – παραμένουν.
Σύμφωνα με τον ίδιο, χωρίς ουσιαστική στήριξη των δήμων και των τοπικών κοινωνιών, η ενεργειακή μετάβαση κινδυνεύει να εξελιχθεί σε μια διαδικασία που επιβαρύνει τις τοπικές κοινωνίες αντί να τις ωφελεί.
