Η εικόνα της στελέχωσης στην Ελληνική Αυτοδιοίκηση: Μια Χαρτογράφηση Ανισοτήτων

Πολύ χρήσιμα στοιχεία δίνει και αποτελεί πραγματική επανάσταση στην διοίκηση της Αυτοδιοίκησης ο κόμβος diektesota.gr αν και σημειώνουμε ότι η βαθμολογία έχει πολλές στρεβλώσεις και είναι αρκετά αποπροσανατολιστική ειδικά η ενιαία που παρουσιάζεται στις κατηγορίες και αυτό αποδεικνύεται και από τις κατηγοριοποιήσεις. Παρ΄όλα αυτά ο Κόμβος Παρακολούθησης Επιδόσεων Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο αν και δεν θα έπρεπε να ονομάζεται επιδόσεων. Η ανάλυση των δεδομένων για τους δήμους της χώρας αναδεικνύει μια σαφή και ανησυχητική εικόνα: η ελληνική αυτοδιοίκηση χαρακτηρίζεται από βαθιές δομικές ανισότητες στη στελέχωση των Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας (ΟΕΥ), τόσο ως προς τον αριθμό θέσεων όσο και ως προς την κάλυψή τους.

Τα μητροπολιτικά κέντρα: σχετικά καλύτερα, αλλά όχι χωρίς προβλήματα

Οι μεγάλοι αστικοί δήμοι εμφανίζουν γενικά χαμηλότερο αριθμό θέσεων ΟΕΥ ανά 1.000 κατοίκους (7–16), αντανακλώντας οικονομίες κλίμακας. Ωστόσο, η αναλογία κάλυψης παραμένει ανησυχητικά χαμηλή: δήμοι όπως ο Πειραιάς (38,60%) και η Νίκαια – Άγιος Ιωάννης Ρέντης (72,23%) αποτυπώνουν ένα φάσμα που υποδηλώνει ότι ακόμα και στα αστικά κέντρα, η πλήρωση θέσεων παραμένει ημιτελής. Ξεχωρίζει θετικά η Θεσσαλονίκη με 86,50%, ενώ αρκετοί δήμοι της Αττικής κινούνται στο 50–70%.

Οι ηπειρωτικοί δήμοι: η πολυπλοκότητα της ενδιάμεσης ζώνης

Στους μεγάλους ηπειρωτικούς δήμους και πρωτεύουσες νομών, η εικόνα είναι μεικτή. Δήμοι όπως ο Βόλος (81,40%), το Αγρίνιο (84,29%) και η Ανατολική Σάμος (88,32%) παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά κάλυψης, ενώ άλλοι όπως η Καστοριά (35,60%) και η Παιονία (34,82%) βρίσκονται σε κρίσιμα χαμηλά επίπεδα. Το εύρος αυτό — από 34% έως 88% — υποδηλώνει ότι η γεωγραφία και ο πληθυσμός δεν είναι οι μοναδικοί παράγοντες: το τοπικό ιστορικό διορισμών και οι πολιτικές στελέχωσης παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Οι μεσαίοι ηπειρωτικοί: ο πυρήνας του προβλήματος

Εδώ εντοπίζεται η μεγαλύτερη συγκέντρωση υποστελέχωσης. Δήμοι όπως η Παιανία (42,82%), η Λοκρών (41,20%), το Κιλελέρ (41,80%) και το Σούφλι (43,82%) παρουσιάζουν κάλυψη κάτω του 45%, γεγονός που σημαίνει ότι περισσότερες από τις μισές θέσεις της διοικητικής τους δομής παραμένουν κενές. Ταυτόχρονα, ο αριθμός θέσεων ανά 1.000 κατοίκους σε αρκετούς από αυτούς είναι υψηλός (13–17), αποκαλύπτοντας ΟΕΥ που έχουν σχεδιαστεί για μεγαλύτερο προσωπικό αλλά δεν έχουν ποτέ πληρωθεί.

Μικροί & ορεινοί: το παράδοξο της υπερδιοίκησης επί χάρτου

Οι μικροί ορεινοί δήμοι παρουσιάζουν το πιο ακραίο προφίλ: εξαιρετικά υψηλός αριθμός θέσεων ΟΕΥ ανά 1.000 κατοίκους — σε δήμους όπως το Νεστόριο (32), το Οροπέδιο Λασιθίου (43) ή το Παρανέστι (27) — συνδυάζεται με χαμηλή κάλυψη. Αυτό αποτυπώνει μια δομική αδυναμία: οι ΟΕΥ αυτών των δήμων δεν έχουν προσαρμοστεί στη δημογραφική τους συρρίκνωση, διατηρώντας οργανογράμματα που δεν αντιστοιχούν στις πραγματικές ανάγκες ή δυνατότητες πλήρωσης.

Νησιωτικοί δήμοι: ακραία φαινόμενα και χαρακτηριστικές παθογένειες

Οι μικροί νησιωτικοί δήμοι αποτελούν ξεχωριστή κατηγορία. Δήμοι όπως η Νίσυρος (118 θέσεις ανά 1.000 κατοίκους!), ο Τήλος (64) και το Γαύδος (56) εμφανίζουν εξωπραγματικά υψηλές αναλογίες, αντανακλώντας πληθυσμιακή κατάρρευση σε συνδυασμό με διατήρηση γραφειοκρατικών δομών. Αξιοσημείωτο είναι ότι αρκετοί μικροί νησιωτικοί δήμοι εμφανίζουν μηδενικές ώρες εκπαίδευσης, γεγονός που παραπέμπει σε ουσιαστική απουσία οργανωμένης διοικητικής λειτουργίας.

Συμπέρασμα

Τα δεδομένα σκιαγραφούν ένα σύστημα τοπικής αυτοδιοίκησης όπου η τυπική δομή (ΟΕΥ) και η πραγματική στελέχωση βρίσκονται σε χρόνια αναντιστοιχία. Η μέση αναλογία κάλυψης κυμαίνεται στο 60–65% στις περισσότερες κατηγορίες, υποδηλώνοντας ότι περίπου 1 στις 3 θέσεις της ελληνικής αυτοδιοίκησης παραμένει κενή. Η αντιμετώπιση αυτής της χρόνιας υποστελέχωσης — ιδιαίτερα στους μικρούς, ορεινούς και νησιωτικούς δήμους — αποτελεί προϋπόθεση για κάθε ουσιαστική μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης στην Ελλάδα.

Βρείτε τα στοιχεία για το ανθρώπινο δυναμικό εδώ