Με την αναθεώρηση τιμών στις δημόσιες συμβάσεις ανταποκρινόμαστε στις πραγματικές ανάγκες του κατασκευαστικού κλάδου, τόνισε ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας, κατά την ομιλία του στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής επί του νομοσχεδίου: «Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση μεταφορών: Τεχνικός έλεγχος – Εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης οχημάτων, συγκοινωνιακοί φορείς, επιβατικές – οδικές – εμπορευματικές μεταφορές, ηλεκτροκίνηση, Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, ρυθμίσεις για τις πρότυπες προτάσεις, Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας και άλλες διατάξεις».
Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών παρουσίασε τις βασικές ρυθμίσεις του νομοσχεδίου εξειδικεύοντας στους τομείς των Υποδομών και της Πολιτικής Αεροπορίας και συγκεκριμένα στις ρυθμίσεις που αφορούν τους συντελεστές αναθεώρησης τιμών, τις πρότυπες προτάσεις και οργανωτικά θέματα της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας.
«Διαμορφώνουμε ένα σύγχρονο, λειτουργικό και διαφανές περιβάλλον, ικανό να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις ανάγκες του κλάδου, υποστηρίζοντας ταυτόχρονα με συνέπεια τις αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας», δήλωσε ο κ. Δήμας.
Στη συνέχεια, ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών παρουσίασε τις παρακάτω ρυθμίσεις:
Α. Προσωρινοί συντελεστές αναθεώρησης τιμών.
Η ρύθμιση έρχεται να θεραπεύσει την αιφνίδια και έντονη αύξηση τιμών που προκλήθηκε στην εφοδιαστική αλυσίδα μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, με συνέπεια την απότομη και πρωτοφανή αύξηση στις τιμές των κατασκευαστικών υλικών (χάλυβας, ασφαλτικά, PVC, χαλκός, αδρανή, ενέργεια).
Όπως είπε ο κ. Δήμας: με τη συγκεκριμένη ρύθμιση – η οποία καθιστά τους συντελεστές αναθεώρησης τιμών οριστικούς – δίνουμε τέλος σε μία παρατεταμένη εκκρεμότητα που μεταξύ άλλων είχε δημιουργήσει:
· ανασφάλεια δικαίου,
· δυσχέρεια στον οικονομικό προγραμματισμό των έργων, και
· ποικίλες ερμηνείες μεταξύ υπηρεσιών και αναδόχων.
Εφ’ εξής, διευκρινίζεται ότι η αναθεώρηση θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς. Ένα αίτημα εύλογο που το μετουσιώνουμε σε πράξη.
Επιπλέον, γίνεται σαφές ότι, η οριστικοποίηση των προσωρινών συντελεστών αποτρέπει την εγκατάλειψη έργων ή την ανάγκη μεταγενέστερων διορθωτικών παρεμβάσεων και εναρμονίζει την αποζημίωση των αναδόχων με το πραγματικό κόστος εκτέλεσης.
Επισημαίνεται ότι η ρύθμιση λειτουργεί ως μεταβατικός μηχανισμός, έως ότου τεθεί πλήρως σε εφαρμογή το Ενιαίο Σύστημα Τεχνικών Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων και Μελετών.
Συμπερασματικά, η οριστικοποίηση των προσωρινών συντελεστών συνιστά μία αναγκαία και εύλογη θεσμική λύση, η οποία εξασφαλίζει λειτουργική συνέχεια των έργων, καθώς και δίκαιη αντιμετώπιση όλων των συμβάσεων που βρίσκονταν ή βρίσκονται σε εξέλιξη.
Β. Πρότυπες Προτάσεις
Με το Άρθρο 99 καταργείται ο χρονικός περιορισμός ως προς την υποβολή προτύπων προτάσεων το πρώτο δεκαπενθήμερο κάθε τριμήνου και ορίζεται ότι τέτοια υποβολή μπορεί να γίνεται οποτεδήποτε.
Στην πράξη, η ρύθμιση αυτή παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία στους οικονομικούς φορείς ως προς τον χρόνο υποβολής των πρότυπων προτάσεών τους, αίροντας ταυτόχρονα περιορισμούς που μέχρι σήμερα εμπόδιζαν την αξιοποίηση του θεσμού.
Ακολούθως, με το Άρθρο 101 του σχεδίου νόμου, καταργείται ο κανόνας της χρονικής προτεραιότητας εξέτασης των πρότυπων προτάσεων.
Στο εξής, ο καθορισμός της σειράς εξέτασης της κάθε πρότασης επαφίεται στην κρίση της επιτροπής, η οποία προτεραιοποιεί τις προτάσεις με βάση τις ανάγκες και τα δεδομένα της κάθε χρονικής στιγμής
Επίσης, με την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου, καθορίζεται το κατώτατο όριο των εξόδων προετοιμασίας της πρότυπης πρότασης, προκειμένου αυτά να κυμαίνονται σε εύλογο ύψος.
Παράλληλα, απαλείφονται διαφοροποιήσεις που υφίστανται στη διαγωνιστική διαδικασία ανάθεσης συμβάσεων κατόπιν έγκρισης πρότυπης πρότασης με τη διαγωνιστική διαδικασία των υπολοίπων δημοσίων συμβάσεων.
Με τις ρυθμίσεις αυτές, καθιστούμε στην πράξη τον θεσμό των πρότυπων προτάσεων λειτουργικό και ουσιαστικά αξιοποιήσιμο. Ταυτόχρονα, διαμορφώνουμε τις προϋποθέσεις ώστε ο κλάδος να διαθέτει ένα σύγχρονο εργαλείο που συνδυάζει ταχύτητα, και αξιοπιστία.
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει συγκεκριμένη ρύθμιση για την αναθεώρηση τιμών στις δημόσιες συμβάσεις έργων, και μάλιστα σε συνέχεια του άρθρου 153 του ν. 4412/2016.
Η βασική πρόβλεψη είναι ότι οι συντελεστές αναθεώρησης (δηλαδή οι τιμές που χρησιμοποιούνται για να προσαρμόζονται τα κόστη έργων λόγω αυξήσεων σε υλικά, ημερομίσθια, μισθώματα και μηχανήματα), καθίστανται οριστικοί για τα παρελθόντα τρίμηνα όπου ήδη εφαρμόστηκαν και εφαρμόζονται κανονικά και για τα επόμενα τρίμηνα με βάση τις τελικές τους προβλέψεις
Η ρύθμιση αφορά δημόσιες συμβάσεις έργων για τις οποίες δεν έχει εκδοθεί ακόμη βεβαίωση περαίωσης (δηλαδή δεν έχουν ολοκληρωθεί τυπικά). Άρα αφορά σε έργα σε εξέλιξη, έργα που έχουν καθυστερήσει, έργα που βρίσκονται σε φάση εκτέλεσης.
Τι σημαίνει στην πράξη (πολιτική/τεχνική ανάγνωση)
- Κλείνει εκκρεμότητες του παρελθόντος
- Δεν θα επανυπολογίζονται συνεχώς παλιά τρίμηνα
- Μειώνει αβεβαιότητα για εργολάβους και αναθέτουσες αρχές
- Δίνει σταθερότητα στο σύστημα αναθεώρησης
- Οι τιμές «κλειδώνουν» και χρησιμοποιούνται ως βάση για το μέλλον
- Προστατεύει έργα από πληθωριστικές πιέσεις
- Ειδικά σε υλικά (σίδηρος, καύσιμα, κ.λπ.)
- Συνδέεται με την κρίση κόστους των τελευταίων ετών
- Είναι ουσιαστικά συνέχεια των παρεμβάσεων για αυξήσεις τιμών κατασκευών
Η διάταξη για την αναθεώρηση τιμών βρίσκεται στο Άρθρο 113 και περιλαμβάνει:
- προβλέπει και εξαιρέσεις (π.χ. έργα για τα οποία έχει ήδη εκδοθεί βεβαίωση περαίωσης χωρίς αίτημα ή έγκριση αναθεώρησης)
- αναφέρεται ρητά στους προσωρινούς συντελεστές αναθεώρησης που είχαν εκδοθεί με υπουργικές αποφάσεις από το 2021 και μετά τους οριστικοποιεί για τα αντίστοιχα χρονικά διαστήματα
- ρυθμίζει πώς εφαρμόζονται στις δημόσιες συμβάσεις έργων
