Σε νέα φάση έντασης εισέρχονται οι σχέσεις μεταξύ εργαζομένων στον χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Κυβέρνησης, μετά την προκήρυξη απεργίας-αποχής από τη διαδικασία αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων. Η κινητοποίηση, που κηρύχθηκε από την Α.Δ.Ε.Δ.Υ. και αφορά και τους εργαζόμενους που καλύπτονται συνδικαλιστικά από την Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α., σηματοδοτεί μια ευρύτερη αμφισβήτηση του υφιστάμενου πλαισίου αξιολόγησης στο Δημόσιο.
Η Εκτελεστική Επιτροπή της Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α., με ανακοίνωσή της προς τα σωματεία-μέλη, διαβίβασε το εξώδικο της απεργίας-αποχής, καλώντας τους εργαζόμενους να απέχουν από κάθε ενέργεια που σχετίζεται με τη διαδικασία στοχοθεσίας και αξιολόγησης, όπως αυτή προβλέπεται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο .
Το αντικείμενο της απεργίας
Η απεργία-αποχή αφορά συγκεκριμένα όλες τις ενέργειες που συνδέονται με το σύστημα αξιολόγησης του Ν. 4940/2022, συμπεριλαμβανομένων:
- της στοχοθεσίας των υπηρεσιών,
- της συμπλήρωσης εντύπων αξιολόγησης,
- της συμμετοχής σε υποχρεωτικές συζητήσεις αξιολόγησης,
- της αποτίμησης σχεδίων ανάπτυξης προσωπικού.
Η αποχή αυτή δεν συνιστά γενική απεργία, αλλά στοχευμένη μορφή συνδικαλιστικής δράσης, καθώς οι εργαζόμενοι συνεχίζουν κανονικά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, απέχοντας αποκλειστικά από τη διαδικασία αξιολόγησης .
Οι λόγοι της αντίδρασης
Σύμφωνα με την εξώδικη γνωστοποίηση της Α.Δ.Ε.Δ.Υ., η αντίδραση δεν είναι συγκυριακή, αλλά βασίζεται σε σειρά ουσιαστικών ενστάσεων για το σύστημα αξιολόγησης:
1. Υποκειμενικά και αόριστα κριτήρια
Τα κριτήρια αξιολόγησης, ιδίως αυτά που σχετίζονται με «δεξιότητες», χαρακτηρίζονται ως μη μετρήσιμα και ευάλωτα σε υποκειμενικές κρίσεις, γεγονός που υπονομεύει την αρχή της αξιοκρατίας.
2. Σύνδεση με ποινές και υπηρεσιακές συνέπειες
Η αξιολόγηση συνδέεται με δυσμενείς επιπτώσεις, όπως μη προαγωγή ή απομάκρυνση προϊσταμένων, προσδίδοντας – σύμφωνα με τους εργαζόμενους – τιμωρητικό χαρακτήρα στη διαδικασία.
3. Υποστελέχωση και δομικά προβλήματα
Επισημαίνεται ότι το σύστημα επιχειρείται να εφαρμοστεί σε ένα περιβάλλον έντονης υποστελέχωσης και ελλείψεων σε υποδομές, γεγονός που καθιστά την αξιολόγηση στρεβλή και μη αξιόπιστη.
4. Κίνδυνος χειραγώγησης
Η σύνδεση της αξιολόγησης με κυβερνητικούς στόχους δημιουργεί ανησυχίες για φαινόμενα ευνοιοκρατίας και πολιτικής πίεσης προς τους υπαλλήλους.
Νομική τεκμηρίωση της κινητοποίησης
Η Α.Δ.Ε.Δ.Υ. υποστηρίζει ότι η απεργία-αποχή αποτελεί απολύτως νόμιμη μορφή συνδικαλιστικής δράσης, βάσει του Ν. 1264/1982, καθώς και σχετικής νομολογίας.
Παράλληλα, γίνεται επίκληση συνταγματικών διατάξεων, με το επιχείρημα ότι το ισχύον σύστημα αξιολόγησης παραβιάζει βασικές αρχές όπως:
- η ισότητα και η αξιοκρατία,
- η αντικειμενικότητα στη δημόσια διοίκηση,
- η προστασία της υπηρεσιακής εξέλιξης των υπαλλήλων.
Τα αιτήματα των εργαζομένων
Στο πλαίσιο της κινητοποίησης, διατυπώνονται συγκεκριμένα αιτήματα:
- άμεσες προσλήψεις για την κάλυψη της υποστελέχωσης,
- αποσύνδεση της αξιολόγησης από μισθολογική εξέλιξη και πειθαρχικές συνέπειες,
- καθιέρωση αντικειμενικών και μετρήσιμων κριτηρίων αξιολόγησης,
- αποτροπή χρήσης της αξιολόγησης ως εργαλείου πίεσης ή ελέγχου.
Ένα βαθύτερο θεσμικό ζήτημα
Πέρα από την άμεση αντιπαράθεση, η απεργία-αποχή αναδεικνύει ένα βαθύτερο θεσμικό ζήτημα: το πώς μπορεί να εφαρμοστεί ένα σύγχρονο, αξιόπιστο και αποδεκτό σύστημα αξιολόγησης στο Δημόσιο.
Η σύγκρουση μεταξύ κυβέρνησης και εργαζομένων δεν αφορά μόνο τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά τον ίδιο τον χαρακτήρα της δημόσιας διοίκησης:
αν θα λειτουργεί με όρους ελέγχου και στόχων ή με έμφαση στην ενίσχυση των δομών και των ανθρώπινων πόρων.
Η απεργία-αποχή που προκηρύχθηκε από την Α.Δ.Ε.Δ.Υ. και υιοθετείται από την Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α. συνιστά μια κρίσιμη εξέλιξη για τη δημόσια διοίκηση και την αυτοδιοίκηση. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν θα υπάρξει αποκλιμάκωση μέσω διαλόγου ή αν η αντιπαράθεση θα ενταθεί, επηρεάζοντας ουσιαστικά τη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών.
Σε κάθε περίπτωση, το ζήτημα της αξιολόγησης παραμένει ανοιχτό και κομβικό για το μέλλον της διοίκησης στην Ελλάδα.
Δείτε εδώ το εξώδικο
