Σε μετωπική σύγκρουση με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) προχωρά η περιφερειακή παράταξη «Πατρίδα μας η Στερεά», εξαπολύοντας δριμεία επίθεση κατά του νέου νομοσχεδίου για τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ)
Με φόντο τη δημόσια διαβούλευση που ολοκληρώνεται στις 14 Απριλίου, η Περιφερειακή Αρχή καλείται να εγκαταλείψει τη στάση αναμονής και να απαιτήσει άμεση νομοθετική ρύθμιση για την αναστολή κάθε νέας εγκατάστασης ΑΠΕ στη Στερεά Ελλάδα μέχρι το 2040
«Προσχηματική διαβούλευση και αντισυνταγματικές διατάξεις»
Σύμφωνα με το δελτίο τύπου, το προτεινόμενο νομοσχέδιο παραβιάζει το Σύνταγμα και την ενωσιακή περιβαλλοντική νομοθεσία . Οι κυριότερες ενστάσεις επικεντρώνονται στα εξής:
- Κατάργηση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης: Στις λεγόμενες «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ», τα έργα θα εξαιρούνται από την υποχρέωση περιβαλλοντικής μελέτης και ειδικής οικολογικής αξιολόγησης
- Αναδασωτέες Εκτάσεις: Το άρθρο 96 ανοίγει τον δρόμο για εγκατάσταση ΑΠΕ σε καμένες δασικές εκτάσεις (π.χ. Βόρεια Εύβοια, Δαδιά), ανακαλώντας υποχρεωτικά τις πράξεις αναδάσωσης
- Περιοχές Natura: Καταγγέλλεται η υποβάθμιση της προστασίας τους με την παροχή δυνατοτήτων πολεοδόμησης εντός αυτών
Οι 4 άξονες της πρότασης για τη Στερεά Ελλάδα
Η παράταξη υπογραμμίζει ότι η Στερεά Ελλάδα είναι ήδη «υπερκορεσμένη», κατέχοντας την πρώτη θέση σε αιολικά και φωτοβολταϊκά. Η νομοθετική πρόταση που καταθέτουν περιλαμβάνει:
- Καθολικό «πάγωμα» έως το 2040 για κάθε νέα βεβαίωση παραγωγού και άδεια εγκατάστασης
- Άμεση εφαρμογή της αναστολής για έργα που δεν έχουν ξεκινήσει ή βρίσκονται σε αρχικό στάδιο διαμόρφωσης
- Οριζόντια ισχύ σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες και τους Δήμους της Στερεάς
- Εξαιρέσεις μόνο για κοινωνικούς σκοπούς, όπως έργα ενεργειακών κοινοτήτων για αυτοκατανάλωση (ύδρευση, φωτισμός, αγροτική παραγωγή) και βιομηχανική αυτοπαραγωγή
Κάλεσμα σε «ξεσηκωμό»
Η Περιφερειακή Αρχή καλείται να κινητοποιήσει άμεσα δήμους, φορείς και πολίτες, ασκώντας πολιτική πίεση στην κυβέρνηση και τους βουλευτές. Όπως επισημαίνεται, η αναστολή αυτή δεν θα θέσει σε κίνδυνο τους εθνικούς στόχους για το 2030 και το 2050, αλλά θα βάλει τέλος σε ένα «άναρχο επενδυτικό πάρτι» που απειλεί τη φυσιογνωμία της περιοχής .
Ολόκληρο το Δελτίο Τύπο
Το Σχέδιο Νόμου για τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας για τις ΑΠΕ παραβιάζει το Σύνταγμα και ενθαρρύνει την περαιτέρω περιθωριοποίηση της Περιφέρειας.
Η Περιφερειακή Αρχή έχει καθήκον να δράσει και να απαιτήσει την αναστολή εγκατάστασης νέων ΑΠΕ στην Στερεά Ελλάδα έως το 2040.
Την Τρίτη 31 Μαρτίου 2026 αναρτήθηκε στο https://www.opengov.gr/ το Σχέδιο Νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) το Σχέδιο Νόμου με τίτλο: «Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη χρήση και την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές – Ενσωμάτωση Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413, Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1405 και μερική ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788 – Ρυθμίσεις για την αγορά ενέργειας – Πολεοδομικές ρυθμίσεις – Διατάξεις περιβαλλοντικής και δασικής προστασίας – Ρυθμίσεις για την οργάνωση και την επαρκή στελέχωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και λοιπών φορέων εποπτείας του». Η δημόσια διαβούλευση λήγει αύριο, στις 14 Απριλίου 2026. Εν μέσω Μεγάλης Εβδομάδας έγινε μία προσχηματική δήθεν διαβούλευση.
Με το νομοσχέδιο επέρχονται δραστικές μεταβολές, μεταξύ άλλων, στη χωροθέτηση και αδειοδότηση των εγκαταστάσεων παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας από ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά, την προώθηση των υπεράκτιων αιολικών πάρκων, και μείωση της έτσι και αλλιώς σχεδόν ανύπαρκτης προστασίας των περιοχών Natura με την παροχή της δυνατότητας πολεοδόμησής τους κ.ο.κ.
Το Σχέδιο Νόμου παραβιάζει το Σύνταγμα και την ενωσιακή περιβαλλοντική νομοθεσία όπως εύστοχα επισημαίνει το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας.
Σύμφωνα με το άρθρο 96 του νομοσχεδίου, ανακαλούνται υποχρεωτικά πράξεις κήρυξης αναδάσωσης σε περιοχές που μεταξύ των άλλων προκρίνεται η κατασκευή και εγκατάσταση έργων ηλεκτροπαραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.), περιλαμβανομένων των μεγάλων υδροηλεκτρικών σταθμών και κάθε απαραίτητου έργου για τη λειτουργία αυτών καθώς και των δικτύων σύνδεσής τους με το Σύστημα. Ανοίγει τον δρόμο για να καταληφθούν τα καμένα δάση της Βόρειας Εύβοιας, της Δαδιάς καθώς και κάθε άλλο δάσος που κάηκε ή θα καεί.
Το άρθρο 10 του Σχεδίου Νόμου ορίζει ότι «1. Τα έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.) που εγκαθίστανται εντός Περιοχών Επιτάχυνσης, σύμφωνα με τους όρους και τα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος της παρ. 2 του άρθρου 7Α, εξαιρούνται από τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης και την ειδική οικολογική αξιολόγηση του ν. 4014/2011 (Α’ 209)…».
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος «Με την προτεινόμενη διάταξη, προκειμένου περί περιοχών που χαρακτηρίζονται «περιοχές επιτάχυνσης ΑΠΕ», ακόμα και αυτή η υποτυπώδης διαδικασία ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης καταργείται. Καταργείται επίσης και η διαδικασία της Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης (ΕΟΑ) της περιοχής, η οποία έχει ως αντικείμενο τη διαπίστωση μετά από τεκμηριωμένη επιστημονική έρευνα και μελέτη, αν τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά της περιοχής (δάση, βιοποικιλότητα, γεωμορφολογία, ύδατα κ.λπ.) επιτρέπουν ή όχι την εγκατάσταση των ΑΠΕ. Τα σχόλια περιττεύουν.»
Η στρατηγική κατεύθυνση του Σχεδίου Νόμου είναι κόντρα στην αδήριτη ανάγκη να σταματήσει η ασύδοτη επέλαση των μεγάλων μονάδων ΑΠΕ, τόσο αιολικών όσο και φωτοβολταϊκών στην Στερεά Ελλάδα.
Η απάντηση της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας δεν μπορεί να είναι ούτε αφηρημένη ούτε θολή. Στο Σχέδιο Νόμου πρέπει να ενταχθεί διάταξη με την οποία θα ρυθμίζονται τα ζητήματα των ΑΠΕ της Στερεάς Ελλάδας καθώς κατέχει την πρώτη θέση στην ανάπτυξη των αιολικών και των φωτοβολταϊκών αλλά βρίσκεται και στην κορυφή των σχεδιαζόμενων υποδομών αποθήκευσης ενέργειας. Σε αυτό το άναρχο επενδυτικό πάρτι που εξελίσσεται και κυρίως δρομολογείται (καθώς υπάρχουν οι βεβαιώσεις παραγωγής και προχωρημένες αδειοδοτήσεις παραγωγής και εγκατάστασης) στον χώρο της Στερεάς Ελλάδας η Περιφέρεια δεν μπορεί πλέον να εξακολουθεί να παριστάνει τον «κινέζο» και να εξαντλείται μόνο σε βερμπαλιστικούς λεονταρισμούς.
Η δυναμική κινητοποίηση και η πολιτική πίεση για να το φρένο της επέλασης των ΑΠΕ και ειδικότερα των αιολικών και των φωτοβολταϊκών στην Στερεά Ελλάδα για να έχει ενδεχόμενο αποτέλεσμα και να μην είναι «λόγια του αέρα» πρέπει να οργανωθεί και να ενταθεί άμεσα με ξεσηκωμό της Περιφέρειας και των Δήμων καθώς και των συλλογικών φορέων και των πολιτών της Στερεάς.
Οι βασικοί άξονες της νομοθετικής πρότασης της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας δεν μπορεί να είναι άλλοι παρά οι ακόλουθοι:
1. Παγώνει (αναστέλλεται) έως το 2040 κάθε βεβαίωση παραγωγού, αδειοδότηση, εγκατάσταση και λειτουργία νέων σταθμών ΑΠΕ τουλάχιστον αιολικών και φωτοβολταϊκών.
2. Το πάγωμα (αναστολή) αφορά σταθμούς ΑΠΕ που δεν έχουν ξεκινήσει εργασίες εγκατάστασης ή αυτές είναι σε αρχικό στάδιο διαμόρφωσης του χώρου, τρείς μήνες μετά την ψήφιση της διάταξης.
3. Οι κανόνες αναστολής της εγκατάστασης των ΑΠΕ αφορούν το σύνολο των Περιφερειακών Ενοτήτων της Στερεάς Ελλάδας και εντός αυτών όλων των Δήμων.
4. Από την αναστολή εξαιρούνται μόνο έργα μικρής εμβέλειας που πρόκειται να προωθηθούν από Ενεργειακές Κοινότητες Δήμων και Αγροτικών Φορέων για την κάλυψη των αναγκών αυτοκατανάλωσης για υποδομές ύδρευσης, δημοτικού ηλεκτροφωτισμού και αγροτικής ή κτηνοτροφικής παραγωγής. Επίσης ομοίως επιτρέπεται η ανάπτυξη έργων ΑΠΕ για αυτοκατανάλωση σε βιομηχανικές μονάδες και λοιπές παραγωγικές υποδομές.
Η αναστολή εγκατάστασης και λειτουργίας ΑΠΕ στην υπερκορεσμένη Στερεά Ελλάδα έως το 2040 δεν θα επηρεάσει σε καμία περίπτωση την επίτευξη των στόχων του ΕΣΕΚ για το 2030 και το 2050.
Η Περιφερειακή Αρχή της Στερεάς Ελλάδας οφείλει να δράσει οργανωμένα και άμεσα για την προώθηση νομοθετικής ρύθμισης για την αναστολή εγκατάστασης των ΑΠΕ στην Στερεά έως το 2040 προκειμένου αυτή να ενταχθεί στο υπό διαβούλευση Σχέδιο Νόμου. Η αναμονή ως πεδίου έγερσης αυτής της στρατηγικής αξίωσης της διαδικασία διαβούλευσης του αναμενόμενου προ πολλού αλλά άφαντου Ειδικού Χωροταξικού των ΑΠΕ είναι τουλάχιστον λανθασμένη και ατελέσφορη. Η Περιφερειακή Αρχή οφείλει να κινητοποιήσει ΤΩΡΑ τις Δημοτικές Αρχές και τις τοπικές κοινωνίες, τους περιβαλλοντικούς φορείς και τους πολίτες της Περιφέρειας και να ασκήσει με τεκμηριωμένη πρόταση πολιτική πίεση στους βουλευτές για να υποστηρίξουν την πρόταση και στην Κυβέρνηση για να την αποδεχθεί.
Δημήτρης Ι. Κατσούλης
Δικηγόρος
Περιφερειακός Σύμβουλος Στερεάς Ελλάδας παράταξη: ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ Η ΣΤΕΡΕΑ
Διεύθυνση: Καραμουρτζούνη 34, 34132 ΧΑΛΚΙΔΑ
Τηλ. 6973327558 email: [email protected][email protected]
