Η πλατφόρμα pyxida-ota.gr που δημιούργησε το myota.gr και με την βοήθεια AI διερευνά καθημερινά την αγορά προϊόντων και υπηρεσιών των Δήμων πραγματοποίησε μια προσεκτική ανάγνωση και χαρτογράφηση συμβάσεων για τη διαχείριση αδέσποτων ζώων αποκαλύπτοντας μια πολυεπίπεδη αγορά υπηρεσιών, όπου το κόστος δεν είναι ενιαίο, αλλά διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με το επίπεδο παρέμβασης. Από την απλή περισυλλογή έως την πλήρη ιατρική και διοικητική διαχείριση, οι τιμές παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις και δημιουργούν ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον οικονομικό τοπίο.
Αυτός άλλωστε είναι και ο σκοπός της pyxida-ota.gr να χαρτογραφήσει την αγορά και να ενημερώσει τις αναθέτουσες αρχές για τις τιμές, τις υπηρεσίες κι τους όρους που χρησιμοποιούν οι δήμοι έτσι ώστε αυτές να βελτιώσουν την ποιότητα και να μειώσουν το κόστος.
Τέσσερα επίπεδα υπηρεσιών
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι οι υπηρεσίες κατηγοριοποιούνται σε τέσσερις βασικές βαθμίδες:
1. Βασικές υπηρεσίες (Basic)
Αφορούν την περισυλλογή, μεταφορά και επανένταξη των ζώων στο φυσικό τους περιβάλλον. Οι τιμές κυμαίνονται από 30€ – 60€ ανά ζώο. Παρατηρούμε δηλαδή μέχρι και διπλάσειες τιμές για την ίδια υπηρεσία από Δήμο σε Δήμο. Σε μαζικές συμβάσεις μπορεί να πέσουν ακόμη και κάτω από 20€. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο κόστους, χωρίς ουσιαστική ιατρική παρέμβαση.
2. Φιλοξενία και φροντίδα (Mid level)
Αυτή η ομάδα συμβάσεων περιλαμβάνει παραμονή σε χώρο φιλοξενίας, βασική φροντίδα και διατροφή. Οι τιμές φιλοξενίας κυμαίνονται από 8€ – 10€ ανά ημέρα, ενώ με νοσηλεία ανεβαίνουν στα 13€ – 20€ ανά ημέρα. Εδώ η διαφορές φτάνουν στο 50%. Στην δέυτερη λοιπόν ομάδα συμβάσεων αρχίζει να διαμορφώνεται και το λειτουργικό κόστος, καθώς απαιτούνται εγκαταστάσεις και προσωπικό.
3. Κτηνιατρικές υπηρεσίες (Full veterinary)
Η τρίτη κατηγορία συμβάσεων αποτελεί τον πυρήνα των περισσότερων συμβάσεων και περιλαμβάνουν:
- Στειρώσεις
- Εμβολιασμούς
- Διαγνωστικές εξετάσεις
- Φαρμακευτικές θεραπείες
Ενδεικτικές τιμές:
- Στείρωση θηλυκού σκύλου: 90€ – 120€
- Στείρωση αρσενικού σκύλου: 50€ – 90€
- Στείρωση γάτας: 40€ – 80€
- Εμβολιασμοί: 5€ – 15€
- Microchip: 5€ – 20€
- Διαγνωστικές εξετάσεις: 6€ – 20€
Οι τιμές εδώ μεταξύ των Δήμων παρουσιάζουν μεγάλη διακύμανση, κυρίως λόγω πακέτων υπηρεσιών (bundles), όγκου σύμβασης ή επιπέδου παρεχόμενης φροντίδας. Χωρίς να λείπουν όμως και οι σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των δήμων σε ομοειδείς συμβάσεις.
4. Προχωρημένες ιατρικές πράξεις
Και στην τέτρτη κατηγορία συμβάσεων ανιχνεύονται πιο σύνθετες περιπτώσεις υπηρεσιών που επεκτείνονται σε:
- Ορθοπεδικά χειρουργεία
- Θεραπείες λοιμωδών νοσημάτων
- Διαχείριση δηλητηριάσεων
- Ευθανασία και αποτέφρωση
Τιμές:
- Χειρουργικές επεμβάσεις: 140€ – 220€
- Θεραπεία λεϊσμανίασης: 140€ – 160€
- Διαχείριση δηλητηρίασης: 25€ – 30€
- Ευθανασία & αποτέφρωση: 20€ – 80€
Πρόκειται για υπηρεσίες με υψηλότερο κόστος αλλά χαμηλότερη συχνότητα. Με σημαντικές διαφοροποιήσεις και εδώ.
Η συνολική ανάλυση δείχνει μια ξεκάθαρη τάση: Οι μικρές συμβάσεις όπως παρατηρείται και σε όλους τους τομείς της αγοράς των δήμων με συνολικό κόστος λίγες χιλιάδες ευρώ έχουν υψηλότερη τιμή ανά υπηρεσία και οι μεγάλες συμβάσεις με προϋπολογισμούς που φτάνουν ή ξεπερνούν τις 100.000€ έχουν χαμηλότερες τιμές ανά μονάδα λόγω όγκου. Όσο αυξάνεται το μέγεθος της σύμβασης, τόσο μειώνεται το κόστος ανά ζώο ή πράξη.
Πώς τιμολογούνται οι υπηρεσίες
Στην πράξη, οι δήμοι χρησιμοποιούν τρία βασικά μοντέλα:
Χρέωση ανά πράξη. Π.χ. €/στείρωση, €/εμβολιασμό που είναι και πιο διαφανές μοντέλο
Πακέτα υπηρεσιών (bundles). Π.χ. στείρωση + εξετάσεις + microchip που συμπιέζουν το συνολικό κόστος.
Ολοκληρωμένα προγράμματα
Περιλαμβάνουν:
- διαχείριση προγράμματος
- λειτουργία εγκαταστάσεων
- πλήρη κτηνιατρική κάλυψη
Είναι τα πιο ακριβά αλλά και πιο ολοκληρωμένα σχήματα
Τι δείχνει η συνολική εικόνα
Η αγορά υπηρεσιών για αδέσποτα ζώα δεν είναι ομοιογενής. Αντίθετα:
- Υπάρχει μεγάλη απόκλιση τιμών (ακόμη και 5x για την ίδια υπηρεσία)
- Οι βασικές υπηρεσίες έχουν χαμηλά περιθώρια
- Η πραγματική αξία εντοπίζεται στα ολοκληρωμένα πακέτα
Με άλλα λόγια, οι δήμοι δεν αγοράζουν απλώς υπηρεσίες – αγοράζουν λύσεις διαχείρισης.
Όπως αποκαλύπτει η έρευνα της pyxida-ota.gr h\η διαχείριση των αδέσποτων ζώων εξελίσσεται σε μια οργανωμένη αγορά υπηρεσιών, με:
- διακριτές κατηγορίες
- διαφορετικά επίπεδα κόστους
- έντονη διαφοροποίηση ανάλογα με το εύρος της σύμβασης
Το τελικό συμπέρασμα είναι σαφές: Το πραγματικό κόστος δεν καθορίζεται από την πράξη, αλλά από το μοντέλο διαχείρισης που επιλέγεται.
ΠΟΙΟΤΗΤΑ
Τι γίνεται όμως με την ποιότητα των υπηρεσιών που εξασφαλίζουν οι συμβάσεις;
Οι συμβάσεις που ανίχνευσε η pyxida-ota.gr αναφέρονται στην ποιότητα, όμως όχι με τον τρόπο που θα περίμενε κανείς. Δεν τη μετρούν με KPIs (π.χ. success rate, χρόνοι απόκρισης κ.λπ.). Επιχειρούν να την διασφαλίσουν κυρίως μέσω υποχρεώσεων και διαδικασιών.
ΠΩΣ ΟΡΙΖΕΤΑΙ Η “ΠΟΙΟΤΗΤΑ” ΣΤΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ
1. Συμμόρφωση με νόμο (το βασικότερο)
Σχεδόν όλες οι συμβάσεις βασίζονται στον Ν.4830/2021.
Αυτό σημαίνει ότι ποιότητα ταυτίζεται με την σωστή περισυλλογή, την καταγραφή του ζώου την στείρωση και την επανένταξη ή υιοθεσία. Δεν καταγράφεται όμως σε όλες τις συμβάσεις. Δηλαδή αναφέρεται αόριστα η νομική συμμόρφωση που παραπέμπει στην ποιότητα χωρίς να αναλύεται στις συμβατικές υποχρεώσεις.
2. Τεχνικές προδιαγραφές υπηρεσιών
Στις πιο οργανωμένες συμβάσεις (π.χ. τύπου “full πρόγραμμα”) βλέπουμε:
- πλήρη πακέτα στείρωσης:
- εξετάσεις αίματος
- τεστ λεϊσμανίασης
- εμβολιασμούς
- αποπαρασιτώσεις
- microchip
- καταγραφή σε μητρώο
Αυτό είναι ουσιαστικά “standard ποιότητας” μέσω checklists. Και εδώ προυσιάζεται μια μεγάλη διαφοροποίηση όπου βλέπουμε συμβάσεις δήμων με πολύ ακριβότερα πακέτα αλλά χωρίς σαφή καταγραφή υπηρεσιών.
3. Υποχρεώσεις καταγραφής & ιχνηλασιμότητας
Σε αρκετές συμβάσεις απαιτείται:
- φωτογραφία ζώου
- πλήρης φάκελος
- ενημέρωση ΕΜΖΣ
- παρακολούθηση μετά την επέμβαση
Αυτό είναι το πιο κοντινό σε “data quality control” που θα έπρεπε να αναφέρεται σε όλες τις συμβάσεις αλλά δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Υπάρχουν πολλά παραδείγμτα συμβάσεων που δεν περιγράφουν με λεπτομέρεια τις συμβατικές υποχρεώσεις στο “data quality control”.
4. Διαδικασίες και όχι αποτελέσματα
Οι συμβάσεις περιγράφουν το τι πρέπει να γίνει αλλά όχι την απαίτηση του πόσο καλά έγινε.
Δεν ανιχνεύονται στις συμβατικές υποχρεώσεις, ποσοστό επιτυχίας στειρώσεων, χρόνος ανταπόκρισης σε κλήση, ποσοστό υιοθεσιών, μείωση πληθυσμού. Παρατηρούμε δηλαδή μια αντίληψη process–based quality και όχι outcome–based
5. Οικονομικός έλεγχος αντί για ποιοτικό
Η ποιότητα “ελέγχεται” έμμεσα μέσω: παραλαβής υπηρεσιών, τιμολογίων, επιτροπών παρακολούθησης. Δηλαδή η παραλαβή των υπηρεσιών συμβατικά αν έγινε η πράξη τότε θεωρείται σωστή.
ΤΙ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ (και είναι σημαντικό)
Σε όλες σχεδόν τις συμβάσεις πλην ελαχίστων εξαιρέσεων δεν ανιχνέυονται:
- SLA (Service Level Agreements)
- KPIs
- benchmarks ποιότητας
- scoring αναδόχων
- performance tracking
- όροι διαμονής και μεταχείρισης
Αυτό είναι ένα τεράστιο κενό και πολύ περισσότερο όταν μιλάμε για ζωντανούς οργανσιμούς
ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΑΥΤΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ
- Οι υπηρεσίες είναι:
- δύσκολο να συγκριθούν ποιοτικά
- εύκολο να συμπιεστούν σε τιμή
- Οι δήμοι:
- επιλέγουν συχνά με βάση κόστος
- όχι performance
- Οι ανάδοχοι:
- δεν έχουν κίνητρο να βελτιστοποιήσουν outcomes
BUSINESS / STRATEGIC TAKE
👉 Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο opportunity:
Αν κάποιος προσφέρει:
- tracking (πόσα ζώα, τι έγινε)
- KPIs (response time, success rate)
- dashboards
- reporting
μπορεί να διαφοροποιηθεί πολύ εύκολα.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Οι συμβάσεις αναφέρονται στην ποιότητα, αλλά την ορίζουν μέσα από διαδικασίες και όχι μέσα από αποτελέσματα. Και αυτό δημιουργεί μια αγορά όπου η τιμή κυριαρχεί, αλλά η πραγματική ποιότητα δεν μετριέται.
