Στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ βρέθηκε η εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού για το πρώτο τρίμηνο του 2026 και κυρίως, το ζήτημα της μη σύνδεσης των υψηλών δημοσιονομικών πλεονασμάτων με τη χρηματοδότηση των δήμων. Η συζήτηση ανέδειξε με σαφήνεια την αυξανόμενη πίεση που δέχεται η Τοπική Αυτοδιοίκηση, παρά τη θετική πορεία των κρατικών οικονομικών.
Πλεόνασμα δισεκατομμυρίων – αλλά χωρίς αντίκρισμα για τους ΟΤΑ
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, παρουσίασε τα επίσημα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, σύμφωνα με τα οποία το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου–Μαρτίου 2026 εμφανίζει πλεόνασμα περίπου 1,5 δισ. ευρώ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα ανήλθε σε περίπου 4,4 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας σημαντικά τον αρχικό στόχο.
Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, τα στοιχεία αυτά αφορούν αποκλειστικά την κεντρική διοίκηση και δεν περιλαμβάνουν καμία αποτύπωση της οικονομικής κατάστασης των δήμων. «Δεν υφίσταται επιμερισμός μεταβιβάσεων προς τους ΟΤΑ, ούτε προκύπτει οποιαδήποτε σύνδεση του πλεονάσματος με τη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η ΚΕΔΕ επισημαίνει ότι, παρά το εντυπωσιακό δημοσιονομικό αποτέλεσμα, οι δήμοι παραμένουν εκτός της κατανομής των ωφελειών, γεγονός που περιορίζει δραστικά τη δυνατότητά τους να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
«Υπάρχουν χρήματα – αλλά όχι για την Αυτοδιοίκηση»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η τοποθέτηση του Α’ Αντιπροέδρου της ΚΕΔΕ, Γρηγόρη Κωνσταντέλλου, ο οποίος αναφέρθηκε στη συνάντηση που είχε προηγηθεί με το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης.
Όπως τόνισε, η βασική αιτιολογία που δόθηκε για τη μη ενίσχυση των δήμων ήταν οι δημοσιονομικοί περιορισμοί και η ανάγκη κατεύθυνσης των υπερπλεονασμάτων στην εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους. Ωστόσο, έθεσε ευθέως το ερώτημα της άνισης κατανομής:
«Όταν πρόκειται για κοινωνικές παροχές, βρίσκονται πόροι. Όταν πρόκειται για την Αυτοδιοίκηση, εμφανίζονται περιορισμοί. Εμείς όμως είμαστε μέρος της κοινωνίας – και βασικός μηχανισμός στήριξής της».
Παράλληλα, έκανε λόγο για ανάγκη ανάδειξης του ζητήματος σε κεντρικό πολιτικό θέμα, επισημαίνοντας ότι οι δήμοι λειτουργούν ως «υπομόχλιο εξυπηρέτησης της κοινωνίας» και δεν μπορεί να παραμένουν διαρκώς εκτός χρηματοδοτικής ενίσχυσης.
Οριακή κατάσταση στους δήμους – «Σταματήσαμε έργα για να πληρώσουμε μισθούς»
Ιδιαίτερα αποκαλυπτική ήταν η παρέμβαση του δημάρχου Αγιάς, Αντώνης Κουντάρας, ο οποίος περιέγραψε με δραματικό τρόπο την καθημερινή λειτουργία των δήμων:
«Σταματήσαμε κάθε εργασία – ακόμη και την αγροτική οδοποιία – για να μπορέσουμε να πληρώσουμε μισθούς».
Ο ίδιος ανέδειξε μια σειρά από χρόνιες εκκρεμότητες χρηματοδότησης, όπως:
- καθυστερήσεις σε προγράμματα απασχόλησης (55-67),
- μη καταβολή πόρων για το «Βοήθεια στο Σπίτι»,
- καθυστερήσεις στις σχολικές καθαρίστριες και άλλες λειτουργικές δαπάνες.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο ζήτημα της είσπραξης δημοτικών τελών μέσω παρόχων ενέργειας, επισημαίνοντας ότι όταν οι πολίτες πληρώνουν μερικώς τους λογαριασμούς τους, τα ανταποδοτικά τέλη δεν αποδίδονται στους δήμους – κάτι που δημιουργεί σοβαρά ταμειακά προβλήματα.
Παράλληλα, πρότεινε:
- αναχρηματοδότηση και επιμήκυνση δανείων των δήμων,
- νομοθετική ρύθμιση για την απόδοση των τελών,
- μείωση του φόρου καυσίμων,
- ένταξη των δήμων σε καθεστώς μεγάλων καταναλωτών ενέργειας.
Εκτίναξη κόστους και νέα δημοσιονομική πίεση
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών, Σίμος Δανιηλίδης, παρουσίασε συγκεκριμένα οικονομικά δεδομένα που αποτυπώνουν την επιδείνωση της κατάστασης.
Όπως ανέφερε:
- το κόστος καυσίμων έχει αυξηθεί από περίπου 1,40 €/λίτρο σε πάνω από 2,10–2,50 €/λίτρο,
- η αύξηση του κατώτατου μισθού επιβαρύνει σημαντικά τους προϋπολογισμούς των δήμων,
- μόνο στο δικό του δήμο ανέφερε, η επιπλέον μισθολογική επιβάρυνση ανέρχεται σε περίπου 510.000 ευρώ.
Την ίδια στιγμή, η κρατική ενίσχυση δεν καλύπτει ούτε το 20% αυτών των αυξήσεων, γεγονός που δημιουργεί σοβαρό δημοσιονομικό κενό.
Πολιτικό μήνυμα και διεκδίκηση πόρων
Κοινός παρονομαστής όλων των τοποθετήσεων ήταν η ανάγκη διεκδίκησης ουσιαστικής συμμετοχής των δήμων στα πλεονάσματα του κρατικού προϋπολογισμού.
Η πρόταση που επανέφερε στο τραπέζι ο κ. Δανιηλίδης αφορά στη διεκδίκηση χρηματοδότησης ύψους έως 1,5 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με στόχο:
- την κάλυψη λειτουργικών αναγκών,
- τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δήμων,
- την ενίσχυση κοινωνικών και αναπτυξιακών πολιτικών.
Συμπέρασμα
Η συζήτηση στο ΔΣ της ΚΕΔΕ ανέδειξε ένα σαφές μήνυμα: τα θετικά δημοσιονομικά αποτελέσματα της χώρας δεν αντανακλώνται στη λειτουργία των δήμων. Αντίθετα, η Τοπική Αυτοδιοίκηση βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενο κόστος, καθυστερήσεις χρηματοδότησης και περιορισμένη πρόσβαση σε πόρους.
Δείτε εδώ το video της συνεδρίασης
