Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο με τίτλο «Διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2226 του Συμβουλίου της 17ης Οκτωβρίου 2023 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2025/872 του Συμβουλίου της 14ης Απριλίου 2025 για την τροποποίηση της Οδηγίας 2011/16/ΕΕ σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις και λοιπές διατάξεις», ανοίγοντας νέες υποχρεώεις για τους Δήμους όχι μόνο για τη φορολογική διαφάνεια και την ανταλλαγή πληροφοριών, αλλά και για τις πιθανές επιπτώσεις που μπορεί να έχει το νέο διοικητικό περιβάλλον στη λειτουργία τους.
Ο βασικός κορμός του νομοσχεδίου αφορά τη συμμόρφωση της χώρας με τις νέες ευρωπαϊκές απαιτήσεις για ενισχυμένη ανταλλαγή φορολογικών δεδομένων, διασυνοριακή πληροφόρηση και ενίσχυση μηχανισμών διαφάνειας. Για την τοπική αυτοδιοίκηση ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι δευτερογενείς επιπτώσεις που προκύπτουν μέσα από την επέκταση της διαλειτουργικότητας μεταξύ κρατικών πληροφοριακών συστημάτων, φορολογικών αρχών και τοπικών βάσεων δεδομένων.
Οι δήμοι δεν μετατρέπονται σε φορολογικές αρχές διεθνούς ανταλλαγής πληροφοριών. Ωστόσο, διαθέτουν ήδη κρίσιμα δεδομένα για την ακίνητη περιουσία, τα δημοτικά τέλη, τις δηλωμένες επιφάνειες, το ΤΑΠ, τις χρήσεις γης, τις άδειες λειτουργίας επιχειρήσεων και τις τοπικές κανονιστικές υποχρεώσεις. Σε ένα πλαίσιο όπου η διοικητική συνεργασία και οι ψηφιακές διασταυρώσεις ενισχύονται, οι δημοτικές υπηρεσίες θα βρεθούν πιο κοντά σε ένα νέο μοντέλο αξιοποίησης πληροφοριών, όπου στοιχεία από ΑΑΔΕ, Κτηματολόγιο, ΔΕΔΔΗΕ, Ε9 και τοπικά μητρώα θα μπορούν ευκολότερα να συγκρίνονται ή να επικαιροποιούνται.
Αυτό δημιουργεί νέες δυνατότητες για τους δήμους σε επίπεδο εσόδων. Για παράδειγμα, αποκλίσεις μεταξύ δηλωμένων τετραγωνικών, πραγματικών επιφανειών, χρήσεων ακινήτων ή επαγγελματικών δραστηριοτήτων θα μπορούσαν ευκολότερα να εντοπίζονται, περιορίζοντας απώλειες από υποδηλωμένα ακίνητα ή λανθασμένες χρεώσεις σε ΤΑΠ και τέλη καθαριότητας – φωτισμού. Ειδικά σε περιοχές με έντονη τουριστική ή εμπορική δραστηριότητα, η δυνατότητα καλύτερης εικόνας για βραχυχρόνιες μισθώσεις, επαγγελματικές χρήσεις ή μεταβολές ιδιοκτησίας μπορεί να έχει ουσιαστική δημοσιονομική σημασία.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο οι δήμοι παρακολουθούν επαγγελματικές δραστηριότητες, άδειες καταστημάτων, χρήσεις κοινοχρήστων χώρων ή μεταβολές σε επιχειρηματικές εγκαταστάσεις. Η πιο ακριβής εικόνα μπορεί να συμβάλει σε δικαιότερη επιβολή τελών, καλύτερο έλεγχο και περιορισμό φαινομένων αδήλωτης ή λανθασμένα δηλωμένης δραστηριότητας.
Από την άλλη πλευρά, οι πιθανές αυτές δυνατότητες συνοδεύονται από αυξημένες απαιτήσεις. Οι οικονομικές υπηρεσίες των δήμων, οι ΥΔΟΜ, οι υπηρεσίες αδειοδοτήσεων και οι δημοτικές επιχειρήσεις θα χρειαστεί να προσαρμοστούν σε υψηλότερα πρότυπα ακρίβειας δεδομένων, ψηφιακής διαχείρισης, κυβερνοασφάλειας και διαρκούς επικαιροποίησης αρχείων. Όσο αυξάνονται οι διασταυρώσεις, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανάγκη για αξιόπιστα μητρώα, ώστε να αποφεύγονται λάθη, προσφυγές πολιτών και διοικητικές επιβαρύνσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το γεγονός ότι το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και «λοιπές διατάξεις», στοιχείο που συχνά λειτουργεί ως πεδίο ενσωμάτωσης επιμέρους διοικητικών ή λειτουργικών παρεμβάσεων που μπορεί να επηρεάζουν φορείς της γενικής κυβέρνησης, άρα και την αυτοδιοίκηση. Για τον λόγο αυτό, οι δήμοι και οι υπηρεσίες τους θα χρειαστεί να εξετάσουν προσεκτικά όχι μόνο το ευρωπαϊκό φορολογικό σκέλος, αλλά και τις επιμέρους εφαρμοστικές προβλέψεις που μπορεί να αφορούν πληροφοριακά συστήματα, διαλειτουργικότητες ή διοικητικές υποχρεώσεις.
