Οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες υιοθέτησαν γνωμοδότηση με θέμα το μέλλον της αγροτικής ανάπτυξης μετά το 2027 κατά τη διάρκεια συνόδου ολομέλειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) στις 6 Μαΐου. Με επικεφαλής τον εισηγητή Radim Sršeň (CZ/EPP), δήμαρχο του Dolní Studénky, η γνωμοδότηση ζητά την πλήρη αναγνώριση της αγροτικής ανάπτυξης ως βασικού στόχου της Πολιτικής Συνοχής, υποστηριζόμενη από ειδική χρηματοδότηση και μια συνεκτική προσέγγιση που υπερβαίνει τις τομεακές γεωργικές πολιτικές.
Οι αγροτικές περιοχές, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 80% του εδάφους της ΕΕ και φιλοξενούν σχεδόν το 30% των πολιτών της ΕΕ, παραμένουν διαρθρωτικά υποεπενδυμένες. Αυτό το επίμονο κενό αποδυναμώνει την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, υπονομεύει τη δημοκρατική εμπιστοσύνη και το «δικαίωμα διαμονής», και περιορίζει επίσης τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. Ταυτόχρονα, οι αγροτικές περιοχές διαδραματίζουν στρατηγικό ρόλο στην υλοποίηση βασικών προτεραιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της δράσης για το κλίμα, της προστασίας του περιβάλλοντος, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, των σταθερών και κυρίαρχων συστημάτων τροφίμων, της εδαφικής ανθεκτικότητας και της κοινωνικής συνοχής.
Στο πλαίσιο αυτό, οι τοπικοί και περιφερειακοί εκπρόσωποι χαιρετίζουν την προτεινόμενη εδαφική προσέγγιση της ΕΕ για την αγροτική ανάπτυξη ως ένα βήμα προς μια πιο συνεκτική, ευέλικτη και τοπικά προσαρμοσμένη χρηματοδότηση. Ωστόσο, τονίζουν ότι οι αγροτικές περιοχές έχουν υποχρηματοδοτηθεί στον τρέχοντα προϋπολογισμό και κινδυνεύουν να μείνουν περαιτέρω πίσω στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), εκτός εάν διατεθούν σαφώς σημαντικοί πόροι για τις αγροτικές περιοχές.
Η γνωμοδότηση, επομένως, ζητά ένα ισχυρότερο και πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο που να εξορθολογίζει και να ευθυγραμμίζει τα υπάρχοντα χρηματοδοτικά μέσα, τοποθετώντας την αγροτική ανάπτυξη πιο σταθερά στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσέγγισης της Πολιτικής Συνοχής. Υπογραμμίζει επίσης τις δυνατότητες προγραμμάτων όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας (ECF) και το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» για την υποστήριξη της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας στις αγροτικές περιοχές.
Δίνεται βασική έμφαση στη διακυβέρνηση: η αγροτική ανάπτυξη μετά το 2027 θα πρέπει να βασίζεται σταθερά στην αρχή της επικουρικότητας, διασφαλίζοντας την ουσιαστική συμμετοχή των περιφερειακών και τοπικών αρχών στη λήψη αποφάσεων σε όλο τον σχεδιασμό, την έγκριση και την εφαρμογή των εθνικών και περιφερειακών σχεδίων εταιρικής σχέσης (NRPP).
Τέλος, η γνωμοδότηση ζητά ενισχυμένη υποστήριξη για αποδεδειγμένες προσεγγίσεις που βασίζονται στον τόπο, όπως το LEADER και τα Έξυπνα Χωριά, με την υποστήριξη ειδικής χρηματοδότησης, παράλληλα με ισχυρότερη προστασία της υπαίθρου και ανάπτυξη ικανοτήτων σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι πολιτικές αντικατοπτρίζουν και ανταποκρίνονται καλύτερα στις αγροτικές ανάγκες.
Παράθεση
Εισηγητής Radim Sršeň (CZ/EPP), Δήμαρχος του Δήμου Dolní Studénky: «Το μέλλον της αγροτικής ανάπτυξης βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι. Οι αγροτικές περιοχές μπορούν είτε να γίνουν μουσείο είτε ένας ζωντανός και ελκυστικός τόπος διαβίωσης για όλες τις γενιές. Έχουν πολλές προκλήσεις καθώς και μεγάλο δυναμικό, και μια ολιστική, τοποκεντρική, ολοκληρωμένη, πολυταμειακή και πολυπολιτική προσέγγιση είναι η μόνη συνταγή για το μέλλον τους. Θα πρέπει επίσης να υπάρχει επαρκής ειδική χρηματοδότηση για τις αγροτικές περιοχές, που να αντιστοιχεί στην πραγματικότητα ότι το 30% των Ευρωπαίων πολιτών ζουν εκεί, καθώς και για ολοκληρωμένα μέσα που βασίζονται στον τόπο, όπως το LEADER/CLLD και τα Έξυπνα Χωριά κ.λπ., καθώς έχουν αποδειχθεί πολύ επιτυχημένα στην εμπλοκή των πολιτών και στην παροχή εξατομικευμένων λύσεων για κάθε γωνιά της Ευρώπης. Η πλήρης αξιοποίηση του στρατηγικού δυναμικού των αγροτικών περιοχών και η βελτίωση της ποιότητας ζωής εκεί είναι ο μόνος τρόπος για να αλλάξουμε τα ρεύματα της δημογραφίας και της δυσαρέσκειας.»
