Με μεγάλη επιτυχία ολοκληρώθηκε το Διήμερο Επιστημονικό Συνέδριο με τίτλο: «Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Θεσμική Μεταρρύθμιση και Σύγχρονες Προκλήσεις» που διοργάνωσε υπό την Αιγίδα της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας και της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας οΦοιτητικός Επιστημονικός Όμιλος Δημόσιου και Διεθνούς Δικαίου Νομικής Αθηνών.
Το Συνέδριο πραγματοποιήθηκε με μεγάλη συμμετοχή διαδικτυακά και δια ζώσης στις 13-14 Μαΐου 2026 στο Αμφιθέατρο Αργυριάδης, στο ιστορικό κτίριο των Προπυλαίων του ΕΚΠΑ.
Στο συνέδριο συμμετείχαν καθηγητές από το ΕΚΠΑ, το ΑΠΘ, το Πάντειο Πανεπιστήμιο, το ΠΑΔΑ και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Υπουργοί, Δικαστές Διοικητικών Δικαστηρίων και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, μέλη της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, στελέχη του Υπουργείου Εσωτερικών, καθώς και Περιφερειάρχες, Δήμαρχοι και στελέχη της αυτοδιοίκησης από όλη την Ελλάδα.
Η διημερίδα αποτέλεσε σημαντικό ακαδημαϊκό γεγονός, καθώς είναι η πρώτη που διοργανώνεται κατά την θεσμοθέτηση του νέου Κώδικα και συγκέντρωσε 47 ομιλητές σε πολλαπλά πάνελ με πλούσια θεματολογία που θα καλύπτει μεταξύ άλλων τα οικονομικά, τα φορολογικά, τα εκλογικά και τα οργανωτικά καθώς και τα ζητήματα ελέγχου των ΟΤΑ. Υπήρχαν επίσης διαθεματικές συνεδρίες που θα αφορούν την πολιτική προστασία, το περιβάλλον, αναπτυξιακά και συνταγματικά θέματα.
Κατά την έναρξη των εργασιών του συνεδρίου, ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου υπογράμμισε τη σημασία του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης ως μιας ουσιαστικής θεσμικής μεταρρύθμισης, που φιλοδοξεί να κωδικοποιήσει και να ενοποιήσει το πολυσύνθετο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των Δήμων. Όπως ανέφερε, ο νέος Κώδικας επιχειρεί να αντιμετωπίσει χρόνια προβλήματα πολυνομίας, γραφειοκρατίας και διοικητικής πολυπλοκότητας, συγκεντρώνοντας εκατοντάδες διατάξεις σε ένα ενιαίο και λειτουργικό πλαίσιο. Παράλληλα, κάλεσε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και την κοινωνία των πολιτών να συμμετάσχουν ενεργά στη διαδικασία διαβούλευσης, συμβάλλοντας με προτάσεις και παρατηρήσεις στη διαμόρφωση του τελικού κειμένου.
Ο Α’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ και Δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, στην ομιλία του με θέμα «Ισχυροί Δήμοι ή διοικητικοί διαχειριστές; Το πραγματικό διακύβευμα του νέου Αυτοδιοικητικού Κώδικα», επεσήμανε ότι το βασικό ζητούμενο της μεταρρύθμισης δεν είναι μόνο η επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου, αλλά κυρίως ο καθορισμός του μοντέλου Αυτοδιοίκησης που επιθυμεί η χώρα. Τόνισε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση χρειάζεται ουσιαστικές και βαθύτερες αλλαγές, με ξεκάθαρες αρμοδιότητες, πραγματική διοικητική αυτοτέλεια και ένα πιο τολμηρό όραμα για τον ρόλο των Δήμων.
Από την πλευρά του, ο Γενικός Γραμματέας της ΚΕΔΕ Δημήτρης Καφαντάρης χαρακτήρισε τον νέο Κώδικα ως μια σημαντική προσπάθεια θεσμικού εκσυγχρονισμού, η οποία εισάγει μια νέα φιλοσοφία διοίκησης και ένα νέο μοντέλο άσκησης δημόσιας εξουσίας. Όπως σημείωσε, για πρώτη φορά διαμορφώθηκε ένα ουσιαστικό πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ της Κυβέρνησης, του Υπουργείου Εσωτερικών και της ΚΕΔΕ, με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου και αποτελεσματικού θεσμικού πλαισίου για την Αυτοδιοίκηση. Υπογράμμισε επίσης ότι ο νέος Κώδικας μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό εργαλείο ενίσχυσης της διοικητικής αποτελεσματικότητας και της λειτουργικής αυτοτέλειας των Δήμων.
Στο συνέδριο συμμετείχε και η Ένωση Περιφερειών Ελλάδας, με τον Γενικό Γραμματέα της Φάνη Σπανό να αναδεικνύει τη σημασία του διαλόγου για το μέλλον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Όπως τόνισε, η χώρα χρειάζεται ένα νέο θεσμικό πλαίσιο που θα διασφαλίζει δίκαιη και λογική κατανομή αρμοδιοτήτων, επαρκείς οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους, αλλά και συνθήκες λειτουργίας που θα επιτρέπουν σε Περιφερειάρχες και Δημάρχους να υλοποιούν αποτελεσματικά το πρόγραμμά τους. Παράλληλα, επεσήμανε την ανάγκη ύπαρξης ενός εκλογικού πλαισίου που θα εγγυάται υψηλή δημοκρατική νομιμοποίηση.
Στην τοποθέτηση του Φοιτητικού Επιστημονικού Ομίλου Δημοσίου και Διεθνούς Δικαίου της Νομικής Αθηνών, ο Ανδρέας Καραγιάννης ανέδειξε μεταξύ άλλων τη σημασία του συνεδρίου ως της πρώτης μεγάλης επιστημονικής συνάντησης μετά τη θεσμοθέτηση του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Υπογραμμίστηκε ότι η μεταρρύθμιση φιλοδοξεί να ενισχύσει τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, τη συμμετοχή των πολιτών και την αποτελεσματικότητα της διοίκησης, ενώ τέθηκαν στο επίκεντρο κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή του νέου πλαισίου, την ενίσχυση της αυτοτέλειας της Αυτοδιοίκησης και τη σχέση πολίτη και τοπικής διακυβέρνησης.
Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις νέες τροποποιήσεις που εισάγει ο υπό διαμόρφωση Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με κεντρικό στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της αποτελεσματικότητας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Μεταξύ των βασικών αλλαγών περιλαμβάνονται η κωδικοποίηση και η αποσαφήνιση περισσότερων από 1.000 νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων, η αναδιάρθρωση και σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ Δήμων, Περιφερειών και κεντρικού κράτους, καθώς και η ενίσχυση των μηχανισμών οικονομικού ελέγχου και διοικητικής εποπτείας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στην επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών και στη μείωση της γραφειοκρατίας, με στόχο την αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση των πολιτών και την ταχύτερη υλοποίηση έργων και παρεμβάσεων σε τοπικό επίπεδο.
Επιπλέον, ο νέος Κώδικας προβλέπει σημαντικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών στη λήψη αποφάσεων και τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας της Αυτοδιοίκησης μέσω ψηφιακών εργαλείων. Στις νέες ρυθμίσεις περιλαμβάνονται η δυνατότητα αξιοποίησης ηλεκτρονικών διαδικασιών διαβούλευσης και ψηφοφορίας, η ενεργότερη λειτουργία θεσμών συμμετοχικής δημοκρατίας, όπως τα συμβούλια νέων και οι συνελεύσεις κατοίκων, καθώς και η προώθηση συνεργασιών μεταξύ ΟΤΑ σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην ενίσχυση της λειτουργικής και οικονομικής αυτοτέλειας των Δήμων και των Περιφερειών, προκειμένου η Τοπική Αυτοδιοίκηση να μπορεί να ανταποκρίνεται με μεγαλύτερη ευελιξία και αποτελεσματικότητα στις σύγχρονες ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με την κοινή διαπίστωση ότι ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης συνιστά μια ιδιαίτερα σημαντική θεσμική πρωτοβουλία, η επιτυχία της οποίας θα εξαρτηθεί από τη διαρκή συνεργασία Πολιτείας, Αυτοδιοίκησης, ακαδημαϊκής κοινότητας και κοινωνίας των πολιτών.
To συνέδριο μπορείτε να παρακολουθήσετε εδώ
