Ψηφίστηκε ο νέος νόμος 5301/2026 με τίτλο «Διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2226 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2025/872», ο οποίος πέρα από τις φορολογικές και συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις περιλαμβάνει και σειρά διατάξεων που επηρεάζουν άμεσα την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τα σχολικά κτίρια, τις μισθώσεις ακινήτων των δήμων, αλλά και ζητήματα πληροφοριακών συστημάτων και οχημάτων επείγουσας ανάγκης.
Ανάμεσα στις σημαντικότερες προβλέψεις για τους ΟΤΑ περιλαμβάνεται η παράταση μισθώσεων ακινήτων που χρησιμοποιούνται για τη στέγαση σχολικών μονάδων, παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών, δομών κοινωνικής πρόνοιας και αθλητικών εγκαταστάσεων δήμων και περιφερειών. Συγκεκριμένα, το άρθρο 110 προβλέπει ότι μισθώσεις που λήγουν εντός του τρέχοντος έτους ή έχουν ήδη λήξει, αλλά ο μισθωτής εξακολουθεί να παραμένει στο ακίνητο, μπορούν να παραταθούν, δίνοντας σημαντική «ανάσα» σε δήμους που αντιμετωπίζουν πιεστικά στεγαστικά προβλήματα για σχολικές και κοινωνικές δομές.
Ο νόμος περιλαμβάνει επίσης ειδικές προβλέψεις για τις ευθύνες των δήμων στα σχολικά κτίρια. Σε σχετική διάταξη διευκρινίζεται ότι η ευθύνη για επισκευές μεγάλης κλίμακας στον φέροντα οργανισμό, στις στέγες και στις βασικές εγκαταστάσεις των σχολικών κτιρίων ανήκει στους αντίστοιχους δήμους. Η διάταξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο όπου πολλοί δήμοι επισημαίνουν το αυξημένο κόστος συντήρησης των σχολικών υποδομών και ζητούν πρόσθετη χρηματοδότηση.
Παράλληλα, ο ν. 5301/2026 περιλαμβάνει διατάξεις ψηφιακής διακυβέρνησης και διαλειτουργικότητας πληροφοριακών συστημάτων. Προβλέπεται η δημιουργία και λειτουργία πληροφοριακών συστημάτων που θα διαλειτουργούν μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης με άλλα συστήματα του δημόσιου τομέα. Επιπλέον, προβλέπονται κοινές υπουργικές αποφάσεις για τη διάθεση διαλειτουργικοτήτων μεταξύ πληροφοριακών συστημάτων και αρχείων φορέων του δημοσίου. Οι διατάξεις αυτές συνδέονται με τη γενικότερη προσπάθεια επιτάχυνσης της ψηφιοποίησης του κράτους και αναμένεται να επηρεάσουν και τις λειτουργίες των δήμων που διασυνδέονται πλέον όλο και περισσότερο με κεντρικές κρατικές βάσεις δεδομένων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι ρυθμίσεις για τα οχήματα άμεσης ανάγκης. Ο νόμος επεκτείνει το σχετικό πλαίσιο και στα οχήματα κοινωφελών ιδρυμάτων και εγγεγραμμένων Οργανώσεων Κοινωνίας Πολιτών που παρέχουν υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας και έχουν χαρακτηριστεί ως οχήματα άμεσης ανάγκης, με δυνατότητα τοποθέτησης ειδικών φωτεινών και ηχητικών προειδοποιητικών συστημάτων. Η ρύθμιση επηρεάζει έμμεσα και τους δήμους, ιδιαίτερα σε επίπεδο κοινωνικών υπηρεσιών και συνεργασιών με πιστοποιημένους φορείς κοινωνικής φροντίδας.
Ο νέος νόμος, αν και παρουσιάστηκε κυρίως ως φορολογικό και διοικητικό νομοσχέδιο ευρωπαϊκής εναρμόνισης, περιλαμβάνει τελικά ένα ευρύ πλέγμα διατάξεων που επεκτείνονται στην καθημερινή λειτουργία της Αυτοδιοίκησης, στη διαχείριση σχολικών και κοινωνικών υποδομών, αλλά και στον ψηφιακό μετασχηματισμό του δημόσιου τομέα.
