Σημαντικό ενδιαφέρον καταγράφεται στη δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το πρώτο βιβλίο του νέου «Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης», που αφορά τη συγκρότηση της αυτοδιοίκησης και της αποκεντρωμένης διοίκησης, τη δημοτικότητα, τις δημοτικές κοινότητες και τα εκλογικά ζητήματα. Μέχρι στιγμής, στο συγκεκριμένο τμήμα της διαβούλευσης έχουν κατατεθεί δεκάδες σχόλια πολιτών, εργαζομένων, αυτοδιοικητικών και φορέων, με πολλές παρατηρήσεις να εστιάζουν στη δημοτικότητα, τη λειτουργία των κοινοτήτων, τα δικαιώματα εκλογιμότητας και τις εργασιακές διατάξεις.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδείχθηκαν αφορά τη μεταδημότευση και ειδικότερα την πρόβλεψη διετούς μόνιμης κατοικίας για την απόκτηση δημοτικότητας. Πολίτες χαρακτηρίζουν τη διάταξη αναχρονιστική και ζητούν την κατάργησή της, υποστηρίζοντας ότι ο πολίτης πρέπει να μπορεί να συμμετέχει άμεσα στα κοινά του τόπου όπου πραγματικά κατοικεί και δραστηριοποιείται. Στα σχόλια επισημαίνεται ότι με τα σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία και το «Μητρώο Πολιτών» η διοίκηση μπορεί πλέον να ελέγχει αποτελεσματικά την πραγματική κατοικία χωρίς την ανάγκη πολυετούς αναμονής.
Ιδιαίτερα έντονη είναι και η συζήτηση γύρω από τις δημοτικές κοινότητες και τους προέδρους τους. Πολλοί πολίτες ζητούν την καθιέρωση ορίου δύο θητειών για τους προέδρους κοινοτήτων, κυρίως σε μικρά χωριά, όπου –όπως αναφέρουν– λόγω συγγενικών σχέσεων και μικρού αριθμού ψηφοφόρων επανεκλέγονται συνεχώς τα ίδια πρόσωπα. Άλλοι σχολιαστές προτείνουν την ενίσχυση της θεσμικής νομιμοποίησης των προέδρων κοινοτήτων, ζητώντας αυξημένες πλειοψηφίες ώστε να εξασφαλίζεται ευρύτερη αποδοχή και σταθερότητα στη διοίκηση των μικρών κοινοτήτων.
Παράλληλα, αρκετές παρεμβάσεις αφορούν την ενδοδημοτική αποκέντρωση και τον τρόπο εκλογής των εκπροσώπων των κοινοτήτων. Υπάρχουν προτάσεις για ανεξάρτητους συνδυασμούς στις κοινότητες χωρίς σύνδεση με τα κεντρικά δημοτικά ψηφοδέλτια, αλλά και αιτήματα για απλή αναλογική. Άλλοι πολίτες ζητούν να διατηρηθεί ο τίτλος του «Προέδρου» για τους εκπροσώπους μικρών κοινοτήτων, θεωρώντας ότι ο όρος «εκπρόσωπος» υποβαθμίζει θεσμικά τον ρόλο τους.
Ξεχωριστή θέση στη διαβούλευση κατέχει το αίτημα κατοίκων του Ολυμπιακού Χωριού για την επίσημη αναγνώριση της περιοχής ως ξεχωριστής Δημοτικής Κοινότητας του Δήμου Αχαρνών από την επόμενη αυτοδιοικητική περίοδο. Οι πολίτες επικαλούνται την ιστορική σημασία της περιοχής ως τόπου φιλοξενίας των αθλητών των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 και ζητούν ειδική νομοθετική πρόβλεψη στον νέο κώδικα. Το ίδιο αίτημα επαναλαμβάνεται σε σειρά πανομοιότυπων σχολίων, γεγονός που δείχνει οργανωμένη κινητοποίηση κατοίκων και φορέων της περιοχής.
Αντιδράσεις προκαλούν και οι διατάξεις που αφορούν εργαζόμενους στην αυτοδιοίκηση. Εργαζόμενοι σε ΚΔΑΠ και ΚΔΑΠ ΑμεΑ ζητούν να συμπεριληφθούν στις ίδιες εξαιρέσεις που προβλέπονται για το προσωπικό παιδικών σταθμών, κάνοντας λόγο για άδικη μεταχείριση εργαζομένων που απασχολούνται επί χρόνια σε συγχρηματοδοτούμενες δομές των δήμων. Παράλληλα, υπάρχουν σχόλια που καταγγέλλουν τη δημιουργία «εργαζομένων δύο ταχυτήτων» και κάνουν λόγο για διατήρηση της εργασιακής ομηρίας μέσω συγκεκριμένων άρθρων του σχεδίου νόμου.
Στη διαβούλευση κατατέθηκαν επίσης παρατηρήσεις σχετικά με τα κωλύματα εκλογιμότητας, κυρίως για μικρούς νησιωτικούς, ορεινούς και παραμεθόριους δήμους. Ορισμένοι πολίτες υποστηρίζουν ότι οι αυστηροί περιορισμοί δυσκολεύουν τη συμμετοχή στα κοινά σε περιοχές με ήδη μειωμένο πληθυσμό και περιορισμένο αριθμό διαθέσιμων υποψηφίων. Άλλοι σχολιαστές ζητούν μεγαλύτερη ισότητα στη νομοθεσία, κάνοντας λόγο για ευνοϊκές εξαιρέσεις υπέρ συγκεκριμένων κατηγοριών προσώπων.
Δεν λείπουν και οι γενικότερες πολιτικές τοποθετήσεις για τη φιλοσοφία του νέου κώδικα. Κάποιοι πολίτες θεωρούν θετική την προσπάθεια κωδικοποίησης της αυτοδιοικητικής νομοθεσίας, επισημαίνουν όμως ότι απαιτείται ουσιαστική αποκέντρωση, μείωση της γραφειοκρατίας, περισσότερη οικονομική αυτοτέλεια για τους ΟΤΑ και πραγματική ψηφιοποίηση υπηρεσιών. Άλλοι σχολιαστές επικρίνουν τη διατήρηση πολυεπίπεδων διοικητικών δομών και ζητούν ένα απλούστερο μοντέλο διοίκησης με λιγότερα επίπεδα εξουσίας και σαφέστερες αρμοδιότητες.
Η διαβούλευση για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης παραμένει ανοιχτή έως τις 4 Ιουνίου 2026 και ήδη συγκεντρώνει εκατοντάδες σχόλια σε όλα τα βιβλία και τις ενότητες του σχεδίου νόμου, αποτυπώνοντας το έντονο ενδιαφέρον της αυτοδιοικητικής κοινότητας αλλά και των πολιτών για τις αλλαγές που προωθούνται.
Δείτε εδώ το νομοσχέδιο στην Διαβούλευση
Δείτε εδώ τον Φάκελο του myota.gr για τον Νέο Κώδικα
Το myota.gr παρακολουθεί συνεχώς και θα αναλύσει και τα σχόλια στα άλλα Βιβλία.
