Έντονο ενδιαφέρον και εκατοντάδες παρεμβάσεις πολιτών, εργαζομένων και αιρετών καταγράφονται στη δημόσια διαβούλευση για το Βιβλίο Δεύτερο του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που αφορά το σύστημα διακυβέρνησης δήμων και περιφερειών, καθώς και την καταστατική θέση των οργάνων διοίκησης της Αυτοδιοίκησης (άρθρα 106-183).
Από την επισκόπηση των σχολίων προκύπτει ότι το μεγαλύτερο μέρος των παρεμβάσεων επικεντρώνεται στα άρθρα 138 και 730, τα οποία αφορούν ζητήματα άσκησης ένδικων μέσων από τους δήμους σε εργασιακές διαφορές και τις σχετικές εξαιρέσεις. Εργαζόμενοι στις Κοινωνικές Δομές Αντιμετώπισης της Φτώχειας, όπως τα Κέντρα Κοινότητας, οι Δομές Αστέγων και οι Δομές Παροχής Βασικών Αγαθών, ζητούν να συμπεριληφθούν ρητά στις εξαιρέσεις που προβλέπει ο νέος Κώδικας. Υποστηρίζουν ότι επί σειρά ετών καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες των δήμων μέσω συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων και θεωρούν ότι η μη ένταξή τους συνιστά άνιση μεταχείριση σε σχέση με άλλες κατηγορίες προσωπικού.
Ανάλογες παρεμβάσεις κατατέθηκαν και από εργαζόμενους στα ΚΔΑΠ και ΚΔΑΠ-ΜΕΑ, οι οποίοι ζητούν να αντιμετωπίζονται ισότιμα με το προσωπικό των παιδικών σταθμών. Όπως επισημαίνουν, εργάζονται επί πολλά χρόνια με διαδοχικές συμβάσεις στα ίδια συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα και θεωρούν άδικη την εξαίρεσή τους από τις προβλέψεις του άρθρου 138 και του άρθρου 730.
Παράλληλα, αρκετοί σχολιαστές ζητούν να περιοριστεί η υποχρεωτική άσκηση ένδικων μέσων από τους δήμους μόνο μέχρι το στάδιο του Εφετείου και να μην είναι υποχρεωτική η προσφυγή στον Άρειο Πάγο. Σύμφωνα με τα σχόλια, η υποχρέωση εξάντλησης όλων των ένδικων μέσων παρατείνει την εργασιακή ανασφάλεια των εργαζομένων και δημιουργεί επιπλέον οικονομικό και διοικητικό κόστος για τους ΟΤΑ.
Ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί και το ζήτημα της διοικητικής αυτοτέλειας των δήμων. Ορισμένοι συμμετέχοντες υποστηρίζουν ότι η υποχρεωτική άσκηση εφέσεων και αναιρέσεων περιορίζει την ελευθερία λήψης αποφάσεων των αιρετών οργάνων και έρχεται σε σύγκρουση με τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτοδιοίκηση των ΟΤΑ. Μάλιστα, υπάρχουν προτάσεις για πλήρη κατάργηση των σχετικών διατάξεων και αναζήτηση μόνιμων λύσεων για το προσωπικό που καλύπτει πάγιες ανάγκες.
Σημαντικό κεφάλαιο της διαβούλευσης αφορά και τις Δημοτικές Κοινότητες. Πρόεδροι κοινοτήτων και εκπρόσωποι τοπικών φορέων ζητούν περισσότερες αποφασιστικές αρμοδιότητες για τα κοινοτικά συμβούλια αντί του σημερινού κυρίως γνωμοδοτικού ρόλου. Υποστηρίζουν ότι οι τοπικές κοινωνίες γνωρίζουν καλύτερα τα προβλήματά τους και πρέπει να έχουν ουσιαστικό λόγο στη λήψη αποφάσεων για ζητήματα που τις αφορούν άμεσα.
Παράλληλα, προτείνονται αλλαγές στον τρόπο εκλογής των προέδρων των κοινοτήτων, ενίσχυση της πάγιας προκαταβολής για τις κοινότητες, συμμετοχή των προέδρων σε περισσότερα θεσμικά όργανα της Αυτοδιοίκησης, καθώς και μεγαλύτερη αποκέντρωση πόρων και αρμοδιοτήτων προς τα χωριά και τις μικρές δημοτικές ενότητες. Πολλές παρεμβάσεις κάνουν λόγο για ανάγκη αναζωογόνησης της ελληνικής υπαίθρου και ενίσχυσης των τοπικών δομών που έχουν αποδυναμωθεί τα τελευταία χρόνια.
Σχόλια κατατέθηκαν επίσης για τη λειτουργία των δημοτικών κοινοτήτων, με πολίτες να επισημαίνουν ότι η μεταφορά νέων αρμοδιοτήτων χωρίς αντίστοιχη στελέχωση δημιουργεί πρακτικά προβλήματα στην καθημερινή λειτουργία των υπηρεσιών. Ζητείται ενίσχυση του μόνιμου προσωπικού ώστε οι νέες αρμοδιότητες να μπορούν να ασκηθούν αποτελεσματικά.
Ξεχωριστή παρέμβαση αφορά το άρθρο 137 για την εκλογή των μελών της Δημοτικής Επιτροπής. Δημοτικοί σύμβουλοι ζητούν την επαναφορά πιο αναλογικών διαδικασιών εκλογής, υποστηρίζοντας ότι το προτεινόμενο σύστημα μπορεί να οδηγήσει σε στρεβλώσεις στην εκπροσώπηση των παρατάξεων της μειοψηφίας.
Τέλος, κατατέθηκαν προτάσεις για την ενίσχυση των πολιτικών ισότητας των φύλων στους ΟΤΑ, την υποχρέωση απάντησης των δήμων σε αιτήσεις πολιτών εντός συγκεκριμένων προθεσμιών, καθώς και τη μεγαλύτερη διαφάνεια στις αναθέσεις νομικών υποθέσεων από τους δήμους σε εξωτερικούς δικηγόρους.
Η εικόνα που προκύπτει από τη διαβούλευση είναι ότι οι πολίτες και οι εργαζόμενοι δεν περιορίζονται σε επιμέρους τεχνικές παρατηρήσεις, αλλά θέτουν ευρύτερα ζητήματα λειτουργίας της Αυτοδιοίκησης, εργασιακής ασφάλειας, δημοκρατικής εκπροσώπησης και αποκέντρωσης. Τα άρθρα που αφορούν τις εργασιακές σχέσεις στους ΟΤΑ συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, γεγονός που προμηνύει ότι θα αποτελέσουν ένα από τα βασικά σημεία συζήτησης μέχρι την τελική μορφή του νέου Κώδικα.
