Μια λιγότερο προβεβλημένη αλλά ιδιαίτερα σημαντική αλλαγή φαίνεται να φέρνει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς από το σχέδιο που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση δεν προκύπτει η διατήρηση της αρμοδιότητας των δήμων για την ενημέρωση και προστασία των καταναλωτών, η οποία προβλεπόταν στον ισχύοντα Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων.
Συγκεκριμένα, στην κατηγορία «Ποιότητα Ζωής και Εύρυθμη Λειτουργία των Πόλεων και των Οικισμών», υπήρχε αρμοδιότητα που αφορούσε: «την ενημέρωση των καταναλωτών για θέματα που αφορούν τα δικαιώματά τους, την ποιότητα των προσφερόμενων αγαθών και υπηρεσιών και τις επιπτώσεις τους στην υγεία και το περιβάλλον». Πρόκειται για το άρθρο 75 παρ. ΙΙ στοιχείο 22 του ν. 3463/2006 (Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων). Αυτό ήταν το νομικό έρεισμα που χρησιμοποιούσαν αρκετοί δήμοι για να δημιουργούν Γραφεία Καταναλωτή ή να συνεργάζονται με ενώσεις καταναλωτών.
Σε μια εποχή όπου τα νοικοκυριά καλούνται να αντιμετωπίσουν αυξημένο κόστος ζωής, ενεργειακές συμβάσεις, τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες, ηλεκτρονικές αγορές, τραπεζικά προϊόντα και ολοένα πιο σύνθετες καταναλωτικές σχέσεις, η παρουσία του δήμου ως πρώτου σημείου ενημέρωσης και υποστήριξης αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Ειδικά όταν οι απάτες κατά των ευάλωτων ομάδων όπως οι ηλικιωμένοι και οι παραπλανητικές διαφημίσεις έχουν γίνει μάστιγα.
Πετυχημένο παράδειγμα αποτελεί ο Δήμος Αμαρουσίου, στον οποίο λειτουργεί Αυτοτελές Γραφείο Τουριστικής Ανάπτυξης και Προστασίας Καταναλωτή. Μεταξύ των αρμοδιοτήτων του περιλαμβάνονται η δημιουργία μηχανισμών ενημέρωσης των καταναλωτών, η συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Καταναλωτή και τον Συνήγορο του Καταναλωτή, η τήρηση μητρώου καταναλωτών καθώς και η εισήγηση για τη σύσταση Επιτροπής Φιλικού Διακανονισμού για την εξωδικαστική επίλυση διαφορών μεταξύ προμηθευτών και καταναλωτών.
Αντίστοιχες πρωτοβουλίες έχουν αναπτυχθεί και σε άλλους δήμους. Στο Χαλάνδρι λειτουργεί Γραφείο Ενημέρωσης Καταναλωτών, ενώ οι αρμόδιες υπηρεσίες του δήμου ασχολούνται με ζητήματα προστασίας καταναλωτή, λειτουργίας αγορών, εμπορικών δραστηριοτήτων και εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών. Παράλληλα, ο Δήμος Αγίου Δημητρίου έχει αναπτύξει κατά το παρελθόν Γραφείο Ενημέρωσης, Προστασίας και Συμβουλευτικής Υποστήριξης Καταναλωτή, σε συνεργασία με καταναλωτικές οργανώσεις, προσφέροντας συμβουλευτική και ενημέρωση σε πολίτες για σειρά θεμάτων καθημερινότητας.
Η σημασία αυτών των δομών γίνεται εμφανής ακόμη και σε περιπτώσεις όπως η πρόσφατη δράση στον Δήμο Θηβαίων, όπου κινητή μονάδα εξυπηρέτησης καταναλωτών βρέθηκε στην πόλη προκειμένου να ενημερώσει τους πολίτες για τη σύνδεση με το δίκτυο φυσικού αερίου, τις διαδικασίες υποβολής αιτήσεων και τις διαθέσιμες εκπτώσεις στα τέλη σύνδεσης. Πρόκειται για χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η ενημέρωση των πολιτών για κρίσιμα ζητήματα κατανάλωσης ενέργειας συνδέεται άμεσα με την τοπική αυτοδιοίκηση και την καθημερινότητα των δημοτών.
Η πιθανή απουσία της σχετικής αρμοδιότητας από τον νέο Κώδικα ίσως και να προκαλέσει συζητήσεις κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης. Αρκετοί πολίτες εκτιμούν ότι αντί να περιορίζεται ο ρόλος των δήμων στην προστασία του καταναλωτή, θα έπρεπε να ενισχύεται, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι πολίτες αναζητούν έγκυρη ενημέρωση και υποστήριξη για ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα το εισόδημα και την ποιότητα ζωής τους.
