Οι διατάξεις για τα ανοικτά δεδομένα (Open Data) βρίσκονται κυρίως στο Άρθρο 27 του Ν. 5305/2026 και αφορούν την ενίσχυση του ρόλου της Ειδικής Γραμματείας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης ως κεντρικού φορέα για τη διαχείριση και επαναχρησιμοποίηση των δεδομένων του δημόσιου τομέα.
Τι είναι τα ανοικτά δεδομένα;
Ανοικτά δεδομένα είναι πληροφορίες που παράγουν οι δημόσιοι φορείς και μπορούν να διατίθενται ελεύθερα σε πολίτες, επιχειρήσεις, ερευνητές και οργανισμούς για περαιτέρω χρήση, χωρίς περιορισμούς ή με ελάχιστους περιορισμούς.
Παραδείγματα:
- Στατιστικά στοιχεία πληθυσμού.
- Δεδομένα μεταφορών.
- Περιβαλλοντικά δεδομένα.
- Οικονομικά στοιχεία.
- Γεωχωρικά δεδομένα.
- Δεδομένα προϋπολογισμών και δαπανών.
Τι αλλάζει με τον νέο νόμο;
Ο νόμος αναθέτει στην Ειδική Γραμματεία Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων περισσότερες αρμοδιότητες για:
✔️ τον συντονισμό της πολιτικής ανοικτών δεδομένων,
✔️ την εφαρμογή της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2019/1024 για τα ανοικτά δεδομένα,
✔️ την προώθηση της περαιτέρω χρήσης πληροφοριών του δημόσιου τομέα,
✔️ την ανάπτυξη πολιτικών διακυβέρνησης δεδομένων,
✔️ την αξιοποίηση των δεδομένων για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακών υπηρεσιών.
Τι σημαίνει αυτό για τους Δήμους;
Για τους Δήμους η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ενισχύεται η τάση να δημοσιοποιούνται σε ανοικτή μορφή δεδομένα όπως:
- κυκλοφοριακά στοιχεία,
- περιβαλλοντικές μετρήσεις,
- δεδομένα απορριμμάτων,
- στοιχεία δημοτικών υποδομών,
- προϋπολογισμοί και οικονομικά στοιχεία,
- δεδομένα πολιτικής προστασίας,
- γεωχωρικά δεδομένα και GIS.
Αυτό μπορεί να επιτρέψει την ανάπτυξη εφαρμογών από ιδιώτες, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις που θα αξιοποιούν τα δημοτικά δεδομένα για την παροχή νέων υπηρεσιών προς τους πολίτες.
Σύνδεση με την Τεχνητή Νοημοσύνη
Για πρώτη φορά ο νόμος συνδέει άμεσα τα ανοικτά δεδομένα με τη διακυβέρνηση δεδομένων και την τεχνητή νοημοσύνη. Όσο περισσότερα δημόσια δεδομένα είναι διαθέσιμα σε δομημένη μορφή, τόσο περισσότερες δυνατότητες υπάρχουν για:
- έξυπνες πόλεις (smart cities),
- προβλέψεις κυκλοφορίας,
- ενεργειακή διαχείριση,
- περιβαλλοντική παρακολούθηση,
- αυτοματοποιημένη εξυπηρέτηση πολιτών,
- ανάπτυξη εφαρμογών AI στον δημόσιο τομέα.
Με απλά λόγια, το Άρθρο 27 δεν ανοίγει νέες κατηγορίες δεδομένων από μόνο του, αλλά ενισχύει το θεσμικό πλαίσιο ώστε τα δεδομένα του Δημοσίου να γίνουν πιο προσβάσιμα, πιο αξιοποιήσιμα και πιο χρήσιμα για την οικονομία, την έρευνα και την καινοτομία.
