Ένα ακόμη βήμα προς τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους επιχειρεί η κυβέρνηση με τον Ν. 5305/2026, ο οποίος δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α’ 85/29.05.2026 και περιλαμβάνει ένα ευρύ πακέτο διατάξεων για τις ψηφιακές υπηρεσίες, τα δεδομένα, τις διαλειτουργικότητες και τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης.
Ο νέος νόμος εισάγει σημαντικές αλλαγές που αφορούν τόσο τους πολίτες όσο και τους δημόσιους φορείς, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας, την καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων και την παροχή πιο σύγχρονων ψηφιακών υπηρεσιών.
Ψηφιακή άντληση και χρήση αντιγράφου ταυτότητας
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά το ψηφιακό αντίγραφο του δελτίου ταυτότητας. Ο νόμος επεκτείνει τη δυνατότητα έκδοσης και υποβολής ψηφιακού αντιγράφου ταυτότητας σε φορείς του ιδιωτικού τομέα, ενώ παράλληλα επιτρέπει σε δημόσιους φορείς να αντλούν στοιχεία ταυτότητας μέσω ειδικών διαλειτουργικών υπηρεσιών (API).
Παράλληλα, το ψηφιακό αντίγραφο μπορεί να αποθηκεύεται και σε μορφή PDF με μοναδικό κωδικό επαλήθευσης και QR code, αποκτώντας ισχύ φωτοαντιγράφου της ταυτότητας.
Αναβάθμιση της εφαρμογής MyStreet
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και για την εφαρμογή MyStreet, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν να καταγγέλλουν αυθαίρετη χρήση κοινόχρηστων χώρων, όπως πεζοδρόμια και πλατείες από τραπεζοκαθίσματα.
Η νέα μορφή της εφαρμογής αποκτά ευρύτερο προσανατολισμό, δίνοντας έμφαση όχι μόνο στον έλεγχο των καταλήψεων κοινόχρηστων χώρων αλλά και στην ενίσχυση της ασφάλειας και της προσβασιμότητας των δημόσιων χώρων, ιδιαίτερα για τα άτομα με αναπηρία, τους ηλικιωμένους και τις οικογένειες με καρότσια.
Νέες υπηρεσίες μέσω Gov.gr και Gov.gr Messenger
Ο νόμος αναβαθμίζει περαιτέρω την Ενιαία Ψηφιακή Πύλη του Δημοσίου (Gov.gr) με νέες λειτουργίες προσωποποιημένης πληροφόρησης, αλλά και με τη δημιουργία του Gov.gr Messenger, ενός συστήματος ηλεκτρονικών ειδοποιήσεων και επικοινωνίας μεταξύ πολιτών και Δημοσίου.
Παράλληλα προβλέπεται η λειτουργία ψηφιακού βοηθού (chatbot) στο Gov.gr, με στόχο την ταχύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών και την καθοδήγησή τους στις διαθέσιμες υπηρεσίες.
Ανοικτά δεδομένα και διακυβέρνηση δεδομένων
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα ανοικτά δεδομένα και στη διαχείριση των δημόσιων πληροφοριών. Με τις νέες διατάξεις ενισχύεται ο ρόλος της Ειδικής Γραμματείας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων ως αρμόδιας αρχής για την πολιτική ανοικτών δεδομένων και την περαιτέρω αξιοποίηση πληροφοριών του δημόσιου τομέα.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, τη διαφάνεια και τη δημιουργία νέων ψηφιακών υπηρεσιών από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς.
Gov.gr Wallet και Kids Wallet
Ο νόμος επεκτείνει το θεσμικό πλαίσιο για το Gov.gr Wallet και το Kids Wallet, δημιουργώντας ειδικό μητρώο οργανισμών που θα μπορούν να επαληθεύουν τα στοιχεία των πολιτών μέσω των ψηφιακών πορτοφολιών.
Η ρύθμιση αποσκοπεί στη μεγαλύτερη αξιοποίηση των ψηφιακών εγγράφων στις συναλλαγές με το Δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, περιορίζοντας την ανάγκη για έντυπα δικαιολογητικά.
Νέες διαλειτουργικότητες πληροφοριακών συστημάτων
Κεντρικό στοιχείο του νόμου αποτελεί η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας μεταξύ των πληροφοριακών συστημάτων της δημόσιας διοίκησης. Προβλέπεται η ανάπτυξη νέων διαδικτυακών υπηρεσιών (web services), η διασύνδεση βάσεων δεδομένων και η εφαρμογή της ευρωπαϊκής αρχής «μόνον άπαξ» (once only principle), σύμφωνα με την οποία οι πολίτες δεν θα χρειάζεται να υποβάλλουν τα ίδια στοιχεία περισσότερες από μία φορές σε διαφορετικές δημόσιες υπηρεσίες.
Παράλληλα, οι δημόσιοι φορείς υποχρεώνονται να πραγματοποιούν αξιολογήσεις διαλειτουργικότητας πριν από την ανάπτυξη νέων ψηφιακών εφαρμογών.
Ρυθμίσεις για μετατάξεις και αποσπάσεις προσωπικού
Στο Μέρος Γ’ του νόμου περιλαμβάνονται διατάξεις για το προσωπικό της δημόσιας διοίκησης. Ειδικότερα, εναρμονίζεται η διαδικασία μετατάξεων στην Προεδρία της Κυβέρνησης με το σύστημα αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων, επιχειρώντας να δημιουργηθεί ένα πιο ενιαίο πλαίσιο διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού.
Οι ρυθμίσεις αυτές συνδέονται με τις ευρύτερες προσπάθειες εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης και καλύτερης αξιοποίησης του προσωπικού.
Διατάξεις για επιχειρήσεις δημόσιας ωφέλειας
Ο νόμος περιλαμβάνει επίσης ειδικές διατάξεις για επιχειρήσεις δημόσιας ωφέλειας, τροποποιώντας το πλαίσιο που αφορά τέλη και ειδικούς φόρους. Οι αλλαγές αφορούν κυρίως τον τρόπο εφαρμογής οικονομικών επιβαρύνσεων και τη λειτουργία συγκεκριμένων φορέων που παρέχουν υπηρεσίες κοινής ωφέλειας.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές
Συνολικά, ο Ν. 5305/2026 ενισχύει τον ψηφιακό χαρακτήρα του κράτους, επιταχύνει τη μετάβαση σε υπηρεσίες χωρίς χαρτί και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μεγαλύτερη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων. Για τους πολίτες αυτό μεταφράζεται σε λιγότερη γραφειοκρατία και περισσότερες υπηρεσίες μέσω κινητού τηλεφώνου, ενώ για τους δημόσιους φορείς συνεπάγεται αυξημένες υποχρεώσεις διαλειτουργικότητας, διαχείρισης δεδομένων και ψηφιακής εξυπηρέτησης.
