Σημαντικές επιφυλάξεις για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης διατύπωσε ο βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ, Παναγιώτης Δουδωνής, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στη Διαρκή Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης της Βουλής.
Ως εισηγητής της μειοψηφίας αναγνώρισε εξαρχής τη σημασία της κωδικοποίησης της νομοθεσίας, τονίζοντας ότι η αντιμετώπιση της πολυνομίας αποτελεί διαχρονική ανάγκη για τη χώρα. Όπως ανέφερε, η ύπαρξη διάσπαρτων νομοθετικών διατάξεων δημιουργεί προβλήματα τόσο στη δημόσια διοίκηση όσο και στην οικονομική δραστηριότητα και τις επενδύσεις.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι το υπό συζήτηση σχέδιο δεν αποτελεί μια απλή κωδικοποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας, αλλά εισάγει και σειρά νέων ρυθμίσεων, οι οποίες, κατά την άποψή του, πρέπει να αξιολογηθούν πολιτικά και θεσμικά.
Ενστάσεις για τις εξουσιοδοτικές διατάξεις
Ο κ. Δουδωνής στάθηκε ιδιαίτερα στο μεγάλο πλήθος εξουσιοδοτικών διατάξεων που περιλαμβάνονται στον Κώδικα και οι οποίες παραπέμπουν σε μελλοντικές υπουργικές αποφάσεις για την εφαρμογή κρίσιμων διατάξεων.
Όπως επισήμανε, η υπερβολική εξάρτηση ενός Κώδικα από δευτερογενή νομοθεσία υπονομεύει την αυτοτέλειά του και δυσχεραίνει την εφαρμογή του, καθώς οι πολίτες, οι αιρετοί και οι υπηρεσίες θα χρειάζεται να ανατρέχουν συνεχώς σε πρόσθετες υπουργικές αποφάσεις για να κατανοήσουν το ισχύον πλαίσιο.
Σφοδρή κριτική στο νέο εκλογικό σύστημα
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η κριτική στο νέο εκλογικό σύστημα των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών.
Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ χαρακτήρισε το σύστημα της εναλλακτικής ψήφου «ακατανόητο για τον μέσο πολίτη», επισημαίνοντας ότι δεν αποτελεί πρακτική με ευρεία εφαρμογή στην ηπειρωτική Ευρώπη και ότι όπου εφαρμόστηκε διεθνώς έχει δεχθεί έντονη κριτική.
Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει δικά της πολιτικά προβλήματα που προέκυψαν στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2023, προειδοποιώντας ότι οι εκλογικοί νόμοι που σχεδιάζονται με βάση τα αποτελέσματα της προηγούμενης εκλογικής αναμέτρησης συχνά αποδεικνύονται αναποτελεσματικοί στην επόμενη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η κατάργηση του δεύτερου γύρου αποδυναμώνει τη δημοκρατική νομιμοποίηση των δημάρχων και των περιφερειαρχών, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου η εκλογή προκύπτει μέσω μεταφοράς προτιμήσεων και όχι μέσω άμεσης πλειοψηφικής επιλογής των πολιτών.
«Δημαρχοκεντρικό μοντέλο διοίκησης»
Ο κ. Δουδωνής υποστήριξε επίσης ότι ο νέος Κώδικας διατηρεί και ενισχύει ένα έντονα δημαρχοκεντρικό μοντέλο διοίκησης.
Όπως ανέφερε, η ενίσχυση του ρόλου της Δημοτικής Επιτροπής και η συγκέντρωση αρμοδιοτήτων γύρω από τη δημοτική αρχή περιορίζουν τον ουσιαστικό ρόλο των Δημοτικών Συμβουλίων, όπου εκπροσωπείται και η αντιπολίτευση.
Κατά την τοποθέτησή του, η κυβερνησιμότητα δεν μπορεί να αποτελεί το μοναδικό κριτήριο για τη διαμόρφωση των θεσμών της αυτοδιοίκησης, καθώς η δημοκρατική νομιμοποίηση και η αντιπροσωπευτικότητα είναι εξίσου κρίσιμες παράμετροι.
Ζητήματα οικονομικής αυτοτέλειας των Δήμων
Ο εισηγητής της μειοψηφίας αναφέρθηκε και στο ζήτημα της οικονομικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ, επισημαίνοντας ότι ο Κώδικας δεν δίνει ουσιαστικές απαντήσεις σε χρόνιες εκκρεμότητες.
Ειδική αναφορά έκανε στο τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, στα έσοδα από τις παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και στο νέο τέλος τοπικής ανάπτυξης, εκφράζοντας ανησυχίες ότι οι νέες ρυθμίσεις ενδέχεται να επιβαρύνουν οικονομικά τους πολίτες χωρίς να ενισχύουν ουσιαστικά τα οικονομικά των δήμων.
Προβληματισμός για τις τοπικές κοινότητες
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις αλλαγές που αφορούν τις τοπικές κοινότητες, εκτιμώντας ότι οι νέες ρυθμίσεις περιορίζουν την αυτονομία και την εκπροσώπησή τους.
Αναφερόμενος κυρίως στις μικρές και νησιωτικές κοινότητες, υποστήριξε ότι η υποβάθμιση των θεσμών εκπροσώπησης έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η περιφέρεια αντιμετωπίζει έντονα δημογραφικά προβλήματα και φαινόμενα ερήμωσης.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, οι άνθρωποι που ασχολούνται με τις τοπικές κοινότητες το κάνουν κυρίως από αγάπη για τον τόπο τους, χωρίς σημαντικούς πόρους ή θεσμικά εργαλεία, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο αναγκαία την ενίσχυση και όχι τον περιορισμό του ρόλου τους.
«Ο Κώδικας δεν πετυχαίνει τον στόχο της θεσμικής ενίσχυσης της αυτοδιοίκησης»
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο Παναγιώτης Δουδωνής αναγνώρισε τη θετική διάσταση της κωδικοποίησης της αυτοδιοικητικής νομοθεσίας, ωστόσο εκτίμησε ότι οι νέες ρυθμίσεις που εισάγονται δεν οδηγούν σε ουσιαστική θεσμική και λειτουργική ενίσχυση της αυτοδιοίκησης.
Κατά τον ίδιο, το προτεινόμενο πλαίσιο χαρακτηρίζεται από συγκέντρωση εξουσιών, περιορισμό της αντιπροσωπευτικότητας, αδυναμία αντιμετώπισης των ζητημάτων οικονομικής αυτοτέλειας και αποδυνάμωση των τοπικών κοινοτήτων, στοιχεία που, όπως υποστήριξε, απομακρύνουν τον Κώδικα από τον στόχο μιας πραγματικά ισχυρής και αποκεντρωμένης αυτοδιοίκησης.
Δείτε εδώ την τοποθέτηση στο 58 λεπτό
