Το πλαίσιο συμμετοχής των δήμων για την ανάδειξη της «Εθνικής Πρωτεύουσας Νεολαίας 2027»καθορίζεται με τη νέα υπουργική απόφαση 14138 της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 3706/24.06.2026. Η απόφαση εξειδικεύει τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα κριτήρια αξιολόγησης και τον τρόπο επιλογής του δήμου που θα φέρει τον τίτλο το 2027.
Ο θεσμός έχει στόχο να ενισχύσει τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην ανάπτυξη πολιτικών για τη νεολαία και να αναδείξει δήμους που επενδύουν ουσιαστικά στη συμμετοχή των νέων, την καινοτομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.
Οι στόχοι του προγράμματος
Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση, το πρόγραμμα επιδιώκει:
- την ενίσχυση της ενεργού συμμετοχής των νέων ηλικίας 15 έως 29 ετών στα κοινά και στην τοπική κοινωνία,
- την καλλιέργεια ισχυρών δεσμών μεταξύ νέων και τοπικών κοινωνιών,
- την ενθάρρυνση των δήμων να αναπτύξουν και να υλοποιήσουν ολοκληρωμένες πολιτικές και δράσεις υπέρ της νεολαίας.
Ποιοι δήμοι μπορούν να συμμετάσχουν
Δικαίωμα συμμετοχής έχουν όλοι οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ βαθμού της χώρας.
Η σχετική Δημόσια Πρόσκληση θα εκδίδεται κάθε χρόνο έως τις 30 Ιουνίου από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και θα καθορίζει την προθεσμία υποβολής των αιτήσεων και τις ειδικότερες προϋποθέσεις συμμετοχής.
Τι πρέπει να περιλαμβάνει η αίτηση
Η αίτηση υποψηφιότητας θα πρέπει να υπογράφεται από τον νόμιμο εκπρόσωπο του δήμου και να συνοδεύεται υποχρεωτικά από:
- απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για την έγκριση συμμετοχής,
- υπεύθυνη δήλωση περί αποδοχής των όρων του προγράμματος,
- επιστολή εκδήλωσης ενδιαφέροντος που παρουσιάζει τη στρατηγική του δήμου για τη νεολαία,
- περιγραφή των προτεινόμενων δράσεων,
- χρονοδιάγραμμα υλοποίησης,
- προσδιορισμό της ομάδας-στόχου,
- αποδεικτικά εξασφαλισμένης χρηματοδότησης.
Οι δήμοι μπορούν επίσης να καταθέσουν προαιρετικά πρόσθετα στοιχεία, όπως επιστολές συνεργασίας από φορείς νεολαίας, υποστηρικτικούς φορείς και οπτικοακουστικό υλικό που ενισχύει την υποψηφιότητά τους.
Πώς θα γίνει η αξιολόγηση
Η αξιολόγηση των υποψηφιοτήτων θα πραγματοποιείται από επταμελή Επιτροπή στην οποία συμμετέχουν:
- μέλος ΔΕΠ ελληνικού πανεπιστημίου ως πρόεδρος,
- στελέχη του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας,
- εκπρόσωπος της ΚΕΔΕ,
- εκπρόσωποι του Εθνικού Συμβουλίου Νεολαίας.
Η Επιτροπή θα εξετάζει μόνο τις εμπρόθεσμες και πλήρεις αιτήσεις, ενώ θα έχει τη δυνατότητα να ζητά πρόσθετες διευκρινίσεις ή συμπληρωματικά στοιχεία από τους υποψηφίους δήμους.
Τα βασικά κριτήρια βαθμολόγησης
Η αξιολόγηση βασίζεται σε έναν αναλυτικό πίνακα μοριοδότησης, συνολικής βαθμολογίας 100 μονάδων, ο οποίος εξετάζει μεταξύ άλλων:
- το όραμα και τη στρατηγική του δήμου για τη νεολαία,
- τις υφιστάμενες υπηρεσίες και πολιτικές προς τους νέους,
- το προτεινόμενο πρόγραμμα δράσεων για το έτος της διάκρισης,
- τη συμμετοχή των νέων στη λήψη αποφάσεων,
- την ευρωπαϊκή διάσταση και τις διεθνείς συνεργασίες,
- την ανάδειξη της τοπικής ιδιαιτερότητας,
- τις δράσεις σε πολιτισμό, περιβάλλον, κοινωνική ένταξη και επιχειρηματικότητα,
- τον προϋπολογισμό και την εξασφάλιση χρηματοδότησης,
- τη συνοχή της πρότασης με τη στρατηγική του δήμου,
- τη βιωσιμότητα και τον μακροχρόνιο αντίκτυπο των δράσεων.
Πρόσθετη μοριοδότηση για μικρούς και νησιωτικούς δήμους
Η απόφαση προβλέπει επιπλέον βαθμολογική ενίσχυση ανάλογα με την κατηγορία του δήμου, προκειμένου να ενισχυθούν οι μικρότεροι ΟΤΑ.
Ειδικότερα προβλέπονται:
- 4 μόρια για τους Δήμους Μητροπολιτικών Κέντρων,
- 5 μόρια για μεγάλους ηπειρωτικούς δήμους και πρωτεύουσες περιφερειακών ενοτήτων,
- 8 μόρια για μεσαίους ηπειρωτικούς και μεγάλους ή μεσαίους νησιωτικούς δήμους,
- 10 μόρια για μικρούς ηπειρωτικούς, μικρούς ορεινούς και μικρούς νησιωτικούς δήμους.
Έμφαση στη συμμετοχή των νέων
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη συμμετοχή των ίδιων των νέων στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των δράσεων. Η υπουργική απόφαση προβλέπει ότι οι υποψηφιότητες θα πρέπει να αποδεικνύουν πως οι νέοι συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση πολιτικών, στη λήψη αποφάσεων και στην υλοποίηση του προγράμματος, ενώ θα αξιολογούνται θετικά οι συνεργασίες με οργανώσεις νεολαίας, οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, οι δράσεις κοινωνικής συμπερίληψης και η αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.
Υποχρέωση απολογισμού
Ο δήμος που θα ανακηρυχθεί «Εθνική Πρωτεύουσα Νεολαίας 2027» θα υποχρεούται, μετά την ολοκλήρωση της θητείας του, να υποβάλει αναλυτικό απολογισμό των δράσεων που υλοποίησε, προκειμένου να αξιολογηθεί ο αντίκτυπος του προγράμματος και η βιωσιμότητα των αποτελεσμάτων του.
