Αντιπυρική και πυροσβεστική περίοδος και η pyxida-ota.gr εξέτασε 28 συμβάσεις δήμων και όπως σε κάθε τομέα δημιούργησε έναν Οδηγό Αναθετουσών Αρχών για τη Σύναψη Συμβάσεων Αγοράς Πυροσβεστικών Οχημάτων.
Η έρευνα βασίστηκε σε ανάλυση 28 συμβάσεων ΚΗΜΔΗΣ (2023–2025)
1. Κατηγοριοποίηση Οχημάτων — Τι Αγοράζετε
Πριν ξεκινήσετε τη διαδικασία, προσδιορίστε με ακρίβεια τι χρειάζεστε. Τα δημοτικά πυροσβεστικά οχήματα εμπίπτουν σε τρεις διακριτές κατηγορίες, με διαφορετικές προδιαγραφές και τιμές.
Κατηγορία Α — Pick-up / Ημιφορτηγό 4×4 με μικρή δεξαμενή (500–600 lt)
Το πιο συνηθισμένο όχημα στις δημοτικές συμβάσεις. Κατάλληλο για γρήγορη επέμβαση σε αστικό και ημιαστικό περιβάλλον, δασικές εκτάσεις. Είναι ευέλικτο και εύχρηστο με μικρό κόστος συντήρης. Βασίζεται σε εμπορικό πλαίσιο (Toyota Hilux, Ford Ranger, κ.ά.) με πυροσβεστική υπερκατασκευή.
– CPV:34144210-3 (Πυροσβεστικά οχήματα) ή 34131000-4 (Pick-up)
– Τιμή αγοράς (2023–2025, χωρίς ΦΠΑ):52.400€ – 95.000€ ανάλογα με τον εξοπλισμό και συνοδευτικες υπηρεσίες εκπαίδευσης συντήρησης, εξασφάλισης ανταλλακτικών.
– Πότε επιλέγεται: Όταν η προτεραιότητα είναι ευελιξία και κινητικότητα σε δύσβατα εδάφη
Κατηγορία Β — Βαρύ πυροσβεστικό όχημα με μεγάλη δεξαμενή (≥3.000 lt)
Κατάλληλο για μεγάλες εκτάσεις, νησιωτικούς ή αγροτικούς δήμους. Απαιτεί ισχυρότερο πλαίσιο και εξειδικευμένη αντλητική μονάδα.
– CPV:34144210-3
– Τιμή αγοράς (2024, χωρίς ΦΠΑ): 247.900€/τεμ. (για δεξαμενή ≥3.000 lt)
– Πότε επιλέγεται: Νησιά, δήμοι με εκτεταμένες δασικές ή αγροτικές ζώνες
Κατηγορία Γ — Μεταχειρισμένα οχήματα (μόνο κατεπείγον)
Επιτρέπεται μόνο μέσω διαδικασίας κατεπείγοντος (αρ. 32 παρ. 2γ Ν.4412/2016). Η τιμή μπορεί να είναι χαμηλότερη (π.χ. 29.500€/τεμ. για Toyota Hilux 2018), αλλά ο κίνδυνος αυξημένης συντήρησης και το νομικό ρίσκο της διαδικασίας πρέπει να σταθμίζονται.
2. Τεχνικές Προδιαγραφές — Τι Πρέπει να Ζητάτε
Οι τεχνικές προδιαγραφές είναι το κρισιμότερο τμήμα της διακήρυξης. Αόριστες ή ανεπαρκείς προδιαγραφές οδηγούν σε κακής ποιότητας προσφορές ή ενστάσεις που καθυστερούν τον διαγωνισμό.
2.1 Πλαίσιο οχήματος (βάση)
Παράμετρος Ελάχιστη απαίτηση:
Κίνηση 4×4 (μόνιμη ή αυτόματη)
Κινητήρας Diesel, Euro 6 ελάχιστο
Μέγιστο Αδρανές Βάρος (MAB) Ανάλογα με την υπερκατασκευή — να μην υπερβαίνει το ΜΑΒ του πλαισίου.
Ασφάλεια ABS, ESP, airbag οδηγού/συνοδηγού
Εγγύηση πλαισίου Τουλάχιστον 2 έτη ή 100.000 km
Ορίστε ρητά αν αποδέχεστε μόνο καινούργια οχήματα (έτος κατασκευής ίδιο με έτος παράδοσης ή το προηγούμενο). Η μη αναφορά αφήνει περιθώριο για παλαιότερα stock.
2.2 Υπερκατασκευή — Πυροσβεστικό Συγκρότημα
Η υπερκατασκευή (δεξαμενή + αντλία + εξοπλισμός) είναι συνήθως το 40–60% του συνολικού κόστους. Απαιτήστε:
Δεξαμενή νερού:
– Υλικό: Ανοξείδωτος χάλυβας ή HDPE (πολυαιθυλένιο υψηλής πυκνότητας)
– Δυναμική αντοχή: να αντέχει πλήρωση χωρίς παραμόρφωση
– Ανοίγματα επίσκεψης και καθαρισμού
– Εγγύηση δεξαμενής: τουλάχιστον 5 έτη (προτεινόμενο: 10 έτη)
Αντλητικό συγκρότημα:
– Παροχή: ορίστε σε L/min ή m³/h ανάλογα με το μέγεθος δεξαμενής
– Αυτόματο σύστημα προπλήρωσης (self-priming)
– Ελεγχόμενη λειτουργία από εξωτερικό πίνακα
Εξοπλισμός (minimum):
– Μάνικες πυρόσβεσης Ø 52mm και Ø 70mm
– Ρυθμιστής ροής / spray gun
– Σύνδεσμος τροφοδοσίας (Storz ή ισοδύναμος)
– Φωτισμός εργασίας LED
– Ηχητική/οπτική σήμανση κινδύνου (φάρος, σειρήνα)
2.3 Προαιρετικός αλλά συνιστώμενος εξοπλισμός
– GPS ακριβείας / διαχείρισης στόλου: Αυξάνει το κόστος κατά 3.000–8.000€ ανά όχημα, αλλά επιτρέπει παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο. Συνιστάται για δήμους με εκτεταμένες δασικές ζώνες ή νησιωτικούς δήμους. Απαραίτητη και η οθόνη χάρτη με σύστημα εντοπισμού άλλων οχημάτων ή έκταση πυρκαγιών από drone.
– Ραδιοεπικοινωνία: Να αναφέρεται ρητά αν απαιτείται συμβατότητα με υφιστάμενο δίκτυο.
– Θέσεις προσωπικού:Αναφέρετε πλήρωμα (π.χ. οδηγός + 2 άτομα cabin).
3. Τιμές Αναφοράς (χωρίς ΦΠΑ 24%)
Τα παρακάτω εύρη βασίζονται σε συμβάσεις ΚΗΜΔΗΣ 2023–2025 και αποτελούν χρήσιμο σημείο αναφοράς για τον προϋπολογισμό σας.
Τύπος οχήματος Τιμή/τεμ. (χωρίς ΦΠΑ) | Παρατηρήσεις |
Pick-up 4×4, δεξ. ~500lt, βασικό πακέτο 52.400 – 65.000€ Τυπικό για μικρούς/μεσαίους δήμους |
Pick-up 4×4, δεξ. ~500lt, με GPS & εκτεταμένες εγγυήσεις 85.000 – 95.000€. Αυστηρές προδιαγραφές, 10ετής εγγύηση δεξαμενής
Βαρύ πυροσβεστικό, δεξ. ≥3.000lt 200.000 – 250.000€ Εξειδικευμένο, από λίγους προμηθευτές |
Μεταχειρισμένο pick-up 4×4 (2016–2019) | 29.000 – 40.000€ Μόνο μέσω κατεπείγοντος, αυξημένος κίνδυνος
Προσοχή στον ΦΠΑ: Ο ΦΠΑ 24% αυξάνει σημαντικά το τελικό ποσό. Για προϋπολογισμό 80.000€ (χωρίς ΦΠΑ) το συνολικό κόστος φτάνει τα 99.200€. Ορισμένα χρηματοδοτικά προγράμματα επιδοτούν και τον ΦΠΑ — ελέγξτε τους όρους της χρηματοδότησης.
4. Εγγυήσεις — Το Πιο Παραμελημένο Κεφάλαιο
Η ανάλυση των συμβάσεων αναδεικνύει μεγάλες αποκλίσεις στις απαιτούμενες εγγυήσεις — από 12 μήνες έως 10 χρόνια για την ίδια κατηγορία οχήματος. Μεγαλύτερες εγγυήσεις αυξάνουν το κόστος αγοράς, αλλά μειώνουν το συνολικό κόστος κύκλου ζωής.
Προτεινόμενες ελάχιστες εγγυήσεις
Πλαίσιο οχήματος 2 έτη ή 100.000 km συνιστάται 3 έτη
Αμάξωμα υπερκατασκευής 2 έτη έως 5 έτη
Αντισκωριακή προστασία 2 έτη έως 5 έτη
Δεξαμενή νερού 3 έτη έως10 έτη
Ηλεκτρικό σύστημα 1 έτος έως 2 έτη
GPS (εφόσον περιλαμβάνεται) 1 έτος ως 2 έτη κατά προτίμηση με ανοιχτό λογισμικό.
Διαθεσιμότητα ανταλλακτικών
Απαιτήστε γραπτή δέσμευση του αναδόχου για διαθεσιμότητα ανταλλακτικών τουλάχιστον 10 ετών από την ημερομηνία παραλαβής. Αυτό είναι κρίσιμο για οχήματα που εξυπηρετούν απομακρυσμένες ή νησιωτικές περιοχές.
Κινητό συνεργείο
Για δήμους σε νησιά ή απομακρυσμένες περιοχές όπου δεν υπάρχουν εξουσιοδοτημένα συνεργεία, απαιτήστε ρητά: ο ανάδοχος αναλαμβάνει τη δαπάνη μεταφοράς (ακτοπλοϊκά, καύσιμα) ή αποστέλλει κινητό συνεργείο για τη διάρκεια της εγγύησης.
5. Εκπαίδευση Χειριστών
Συχνά παραλείπεται από τις προδιαγραφές. Συμπεριλάβετε υποχρεωτικά:
– Εκπαίδευση τουλάχιστον 6 οδηγών στον χειρισμό πλαισίου και πυροσβεστικού εξοπλισμού, τουλάχιστον 1 εργάσιμη ημέρα σε κατάλληλο χώρο
– Έντυπο ή ηλεκτρονικό εγχειρίδιο λειτουργίας στα Ελληνικά
– Εικονογραφημένος κατάλογος ανταλλακτικών
– Αντίγραφο Δήλωσης Πιστότητας ΕΚ (EC Declaration of Conformity)
– Αν περιλαμβάνεται GPS: χωριστή εκπαίδευση 2 εργάσιμες ημέρες για χειριστές
6. Δοκιμές Παραλαβής — Ορίστε τα Κριτήρια Εκ των Προτέρων
Η επιτροπή παραλαβής πρέπει να γνωρίζει τι ακριβώς ελέγχει. Η σύμβαση πρέπει να ορίζει:
1. Μακροσκοπικός έλεγχος: Κινητήρας, φωτισμός, κλιματισμός, σήμανση, αντλητικό
2. Δοκιμή πορείας:Τουλάχιστον 20 km, με δυναμικό έλεγχο πέδησης και ευστάθειας
3. Δοκιμή αντλητικού: Λειτουργία αντλίας, αυτόματης προπλήρωσης, παροχή νερού
4. Ζύγιση: Δειγματοληπτικά (1 από τα παραδιδόμενα οχήματα), πλήρως φορτωμένο, για επαλήθευση ΜΑΒ και κατανομής βαρών
5. Έλεγχος εγγράφων: Πιστοποιητικά, εγχειρίδια, αριθμός πλαισίου/κινητήρα/αντλίας
7. Διαδικασία Ανάθεσης — Επιλογή Σωστής Διαδικασίας
Κανονική διαδικασία (Ν.4412/2016) Για διαδικασία κατεπείγοντος (αρ. 32 παρ. 2γ) — Χρησιμοποιείτε με φειδώ. Η διαδικασία κατεπείγοντος επιτρέπει απευθείας ανάθεση χωρίς δημοσίευση, αλλά:
– Η ανάγκη πρέπει να είναι **πραγματικά απρόβλεπτη** και κατεπείγουσα
– Δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αντιμετωπιστεί η αδράνεια ή η κακή σχεδίαση
– Πρέπει να τεκμηριώνεται με αποφάσεις οικονομικής επιτροπής και ΔΣ
– Ελέγχεται αυστηρά από την αρχή ελέγχου — **αυξημένος κίνδυνος ακύρωσης**
Το κατεπείγον ενδείκνυται αποκλειστικά για **αντικατάσταση οχήματος που τέθηκε εκτός λειτουργίας** εν μέσω αντιπυρικής περιόδου.
Σημαντικό: Το χρηματοδοτικό πρόγραμμα καθορίζει συχνά τις ελάχιστες τεχνικές προδιαγραφές και τη διαδικασία ανάθεσης. Οι συμβάσεις ΕΣΠΑ υπόκεινται σε αυστηρότερο έλεγχο και απαιτούν πλήρη αρχεία (γνωμοδοτήσεις, πρακτικά, πρωτόκολλα παραλαβής).
8. Όροι Πληρωμής — Τι Λειτουργεί Στην Πράξη
Η συντριπτική πλειοψηφία των συμβάσεων (2023–2025) ορίζει 100% πληρωμή μετά την οριστική παραλαβή. Αυτό προστατεύει τον δήμο και είναι η ασφαλέστερη επιλογή. Για μεγάλες συμβάσεις (άνω 150.000€), επιτρέπεται προκαταβολή έως 50% (αρ. 72§7 Ν.4412/2016) με ισόποση εγγύηση προκαταβολής. Χρησιμοποιείται σπάνια, μόνο αν το ζητήσει ρητά ο ανάδοχος και το αποδεχθεί ο δήμος.
Απαγορεύεται ρητά η αναθεώρηση τιμής κατά τη διάρκεια της σύμβασης (η τιμή είναι σταθερή και αμετάβλητη).
9. Συνηθισμένα Λάθη που Πρέπει να Αποφύγετε
Αόριστες τεχνικές προδιαγραφές. “Πυροσβεστικό όχημα 4×4 κατάλληλης χωρητικότητας” δεν αρκεί. Ορίστε λίτρα δεξαμενής, παροχή αντλίας, τύπο κινητήρα, αριθμό θέσεων.
Παράλειψη εγγυήσεων. Μη αναφορά εγγύησης δεξαμενής, αμαξώματος ή ανταλλακτικών σημαίνει ότι ο ανάδοχος δεν έχει καμία υποχρέωση μετά την παραλαβή.
Ανεπαρκής προϋπολογισμός. Το κόστος ανά όχημα (52.000–95.000€ χωρίς ΦΠΑ) συχνά υποεκτιμάται. Ο προϋπολογισμός πρέπει να βασίζεται σε πρόσφατες συμβάσεις, όχι παλαιότερες τιμές.
Κακή χρήση κατεπείγοντος. Η χρήση αρ. 32 παρ. 2γ χωρίς επαρκή τεκμηρίωση εκθέτει τον δήμο σε ακύρωση της σύμβασης από το ΕΑΑΔΗΣΥ ή την ΑΕΠΠ.
Απουσία προδιαγραφών παραλαβής. Χωρίς αναλυτικά κριτήρια δοκιμής (πορεία, ζύγιση, δοκιμή αντλίας), η επιτροπή παραλαβής δεν έχει εργαλεία να απορρίψει ανεπαρκές όχημα.
Αγνόηση του κόστους νησιωτικής εξυπηρέτησης. Για νησιωτικούς δήμους, η έλλειψη πρόβλεψης για κινητό συνεργείο ή κάλυψη μεταφορικών κατά την εγγύηση δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα συντήρησης.
10. Δείγμα Ελαχίστων Προδιαγραφών για Pick-up 4×4 (Κατηγορία Α)
Το παρακάτω αποτελεί ενδεικτικό πλαίσιο, όχι νομικό κείμενο. Προσαρμόστε βάσει των τοπικών αναγκών και συμβουλευτείτε τεχνικό σύμβουλο.
ΕΙΔΟΣ: Πυροσβεστικό Ημιφορτηγό 4×4 με Υπερκατασκευή Πυρόσβεσης
ΠΛΑΙΣΙΟ:
– Τύπος: Pick-up διπλή καμπίνα ή ημικάμπινο, 4×4 μόνιμης ή αυτόματης κίνησης
– Κινητήρας: Diesel, τουλάχιστον Euro 6, ισχύς ≥150 HP
– Έτος κατασκευής: τρέχον ή προηγούμενο (νέο, αμεταχείριστο)
– Ασφάλεια: ABS, ESP, airbag οδηγού και συνοδηγού
– Εγγύηση πλαισίου: 2 έτη ή 100.000 km, όποιο επέλθει πρώτο
ΥΠΕΡΚΑΤΑΣΚΕΥΗ:
– Δεξαμενή νερού: ≥500 λίτρα, ανοξείδωτος χάλυβας ή HDPE
– Αντλητικό συγκρότημα: παροχή ≥200 L/min, self-priming
– Εξωτερικός πίνακας χειρισμού αντλητικού
– Φωτισμός LED εργασίας (≥2 προβολείς)
– Ηχητική σειρήνα και φάρος σήμανσης κινδύνου
– Μάνικες πυρόσβεσης Ø52mm (≥30m) και Ø70mm (≥20m)
– Spray gun ρυθμιζόμενης ροής
ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ:
– Αμάξωμα υπερκατασκευής: 5 έτη
– Αντισκωριακή προστασία: 5 έτη
– Δεξαμενή νερού: 10 έτη
– Διαθεσιμότητα ανταλλακτικών: 10 έτη
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ:
– ≥6 οδηγοί, ≥1 εργάσιμη ημέρα, εντός Ελλάδας, στα Ελληνικά
– Παράδοση εγχειριδίων (έντυπο + ηλεκτρονικό), καταλόγου ανταλλακτικών,
Δήλωσης Πιστότητας ΕΚ
ΔΟΚΙΜΗ ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ:
– Μακροσκοπικός έλεγχος κινητήρα, φωτισμού, αντλητικού
– Πορεία ≥20 km με δυναμικό έλεγχο πέδησης
– Δοκιμή αντλητικού (πλήρωση, λειτουργία, παροχή)
– Ζύγιση ενός οχήματος (δειγματοληπτικά)
Νέες Τεχνολογίες στα Πυροσβεστικά Οχήματα και τον Αντιπυρικό Εξοπλισμό
Όμως κάνοντας μια έρευνα στο διαδίκτυο ανακαλύπτουμε ότι η Ελληνική Αγορά των δήμων όπως πάντα βρίσκεται αρκετά πίσω από τις νέα τεχνολογίες και τις λύσεις που προσφέρει η αγορά.
Η παγκόσμια αύξηση των δασικών πυρκαγιών τα τελευταία χρόνια έχει επιταχύνει σημαντικά την έρευνα και ανάπτυξη νέων τεχνολογιών πυρόσβεσης. Οι ελληνικές αναθέτουσες αρχές, που ως σήμερα προμηθεύονται κατά βάση κλασικά pick-up 4×4 με δεξαμενή νερού και αντλητικό συγκρότημα, έχουν πλέον στη διάθεσή τους ώριμες εναλλακτικές τεχνολογίες που αλλάζουν τους όρους της αντιπυρικής προστασίας.
Συμπιεσμένος Αφρός με Αέρα: Λιγότερο Νερό, Μεγαλύτερη Αποτελεσματικότητα
Η σημαντικότερη τεχνολογική εξέλιξη στα χερσαία πυροσβεστικά οχήματα είναι τα συστήματα CAFS(Compressed Air Foam Systems), δηλαδή πυροσβεστικός αφρός με συμπιεσμένο αέρα. Αντί για απλό νερό, το σύστημα αναμιγνύει σε ειδική κεφαλή νερό, αφρογόνο υλικό και συμπιεσμένο αέρα, παράγοντας έναν ελαφρύ αφρό που εφαρμόζεται σε κλασικές αντλητικές υπερκατασκευές 4×4.
Η βασική διαφορά έναντι του νερού έγκειται στο ότι ο αφρός κολλά στην επιφάνεια που ψεκάζεται — δέντρα, χόρτα, εξωτερικούς τοίχους κτιρίων — και δεν κυλά κάτω, παραμένοντας στο σημείο εφαρμογής για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Αυτό έχει δύο άμεσες συνέπειες: αφενός απαιτείται έως και 80% λιγότερο νερό για να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα ψύξης και κατάσβεσης, και αφετέρου ο αφρός ασφυκτιά την εστία αποκόπτοντάς την από το οξυγόνο. Η τεχνολογία είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε νησιωτικούς και απομακρυσμένους δήμους όπου η πρόσβαση σε μεγάλες ποσότητες νερού είναι περιορισμένη. Ευρωπαϊκές εταιρείες όπως η Esteri Group προσφέρουν ήδη ολοκληρωμένα CAFS συστήματα συμβατά με πλαίσια pick-up 4×4, τα οποία μπορούν να ενσωματωθούν σε διακηρύξεις ως εναλλακτικό ή συμπληρωματικό σύστημα κατάσβεσης.
Πυροσβεστικές Γέλες: Προστασία που Παραμένει
Μια εξίσου σημαντική εξέλιξη στα πυροσβεστικά υλικά είναι οι υδρογέλες νέας γενιάς. Ερευνητική ομάδα του Stanford ανακοίνωσε το 2024 την ανάπτυξη βιομιμητικής υδρογέλης που ψεκάζεται από κανονική αντλία και, όταν έρθει σε επαφή με τη θερμότητα της φωτιάς, μετατρέπεται αυτόματα σε θερμομονωτικό αεροπήκτωμα (silica aerogel). Το αποτέλεσμα είναι μια θερμική ασπίδα που παραμένει στην επιφάνεια πολύ μετά την εξάτμιση του νερού.
Η πρακτική εφαρμογή είναι η προληπτική εφαρμογή της γέλης σε κτίρια, ξύλινες κατασκευές ή βλάστηση πριν από την εκτιμώμενη πορεία ενός πυρινού μετώπου. Εμπορικά προϊόντα όπως το Barricade Fire Gel χρησιμοποιούνται ήδη στις ΗΠΑ, ενώ η αμερικανική Δασική Υπηρεσία (US ForestService) διαθέτει επίσημες οδηγίες για τη χρήση τέτοιων υλικών. Για τους ελληνικούς δήμους, η ενσωμάτωση δεξαμενής γέλης ως δεύτερου δοχείου στην υπερκατασκευή του οχήματος αποτελεί μια υλοποιήσιμη τεχνική επιλογή που αξίζει να εξεταστεί.
Θερμική Απεικόνιση και Τεχνητή Νοημοσύνη: Ανίχνευση Πριν από τον Καπνό
Τα σύγχρονα συστήματα θερμικής απεικόνισης για πυρανίχνευση έχουν εξελιχθεί σε αυτόνομα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που λειτουργούν 24 ώρες το 24ωρο. Κάμερες υψηλής ανάλυσης (1280×1024 pixels ή και υψηλότερη) με ενσωματωμένους αλγόριθμους AI είναι σε θέση να ανιχνεύσουν εστία θερμότητας πριν ακόμα εμφανιστεί ορατός καπνός, με ακρίβεια εντοπισμού έως και ±100 μέτρα μέσω ενσωμάτωσης GIS δεδομένων.
Το σύστημα της εταιρείας Raytron, για παράδειγμα, εφαρμόζει διαδοχικά φίλτρα: πρώτα αποκλείει κινούμενες πηγές θερμότητας (οχήματα, ζώα), έπειτα αναλύει σταθερές θερμές εστίες με ανίχνευση καπνού στο ορατό φάσμα, και τέλος ένας κανόνας AI αξιολογεί αν πρόκειται για πραγματική πυρκαγιά, αποστέλλοντας ειδοποίηση μόνο σε επιβεβαιωμένα περιστατικά. Τέτοια συστήματα μπορούν να τοποθετηθούν τόσο σε σταθερά παρατηρητήρια όσο και πάνω στα ίδια τα οχήματα περιπολίας, επεκτείνοντας σημαντικά το πεδίο εποπτείας τους.
Drones: Η Επανάσταση στην Αντιπυρική Προστασία
Η ταχύτερα αναπτυσσόμενη τεχνολογία στον τομέα είναι αναμφίβολα τα αυτόνομα εναέρια οχήματα (UAV/drones). Ο ρόλος τους είναι διττός: πρώτον, εποπτεία και έγκαιρη ανίχνευση πυρκαγιάς σε εκτεταμένες δασικές εκτάσεις, και δεύτερον, άμεση εμπλοκή σε σημεία απρόσιτα για χερσαία οχήματα.
Στον τομέα της εποπτείας, το Εργαστήριο Ρομποτικής του Carnegie Mellon αναπτύσσει από το 2024 αυτόνομα drones που εκτελούν περιπολίες και εντοπίζουν εστίες χωρίς χειριστή. Η βρετανική Windracers έχει κατασκευάσει UAV με άνοιγμα πτερύγων 9 μέτρων που λειτουργούν σε σμήνη, καλύπτοντας τεράστιες εκτάσεις συντονισμένα. Σε επίπεδο κατάσβεσης, πρότυπα και εμπορικά συστήματα (όπως το Thunder Wasp της ACC) ρίχνουν ήδη πυροσβεστικό υγρό σε εστίες σε δύσβατο έδαφος, ενώ ο διεθνής διαγωνισμός XPRIZE Wildfire (λήγει 2026) αναμένεται να φέρει στην αγορά νέες λύσεις αυτόνομης εναέριας κατάσβεσης.
Για τους ελληνικούς δήμους, η άμεσα εφαρμόσιμη προσέγγιση είναι η συμπλήρωση των χερσαίων οχημάτων με εμπορικά διαθέσιμα drones εποπτείας — μια επιλογή που ήδη απαντάται σε μία από τις συμβάσεις ΚΗΜΔΗΣ 2024, αν και εκεί πρόκειται για μίσθωση υπηρεσίας και όχι αγορά εξοπλισμού. Γενικότερα είναι πολύ χρήσιμο να εξετάζεται από την δημοτική αρχή η δυνατότητα συνεργασίας των πυροσβεστικών οχημάτων με drone χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση.
Οι παραπάνω τεχνολογίες βρίσκονται σε διαφορετικά επίπεδα εμπορικής ωριμότητας. Τα CAFS συστήματα και οι πυροσβεστικές γέλες είναι ήδη διαθέσιμα εμπορικά και μπορούν να ενσωματωθούν σε νέες διακηρύξεις. Τα συστήματα θερμικής κάμερας για τα οχήματα περιπολίας είναι επίσης διαθέσιμα και δεν απαιτούν ειδική τεχνογνωσία για την ένταξή τους στις τεχνικές προδιαγραφές. Τα drones κατάσβεσης και τα αυτόνομα ρομποτικά οχήματα βρίσκονται ακόμα σε φάση πιλοτικής εφαρμογής και δεν συνιστάται η ένταξή τους σε κανονικούς διαγωνισμούς αυτή τη στιγμή, αλλά αξίζει να παρακολουθείται η εξέλιξή τους.
Δείτε εδώ την παρουσίαση της pyxida-ota.gr και άλλες έρευνες που πραγματοποίησε
