Η ανάγκη για έναν ουσιαστικό επανασχεδιασμό της πολιτικής διαχείρισης απορριμμάτων, η επιτάχυνση των αναγκαίων έργων και η ενίσχυση του θεσμικού ρόλου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης βρέθηκαν στο επίκεντρο της παρέμβασης του δημάρχου Χανίων, Παναγιώτη Σημανδηράκη, κατά την έναρξη των εργασιών της 18ης Συνόδου του Δικτύου ΦοΔΣΑ, παρουσία, μεταξύ άλλων, του Α αντιπροέδρου της ΚΕΔΕ κ. Γρηγόρη Κωνσταντέλλου, του Κωνσταντίνου Ζέρβα προέδρου της αρμόδιας επιτροπής της ΚΕΔΕ, τον προεδρεύοντα της ΡΑΑΕΥ κ. Γιώργου Αραβώση και τον Νίκο Μαμαλούγκα εκπρόσωπος της Διαχειριστικής Αρχής.
Ο δήμαρχος Χανίων επέλεξε να ξεκινήσει την τοποθέτησή του με μια ιδιαίτερη αναφορά στο βιβλίο «Παθογένειες της χώρας» του Σ. Θεοδωράκη, σημειώνοντας ότι μία από τις βασικές παθογένειες που περιγράφονται αφορά ακριβώς τη διαχείριση των απορριμμάτων. Όπως υπογράμμισε, η διαπίστωση αυτή ταυτίζεται πλήρως με τα στοιχεία που παρουσιάζει διαχρονικά το Δίκτυο ΦοΔΣΑ για τις αδυναμίες του ελληνικού συστήματος.
«Είμαστε αυτοδιοικητικοί και οφείλουμε να διεκδικήσουμε τις λύσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η χώρα είχε από το 2019 μέχρι σήμερα μια μοναδική ευκαιρία, μέσω σημαντικών ευρωπαϊκών και εθνικών χρηματοδοτήσεων, να εγκαταλείψει τις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης και να πετύχει τους στόχους του 2030.
«Οι στόχοι απομακρύνονται»
Ο κ. Σημανδηράκης υπενθύμισε ότι οι εθνικοί στόχοι προβλέπουν αύξηση της ανακύκλωσης από περίπου 19% στο 60% και δραστική μείωση της ταφής απορριμμάτων από περίπου 80% στο 10%.
Ωστόσο, όπως είπε, τα αποτελέσματα παραμένουν απογοητευτικά.
«Ποιος έχει δει ουσιαστική βελτίωση στην καθημερινότητα της διαχείρισης των απορριμμάτων; Κανείς. Ποιος έλαβε την ουσιαστική ενίσχυση που απαιτούνταν για να δημιουργηθούν τα διακριτά ρεύματα συλλογής, οι κατάλληλες εγκαταστάσεις και οι δράσεις ευαισθητοποίησης των πολιτών;» διερωτήθηκε.
Απώλεια πόρων και αβεβαιότητα
Ο δήμαρχος Χανίων προειδοποίησε ότι η χώρα κινδυνεύει όχι μόνο να αποτύχει στους περιβαλλοντικούς στόχους της, αλλά και να υποστεί σημαντικές οικονομικές απώλειες.
Όπως ανέφερε, περίπου 300 εκατ. ευρώ χάθηκαν από την προηγούμενη προγραμματική περίοδο και μεταφέρθηκαν από το νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα, ενώ χαρακτήρισε αβέβαιο και το πλαίσιο που αφορά το τέλος ταφής.
«Το πλαίσιο είναι θολό και επικίνδυνο. Κινδυνεύουμε το 2030 όχι μόνο να μην πετύχουμε τους στόχους μας, αλλά να χάσουμε και πολύτιμους πόρους και να πληρώσουμε ακριβά αυτή την αποτυχία», επισήμανε.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στην κεντρική διοίκηση, λέγοντας ότι η πραγματικότητα της διαχείρισης απορριμμάτων δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με επικοινωνιακές εξαγγελίες, αλλά απαιτεί πολιτικές αποφάσεις βασισμένες σε πραγματικά δεδομένα.
Κριτική για τον νέο Κώδικα και τις αλλαγές στην Αυτοδιοίκηση
Ο Παναγιώτης Σημανδηράκης αναφέρθηκε και στις πρόσφατες θεσμικές αλλαγές που αφορούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον νέο Κώδικα.
Όπως είπε, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρξαν ουσιαστικές βελτιώσεις, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις δημιουργήθηκαν πρόσθετες δυσκολίες για τους δήμους.
Υποστήριξε ότι η πίεση της Αυτοδιοίκησης προς την κυβέρνηση δεν μπορεί να παραμείνει θεωρητική, αλλά πρέπει να εξελιχθεί σε συντονισμένη διεκδίκηση, καθώς τα χρονοδιαγράμματα που έχουν τεθεί είναι ήδη ασφυκτικά.
«Δεν μπορούμε να αγνοούμε τον ελέφαντα στο δωμάτιο»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο δήμαρχος Χανίων για τις προσπάθειες δημιουργίας παράλληλων δομών στον χώρο των ΦοΔΣΑ.
Όπως υποστήριξε, το Δίκτυο ΦοΔΣΑ διαθέτει δεκαοκτώ χρόνια εμπειρίας, τεχνογνωσίας και θεσμικής κατοχύρωσης και αποτελεί τον επίσημο συνομιλητή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στα ζητήματα αξιολόγησης του τομέα.
«Δεν μπορούμε να αγνοούμε τον ελέφαντα που υπάρχει στο δωμάτιο», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την αντίθεσή του σε πρωτοβουλίες που, όπως είπε, επιχειρούν να παρακάμψουν τον θεσμικό ρόλο του Δικτύου.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η φετινή Σύνοδος τελεί υπό την αιγίδα τόσο του Υπουργείου Εσωτερικών όσο και της ΚΕΔΕ, γεγονός που, κατά τον ίδιο, επιβεβαιώνει τη θεσμική αναγνώριση του Δικτύου.
Κάλεσμα για κοινή αυτοδιοικητική πρωτοβουλία
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο δήμαρχος Χανίων απηύθυνε κάλεσμα προς τον πρόεδρο του Δικτύου, Γρηγόρη Κωνσταντέλλο, αλλά και προς όλους τους αυτοδιοικητικούς να αναλάβουν κοινή πρωτοβουλία ώστε να τεθούν άμεσα τα ζητήματα της διαχείρισης απορριμμάτων στην πολιτική ηγεσία της χώρας.
Όπως σημείωσε, τα τελευταία χρόνια δεν έχει υπάρξει ουσιαστική πολιτική συζήτηση για το κρίσιμο αυτό ζήτημα σε επίπεδο κυβέρνησης, παρά τη σημασία του για την επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων.
«Η προγραμματική περίοδος που διανύουμε είναι η τελευταία ευκαιρία για να γίνει ο πραγματικός μετασχηματισμός στη διαχείριση των απορριμμάτων. Έχουμε ευθύνη να κινηθούμε με ενότητα, αυτοδιοικητική λογική και επιμονή, ώστε οι λύσεις να προκύψουν με τη γνώση και την εμπειρία όσων βρίσκονται καθημερινά στο πεδίο», τόνισε.
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, εξέφρασε την ελπίδα ότι η 18η Σύνοδος του Δικτύου ΦοΔΣΑ θα αποτελέσει σημείο εκκίνησης για έναν νέο, ουσιαστικό διάλογο μεταξύ Αυτοδιοίκησης και Πολιτείας, με συγκεκριμένο οδικό χάρτη, σαφείς δεσμεύσεις και πραγματικές λύσεις για το μέλλον της διαχείρισης απορριμμάτων στη χώρα.
Δείτε εδώ την ομιλία του κ. Σημανδηράκη στις 2 ώρες και 32 λεπτά
Ζωντανή αναμετάδοση της 18ης Πανελλήνιας Συνόδου των ΦοΔΣΑ από την Κέρκυρα
Δεύτερη ημέρα του Συνεδρίου 3 Ιουλίου 2026 (από τις 10:00 π.μ. έως τις 14:30 μ.μ):
